چگونه مردم را معتاد كنيم؟ | اتاق خبر
کد خبر: 339239
تاریخ انتشار: 14 اردیبهشت 1395 - 19:27
روزنامه ابتكار در گزارشي در صفحه ادب و هنر به بررسي راه هاي افزايش جذابيت روزنامه ها براي مردم به بهانه روز جهاني مطبوعات پرداخت و نوشت: اگر بخواهيم مردم به رسانه ما معتاد شوند، بايد روزنامه، رايو، تلويزيون و صدا و سيما به دنبال شيوه‌هاي جديد باشند.

اتاق خبر - در اين گزارش كه در شماره سه شنبه 14 ارديبهشت 1395 خورشيدي به قلم الهام عديمي انتشار يافته است، مي خوانيم: «بايد كاري كنيم كه مردم به روزنامه‌ي ما معتاد شوند».

اين جمله‌ايست كه سردبير تازه‌وارد روزنامه «بوستون ‌گلوب» در اوايل ورودش به اين روزنامه در فيلم اسكارگرفته‌ي «اسپات‌لايت» به اعضاي تحريريه‌اش مي‌گويد؛ جايي كه اطلاعات، قدرت است و مي‌توان با يك گزارش، باعث اتفاقات بزرگي شد. اگر چه امروز مردم در هر جا كه باشند گوشي همراه خود را به دست گرفته و از تمام اخبار دنيا مطلع مي‌شوند و حتي خود به عنوان شهروندخبرنگار فعاليت مي‌كنند با اين حال گستردگي شبكه‌هاي اجتماعي روزبه‌روز جذب مخاطب به روزنامه‌ها را به چالش مي‌كشد.
امروز، برابر با سوم ماه مه به عنوان روز جهاني مطبوعات شناخته شده است و ما در حالي بيست‌وپنجمين سال نامگذاري اين روز را برگزار مي‌كنيم كه به نظر مي‌رسد اغلب روزنامه‌هاي ايران براي مخاطب جذاب نيستند و رسانه‌هاي تصويري و شبكه‌هاي اجتماعي جاي آنها را گرفته‌اند.
برخي روزنامه‌ها براي جبران اين بحران جذابيت به استفاده از روش‌هايي همچون ويژه‌نامه‌هاي طنز و كاريكاتور، حوادث، ورزش و ساير موضوعات جذاب براي مخاطبان عام روي آورده‌اند. در واقع اين روزنامه‌ها به جاي اين كه ضميمه‌اي منتشر كنند كه در كنار روزنامه‌شان خوانده شود، ضميمه‌هايي منتشر مي‌كنند كه روزنامه در كنارش خوانده شود.
هر چند اين كار در جذابيت‌بخشي به روزنامه‌ها براي مخاطبان روشي درست و موثر است، اما كافي به نظر نمي‌رسد و رسانه‌ها از يك سو براي ايفاي نقش خود و از سوي ديگر براي جذاب ماندن در نگاه مخاطب به كارهايي بيش از اين مسكن‌هاي موقتي نياز دارند.
جاي خالي نوآوري‌ها، روزنامه‌نگاري تحقيقي، واقعيت افزوده، گزارش‌هاي توليدي واقعي، جريان‌سازي خبري، ايجاد ارزش افزوده به اخبار و انتخاب زبان مناسب براي ارتباط با مخاطبان از چالش‌هاي پيش روي رسانه‌ها است.
**صميميت بدون لوس شدن!
آرش خوشخو، سردبير روزنامه هفت صبح در اين باره اعتقاد دارد كه بايد خواننده با نويسنده‌هاي روزنامه احساس صميميت كند و براي اين كار روزنامه بايد شيوه‌هايي در نظر بگيرد كه ما، با اختصاص دادن ستون، تكرار نام نويسنده مطلب، دريافت پيام خوانندگان و انعكاس آن به نويسندگان اين امر را اجرايي مي‌كنيم.
از سوي ديگر هر چه رابطه دو طرفه بين نويسنده و خواننده بيشتر باشد، طبيعتا جذابيت روزنامه نيز بيشتر خواهد بود. به هر حال بايد به خوانندگان اجازه دهيم اگر نسبت به مطلب يا مساله‌اي عصباني يا خوشحال هستند، ديده شوند و بتوانند انتقاد كنند. اين روش تاكنون در فعاليت‌هاي مطبوعاتي كه انجام داده‌ام، موثر بوده و احساس صميميت، كيفيت بهتري و تماس ناب‌تري به وجود آورده است.
او با اشاره به اهميت تغيير نوع روزنامه‌نگاري به «ابتكار» مي‌گويد: در هفت صبح تمام مطالب تاليفي با نام نويسنده منتشر مي‌شود و در نگارش هم سعي كرده‌ايم كه صميميت بدون لوس بودن حفظ شود. در حال حاضر بسياري از روزنامه‌هاي خوب، مطالب توليدي دارند و مزيت روزنامه‌هايي مانند شرق، شهروند يا حتي كيهان به دليل مطالب توليدي آنهاست. در اين ميان صفحه اجتماعي شهروند يا صفحه 2 روزنامه كيهان مطالبي توليد مي‌كنند كه طرفدارانشان پيگير و خواننده آنها هستند.
