آبياري موضعي،الگويي بهينه در افزايش بهره وري از آب وتوليد محصول سالم | اتاق خبر
کد خبر: 338733
تاریخ انتشار: 13 اردیبهشت 1395 - 11:44
خشكسالي و پيامدهاي آن بر منابع آبي، لزوم مديريت بهينه از آب را دو چندان كرده و در اين راستا توجه به روش هاي ساماندهي مصرف آب در حوزه كشاورزي از اهميت ويژه اي برخوردار است.

اتاق خبر: آبياري موضعي كه به نواري نيز شهرت دارد، الگويي بهينه در افزايش ضريب بهره وري از آب و توليد محصول سالم است كه در زمره روش هاي جديد آبياري نوين قطره اي قرار گرفته و مي تواند به عنوان حلقه اي مهم از زنجيره توليد هدفمند در برنامه هاي اقتصاد مقاومتي ديده شود.
استان مركزي و شهرستان خمين با اقليم خشك و نيمه خشك در سال هاي اخير با پديده كاهش نزولات جوي در مناطق مركزي مواجه شده است كه اين مهم لزوم بازنگري جدي در راهبردهاي حوزه كشاورزي، تغيير در الگوي كشت و اصلاحات بهره وري از منابع آب را ضروري كرده و ارتقاء بهره وري آب در اين حوزه مي تواند زمينه رشد اقتصادي، باروري ظرفيت هاي كشاورزي، اشتغالزايي پايدار، كاهش هزينه ها وافزايش دامنه توليد و سود براي شاغلان را رقم بزند.
افزايش بهره وري آب به عوامل و شاخص هاي مختلفي در فرايند توليد وابسته است كه روش آبياري يكي ازآن هاست و در شرايطي كه محدوديت شديد منابع آبي وجود دارد، بهره گيري از شيوه آبياري موضعي به عنوان راهكارمنطقي و علمي براي بهينه سازي مصرف آب حوزه كشاورزي در استان مركزي و خمين بايد مورد نظر باشد.
استفاده از روش آبياري موضعي يا تيپ، مي تواند تا 95 درصد بهره وري بهينه آب را در كشاورزي ايجاد كند و در شرايطي كه معيشت بهره برداران كشاورزي با ممنوعه بودن دشت خمين و افت شديد آب هاي زيرزميني در تنگنا و خطر است، اجراي اين روش نه تنها مديريت منابع آبي و پيشگيري از هدررفت آب را در پي دارد بلكه به دليل طراحي خاص موجبات توليد بهترو محصول سالم و با كيفيت را نيز فراهم مي كند.
در روش آبياري نواري (نوار پهن)، آب مورد نياز گياه از طريق شبكه لوله‌ها در سطح مزرعه توزيع مي شود و توسط وسايل خروجي، مستقيم در اختيار گياه قرار مي‌گيرد و فراهم بودن شرايط آبياري موضعي كه پخش آهسته آب بر سطح يا زير خاك به صورت قطرات مجزا، پيوسته، جريان باريك يا اسپري ريز را براي گياه مهيا مي كند، امكاني است كه رشد مناسب كشت را ايجاد كرده ضمن آنكه حجم بالاي آب كه در روش غرقابي به هدرمي رفت نيز مديريت مي شود.
مدير جهاد كشاورزي خمين در اين خصوص گفت: استفاده از روش آبياري نوين قطره اي موضعي، مصداق بارز بهره وري بهينه آب است چرا كه بهره بردار تنها به حدكفايت رشد از منابع آبي برداشت مي كند و اين مهم در شرايط بحراني منابع آب اين شهرستان اهميت زيادي دارد.
احمد رضا جعفري افزود: استفاده از اين روش نوين آبياري باعث كاهش تراكم علف هاي هرز و حفظ محيط زيست مي شود چرا كه در اين روش آب مورد نياز گياه از طريق شبكه لوله‌ها به موضع كشت هدايتگري و توزيع مي شود و حجم بالاي آب كه زمينه رشد علف هرز را مهيا مي كند در اين روش به حداقل مي رسد و بيماري هاي خاكزي و ريشه اي براي گياه مهار مي شود.
وي ادامه داد: بهره بردار كشاورزي مجبور است به منظور مبارزه با علف هاي هرز و بيماري هاي خاكزي كه از روش آبياري غرقابي حاصل شده، از سموم شيميائي ،باكتري كش ها و قارچ كش استفاده كند كه اين مهم ضمن هزينه بري براي كشاورز با دامنه گسترده اي از آسيب هاي زيست محيطي همراه است كه اثرات آن تا سال ها در محيط باقي مي ماند و بخشي از آن نيز با رسوب در محصول، كيفيت آن را تحت الشعاع قرار داده و سلامت مصرف كننده را به خطر مي اندازد.
وي اظهاركرد: با شبكه آبياري موضعي زمينه آبياري يكنواخت براي همه بذرها هاي كاشته شده با تراكم محاسبه شده فراهم مي شود و كيفيت در كاشت، كاهش هزينه ها و محصول مطلوب به دست مي آيد.
جعفري افزود: توسعه آبياري موضعي و يا نواري در دستور كار وزارت جهاد كشاورزي است و اين برنامه به صورت دوسالانه براي محصولات استراتژيك پيش بيني شده است.
