ردپای تاریخ در موزه مردان نمکی زنجان | اتاق خبر
کد خبر: 325527
تاریخ انتشار: 23 اسفند 1394 - 03:14
خبرآنلاین نوشت: مردان نمکی چندین مومیایی کشف شده از معدن نمک چهرآباد زنجان است که در ردپای تاریخ را در دل خود جای داده اند.

اتاق خبر - معدن نمک چهرآباد درست در 75 کیلومتری غرب شهر زنجان و یک کیلومتری جنوب روستای حمزه‌لو قرار دارد. در نخستین سال بهره‌برداری در زمستان 1372 معدن‌کاران هنگام باطله‌برداری و استخراج نمک با بولدوزر، نیم ‌تنه انسانی را یافتند که ریش و موی بلند داشته و حلقه گوشواره‌ای از جنس طلا در گوش چپ وی بوده است.


بررسی‌ها روی بقایای انسانی که پس از انتقال به میراث فرهنگی، مرد نمکی 2 نامگذاری شد، نشان داد که این بقایا متعلق به مردی میانسال با میانگین قد حدود 180 سانتی‌متر بوده که در ریزش دیواره‌ها و سقف تونل کشته شده است.
از جمله اشیایی که همراه این مرد نمکی یافت شد می‌توان به تکه سبد و میخ‌ های چوبی، طناب‌های گیاهی، منسوجات و غیره اشاره کرد.
کشف اتفاقی مرد نمکی2 و مجموعه‌ای از اشیا، موجب از سرگیری پژوهش‌های باستان‌شناختی در معدن نمک چهرآباد بعد از گذشت 11 سال شد.
کاوش در معدن به منظور نجات‌‌بخشی آثار و بقایای باقی مانده در دی و بهمن سال 1383 انجام شد و فصل دوم کاوش نیز در پاییز 1384 ادامه یافت.
بقایای مرد نمکی3 همچون مرد نمکی 2 به صورت اتفاقی و طی کار باطله‌برداری بولدوزر توسط معدن‌کاران در سال 1383 کشف شد.
به دلیل کشف مومیایی توسط بولدوزر، این جسد نیز به صورت متلاشی شده و تکه‌تکه یافت شد. بقایای مومیایی شماره 3 شامل استخوان، لباس و قسمت‌هایی از بافت نرم فردی بود که همچون معدنچیان دیگر بر اثر ریزش تونل و سقوط یک سنگ چند تنی روی او کشته شده بود.
مرد نمکی4 سالم‌ترین و کامل‌ترین مومیایی مکشوفه از معدن چهرآباد است. با وجود آسیب‌دیدگی به هنگام مرگ، تقریباً بیشتر قسمت‌های بدن سالم باقی مانده است که شامل مجموعه استخوان‌ها و بافت نرم وی است که بر اثر از دست دادن آب بدن کاملاً خشک شده است.
به هنگام کشف، جسد در وضعیف رو به زمین بوده و به این صورت که صورت و قسمت جلوی بدن روی خاک قرار گرفته بود و دست‌ها از ناحیه آرنج خم شده و دست چپ روی زمین و دست راست در حالت تقریباً مشت شده بود. پای راست به صورت نیمه باز و پای دیگر جمع شده در زیر شکم قرار داشت.
بر اساس تحقیقات انجام گرفته مشخص شد این مومیایی طبیعی، پسر جوانی بوده که به هنگام مرگ حدود 16 سال داشته است. قد این مومیایی 170 تا 175 سانتی‌متر است. در گوش‌هایش حلقه‌هایی از جنس نقره دیده می‌شود.
موهای سر وی کوتاه و به رنگ خرمایی است. به همراه این جوان مومیایی شده اشیای جالب توجهی نیز کشف شد. یکی از این اشیا چاقوی فلزی با دسته استخوانی است که در غلافی چرمی به کمربند پارچه‌ای او بسته شده است. از اشیای دیگر می‌توان به دو کوزه کوچک سفالی سالم اشاره کرد. همچنین طناب‌های گیاهی، یک مهره کوچک با لعاب آبی، یک پی‌سوز سالم دود زده و 11 تکه سفال نیز همراه این جسد یافت شده است. از ویژگی‌های بسیار مهم این مومیایی طبیعی، لباس کامل است که بر تن او دیده می‌شود. این لباس از بالاپوشی بلند، یک شلوار و کفش چرمی تشکیل شده است. با انجام آزمایش‌های سال‌یابی به روش کربن 14 که بر روی نمونه استخوان‌ها و پارچه‌های مجموعه صورت گرفت، قدمتی حدود 1700 سال (اواخر اشکانی- اوایل ساسانی) برای مرد نمکی تعیین شد.
مرد نمکی شماره 5 در کاوش فصل دوم در حالی یافت شد که به جز سر بقیه قسمت‌های بدن زیر صخره و سنگ‌های آواری بزرگ قرار گرفته بود.
شکل جسد نشان می‌داد که این شخص نیز همچون نمونه‌های قبلی بر اثر حادثه‌ای که منجر به تخریب و ریزش تونل شده، کشته و مدفون شده است.
برخلاف مومیایی نمکی شماره 4، بیشتر بافت بدن مرد نمکی 5 پوسیده شده و از بین رفته بود. بافت نرم فقط در قسمت‌های کوچکی از دو دست، پاها و بخش‌هایی از صورت، سینه و لگن باقی مانده بود. کم بودن میزان نمک در این محیط، نفوذ آب از بالای کوه به این بخش از معدن، از دلایل اصلی پوسیده شدن زیاد مرد نمکی شماره 5 است.
با انجام آزمایش‌های سال‌یابی به روش کربن 14 که بر روی نمونه استخوان‌ها و پارچه‌های مجموعه صورت گرفت، قدمتی حدود 1700 سال (اواخر اشکانی- اوایل ساسانی) برای مرد نمکی تعیین شد. آزمایشات DNA نشان داد که سن مرد نمکی هنگام مرگ حدود 37 سال و قد وی حدود 175 سانتی‌متر بوده است.

 94110

نظرات
ADS
ADS
پربازدید