سردبير روزنامه «هفت صبح» با بيان اين‌كه روزنامه‌ها با توجه به مخاطبي كه دارند روي مطالب اختصاصي تكيه كرده‌اند، مي‌افزايد: به دليل حضور خبرگزاري‌ها و سايت‌هاي خبري در فضاي رسانه‌اي، مساله خبر لوث شده و همه خبر دارند كجا چه خبر است و اين‌جاست كه پرونده‌ها و گزارش‌هايي كه روزنامه‌ها انتخاب مي‌كنند، همين‌طور يادداشت‌ها، ستون‌ها و تيترهايي كه حاوي موضع‌گيري روزنامه درباره مسائل مختلف است، به جلب نظر مخاطب كمك مي‌كند.
خوشخو درباره حضور روزنامه‌ها و خبرنگاران در شبكه‌هاي اجتماعي، توضيح مي‌دهد: جنس اتفاقي كه در شبكه‌هاي اجتماعي مي‌افتد با روزنامه متفاوت است. در آن‌جا مخاطب، بدون توقف 100 يا 200 كلمه مي‌خواند و به دليل حل شدن اين شبكه‌ها در موبايل، با اين‌كه وسيع‌تر و لحظه‌اي‌تر مي‌شوند، همزمان محدودتر و كوتاه‌تر هم خواهند شد. بنابراين آن‌چه در روزنامه با عنوان پرونده يا گزارش نوشته مي‌شود، متفاوت خواهد بود. ما در حال بازگشت به دوراني هستيم كه مردم مي‌خواهند مطلب بخوانند.
در جايي كه تيراژ روزنامه‌ها در ژاپن و انگليس كم مي‌شود، در چين و هند كه صاحب يك سوم جمعيت دنيا هستند، همچنين روزنامه‌هاي نيويورك تايمز و وال استريت ژورنال، تيراژشان در حال افزايش است و مردم آنها را مطالعه مي‌كنند. با اين حال معتقدم هيچ فرمولي براي اين‌كه تيراژ روزنامه‌ها كم مي‌شود، وجود ندارد و اين نوع روزنامه نگاري است كه بايد عوض شود و روزنامه‌نگاري تحليل جاي روزنامه‌نگاري خبري را بگيرد؛ چرا كه آن‌چه مهم است تحليل است.
**براي همه نمي‌توان يك نسخه پيچيد!
از سوي ديگر جواد دليري، سردبير روزنامه «اعتماد» درباره اين مساله به اشكالاتي كه در رسانه‌هاي مكتوب وجود دارد، اشاره مي‌كند و به «ابتكار» مي‌گويد: هر رسانه‌اي به ويژه رسانه مكتوب بايد با هر وسيله‌اي كه مي‌تواند با مخاطب ارتباط برقرار كند.
او مي‌افزايد: امروز، رسانه مكتوب با افت مخاطب و تيراژ روبه‌رو شده است چرا كه دسترسي آسان به فضاي مجازي و شبكه اجتماعي براي همگان وجود دارد. اما علت ديگر و مهم‌ترين آنها، عدم پاسخگويي به هنگام به درخواست مخاطب از سوي رسانه‌هاي مكتوب است. به گفته دليري، بيشترين رفتار اين دسته از رسانه‌ها به اخبار، واكنشي است كه تاثير مخربي برجاي گذاشته است و علت‌هاي مختلفي دارد. متاسفانه هميشه بايد منتظر باشيم تا اتفاقي بيفتد و روزنامه و روزنامه‌نگار واكنش نشان دهند و همين امر باعث شده تا ما پشت سر مخاطب باشيم در حالي‌كه بايد زودتر كنش داشته باشم و مخاطب با ما همراه باشد.
او مي‌افزايد: رسانه مكتوب به‌گونه‌ايست كه مخاطب خودش را كمتر در آن مي‌بيند و نيازهايش را در رسانه مكتوب جست‌وجو نمي‌كند. بنابراين بايد براي اين رسانه‌ها راهكاري انديشيد.
دليري با اشاره به تجربه ديدار از تحريريه چندين روزنامه در لبنان، توضيح مي‌دهد: لبنان داراي ده‌ها رسانه مكتوب است و بيروت نيز به آزادي رسانه و مطبوعات زبانزد هستند. با اين حال آنها نيز با همين مشكلات درگيرند. به همين دليل آنها نيز راهكارهايي در پيش گرفته‌اند. يكي از اين راهكارها، در پيش گرفتن رفتار كنشي است. آنها تلاش كرده‌اند تا در موضوعات مختلف سياسي، اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي جريان‌ساز باشند و نه متاثر و واكنشي.