وي بيان كرد: بر اين اساس شناسايي مزارعي كه قابليت اجراي اين شيوه آبياري را داشته باشند در دستور كار قرار مي گيرد.
وي ادامه داد: در شهرستان خمين 150 هكتار از مزارع مستعد براي اجراي شيوه آبياري نواري شناسايي شده و امسال در كاشت بهاره و پاييزه تجربه آبياري به اين شيوه كليد مي خورد.
مدير جهاد كشاورزي خمين افزود: در اين مزارع محصولات استراتژيك گندم ،كلزا ،لوبيا ،ذرت علوفه اي و سيب زميني كاشت مي شود كه روش آبياري آن ها موضعي خواهد بود.
وي بيان كرد: در استان مركزي در سال گذشته مزارع گندم در دليجان و لوبيا در خمين با شيوه آبياري موضعي توليد شد كه محصولات اين مزارع كيفيت و سلامت بالايي داشتند.
كارشناس تاسيسات آبياري نوين جهاد كشاورزي شهرستان خمين نيز گفت: بر اساس تحقيقات انجام شده بر روي مزارعي كه با شيوه آبياري نوين نواري محصول توليد كرده اند، تفاوت بارز در كيفيت توليد مشهود است و در كشت گندم 2.5 برابر و در كشت لوبيا 4.9 برابر افزايش محصول رخ داده است.
قاسم فراهاني افزود: اصلاح روش آبياري، از باراني به موضعي نيز منجر به افزايش بهره وري آب در محصولات بين 1.63 تا 1.94 برابر بوده است.
وي اظهاركرد: تجهيز مزارع كشاورزي به آبياري موضعي از لحاظ اقتصاد آب توجيه پذير است و در صورت نصب كنتور هاي حجمي و اعمال شيوه هاي مرتبط، تنها راه مقرون به صرفه بودن كشاورزي درشرايط خشكسالي، استفاده از روش آبياري موضعي است.
وي افزود: از آنجا كه خشكسالي هاي اخير باعث كاهش تراكم مزارع در شهرستان و افزايش پديده بيابان زايي شده است، در شيوه آبياري باراني،حركت باد بر روي مزارع خشك و كشت نشده با گرم شدن بافت خاك و افزايش شديد تبخير و تعرق و بادبردگي وبه تبع آن كاهش راندمان مزرعه همراه شده است كه آبياري موضعي اين مشكل را حل كرده است.
وي گفت: راندمان انتقال هم، مانند آبياري باراني 98 درصد است و مي توان گفت كه با روش آبياري موضعي بهره وري آب در كشت گندم 1.3 كيلوگرم در متر مكعب و براي كشت لوبيا 650 گرم در متر مكعب افزايش مي يابد.
رئيس ايستگاه ملي تحقيقات لوبياي خمين نيز گفت: محصول لوبيا با روش آبياري نوين نواري براي نخستين بار دراستان مركزي در سال گذشته در 11سطح هكتار از مزارع آزمايشي اين ايستگاه اجرا شد.
عادل غديري افزود: با اجراي اين روش آبياري، زمين زير كشت محصول لوبيا دراين ايستگاه تحقيقاتي از سه هكتار به 11 هكتار افزايش يافت.
وي، افزايش عملكرد محصول لوبيا تا 360 كيلوگرم در هر هكتار، صرفه جويي 75 درصدي درآب كشاورزي و توسعه مزارع تا سه برابر، نياز نداشتن به كارگر ماهر براي فرايند آبياري، كاهش مصرف كود شيميايي و توليد محصول سالم و با كيفيت و استفاده از زمين هاي شيب دار براي كاشت لوبيا را از مزاياي استفاده از آبياري نوين به روش جديد آبياري موضعي عنوان كرد.
وي بيان كرد: آبياري موضعي يا تيپ فقط با خيس شدن خاك پاي بوته همراه است و اين مهم از رشد گياهان مزاحم و هرز جلوگيري مي كند.
رئيس ايستگاه ملي تحقيقات لوبياي خمين ادامه داد: با استفاده از روش آبياري نواري در مزارع لوبيا بيش از 9 هزار مترمكعب آب در هر هكتار صرفه جويي مي شود ومي توان سطح زير كشت را سه برابر كرد.
وي بيان كرد: تنش خشكسالي در كشور، كشت محصولات كشاورزي آب بري مثل لوبيا، با چالش هايي مواجه است كه مي طلبد الگوي آبياري نوين نواري در كنار استفاده از ارقام مقاوم به خشكي در دستور كار قرار بگيرد.
تا آخر برنامه پنجم توسعه بايد بيش از 14 هزار هكتار از اراضي زراعي و باغي خمين زير پوشش خدمات آبياري نوين قرار مي گرفت كه تاكنون هشت هزار هكتار از اين سهميه محقق شده و از اين ميزان، 250 هكتار آبياري قطره اي در باغات و بقيه آبياري باراني در اراضي زراعي است.
بيش از 14 هزار خانواردر بخش كشاورزي خمين فعاليت دارند و مهمترين محصولات خمين گندم، جو ،لوبيا، پياز، گياهان زينتي و سيب زميني است.

منبع:ایرنا

کلید واژه ها :
نظرات
ADS
ADS
پربازدید