از سوي ديگر اين نشريات، از ابزارها و برنامه‌هايي استفاده مي‌كنند كه ما نيز بايد به دنبال آنها باشيم. به طور مثال، روزنامه‌‌هاي لبناني، ستون‌نويس‌هاي قهاري دارند كه شايد مخاطب به خاطر مطلب آنها، روزنامه را بخرد و اين تجربه ثابت كرده كه در روزهايي كه ستون آنها منتشر نمي‌شود، تيراژ روزنامه نيز با كاهش روبه‌رو بوده است. گنجاندن ضمائم، مجلات يا ويژه‌نامه‌هايي در روزنامه به افزايش مخاطب آنها كمك مي‌كند.
سردبير روزنامه «اعتماد» در ادامه مي‌گويد: در رسانه‌هاي مكتوب ايران با توجه به فضاي مجازي در دسترس بودن اخبار و رويدادها از طريق روزنامه‌ها گاهي با 24 يا 48 ساعت تاخير به مخاطب مي‌رسد، بنابراين بايد روش اطلاع‌رساني را تغيير داد و به جاي خبر، تحليل و بسته‌هاي اطلاع‌رساني به مخاطب ارائه دهيم. با اين حال، نخست هر رسانه بايد مخاطب خود را تعيين كند و با توجه به گرايش اجتماعي، سياسي يا اقتصادي راهكار متفاوتي در پيش بگيرد. اين طور نيست كه بتوان براي تمام روزنامه‌ها نسخه واحدي پيچيد.
**مردم بايد به روزنامه‌ها اعتماد كنند
علي گرانمايه‌پور، مدرس روزنامه‌نگاري اما دليل بي‌توجهي به روزنامه را به دو بخش دلايل اجتماعي و رواني ـ فردي تقسيم مي‌كند و به «ابتكار» مي‌گويد: به چندين دليل مردم ما كم روزنامه‌ها را مي‌خوانند كه در درجه نخست بايد به گسترده و خبري‌تر شدن حضور مردم در شبكه‌هاي اجتماعي اشاره كرد. مساله‌اي كه باعث شده مردم، نياز نداشته باشند روزنامه بخوانند.
او مي‌افزايد: براساس تئوري وابستگي رسانه‌اي مردم نياز به اطلاعات دارند اما احساس نمي‌كنند كه به خاطر به دست آوردن اين اطلاعات بايد روزنامه بخوانند يا تلويزيون ببينند. عامل ديگر همان فرهنگ مطالعه است، به طوري كه مردم انگيزه‌اي براي مطالعه ندارند. از سوي ديگر بايد ديد مردم ما توان اقتصادي دارند كه روزنامه را در سبد مصرف خانواده قرار دهند؟ در حالي كه همين افراد درباره هر آن‌چه كه مي‌خواهند، از آشپزي و خياطي گرفته تا اطلاعات، همه را از اينترنت و شبكه‌هاي اجتماعي پيدا مي‌كنند. اين دسته از دلايل به عنوان عوامل رواني ـ فردي دسته‌بندي مي‌شوند.
به گفته گرانمايه‌پور، عوامل اجتماعي براي اعتياد مردم به رسانه‌ها و روزنامه‌ها را نخست بايد در اعتماد آنها دنبال كرد. در حال حاضر، بايد ديد رسانه‌ها آن‌چه تا چه اندازه به واقعيت و فضاي واقعي اجتماع نزديك هستند و آيا آن‌چه اتفاق مي‌افتد همان است كه در روزنامه مي‌نويسند؟ از سوي ديگر وقتي مردم روزنامه را روي دكه مي‌بينند، تيترها وعكس‌هاي آنها را مقايسه مي‌كنند و اگر شبيه به هم باشند، ميلي براي خريدن و خواندن آنها ندارند.
اين مدرس علوم ارتباطات اجتماعي در جمع‌بندي سخنانش مي‌گويد: نياز است روزنامه‌ها، استراتژي‌هايي براي خود پيدا كنند كه اين كار با افكارسنجي و تحليل ديدگاه خوانندگان به دست مي‌آيد. مطبوعات دنيا، امروز سرگرمي و جدول را حذف كرده‌اند چرا كه ماهيت سرگرمي تغيير كرده است. سليقه مردم، در حال حاضر با آن‌چه در دهه 60 و 70 بوده، تفاوت دارد و تا زماني كه مطبوعات با كليشه‌هاي سنتي به دنبال جذب مخاطب باشند، موفق نمي‌شوند.
گرانمايه‌پور در پايان بيان مي‌كند: امروز، جامعه ايران رسانه‌اي‌تر شده و رسانه‌هاي جديد به سمت شخصي‌تر شدن مي‌روند و رسانه‌ها بيشتر نيازهاي خبري مردم را تامين مي‌كنند. به همين دليل بايد رفتار جديدي در پيش گرفت و اگر بخواهيم مردم به رسانه ما معتاد شوند، بايد روزنامه، رايو، تلويزيون و صدا و سيما به دنبال شيوه‌هاي جديد باشند.
*منبع: روزنامه ابتكار

94110

نظرات
ADS
ADS
پربازدید