بررسی چرایی تداوم بنگاه داری بانک ها | اتاق خبر
کد خبر: 356994
تاریخ انتشار: 14 تیر 1395 - 15:26
اتاق خبر گزارش می دهد
بانک ها به عنوان یک بنگاه اقتصادی نقش عمده ای را در اقتصاد کشور ایفا می کنند، بانک هامی توانند بر توسعه اقتصاد تاثیر بسزایی داشته باشند و گاهی با بنگاه داری باعث ایجاد رکود در اقتصاد کشور شوند.

در حال حاضر کشور ایران دارای بانک های خصوصی و دولتی زیادی است که این بانک ها معمولا برای به دست آوردن سود بیشتر رقابت زیادی با هم دارند، بانک ها می توانند در رونق و توسعه اقتصادی کشور نقش مهمی را ایفا کنند و با اعطای وام و تسهیلات به چرخیدن چرخ اقتصاد کشور مدد برسانند اما شواهد نشان می دهد که سال هاست در ایران همچین اتفاقاتی نیفتاده و بانک ها صرفا به فکر سود بیشتر برای خود هستند.

چندین سال است که بانک ها به بنگاه داری روی آورده اند. کارشناسان معتقدند بدهکاری های کلان دولت به بانک ها و ابلاغ سیاست های دستوری بانک مرکزی باعث اعطای امتیازاتی از سوی دولت به بانک ها شده و در طی آن هولدینگ هایی به وجود آمده که باعث بسط بنگاه داری بانک ها شده است. امروزه بانک ها به خصوص بانک های خصوصی در عوض اعطای وام و تسهیلات به متقاضیان درجهت نفع بیشتر برای ذی نفعان خود عمل می کنند.

بانک مرکزی استقلال کاری ندارد

عباس هشی کارشناس اقتصادی، درباره علت بنگاه داری بانک ها گفت: با وجود بازارهای غیر رسمی پول نرخ سود سپرده ها از سه درصد در ماه شروع می شود، بانک های رسمی برای پرداخت تسهیلات تابع  مقررات بانک مرکزی هستند که یک بخش از پول سپرده آن ها صرف تسهیلات می شود، بازده سود تسهیلات در مقایسه سایر فعالیت ها جذاب نیست و محدودیتی برای سایر فعالیت بانک ها نداشته است.

وی ادامه داد: عملا بانک ها از وطیفه اصلی خود یعنی به کار انداختن پول مردم در اقتصاد کشور دور شدند و به سمت گرفتن حق الوکاله با حصول اطمینان که تضمین کافی برای برگشت پول وجود دارد سوق پیدا کرده اند.

هشی در خصوص بنگاه داری بانک ها تصریح کرد: در دهه 70 و 80 خروج از وظایف بانک ها اوج گرفت، بانک های خصوصی و دولتی به دلیل مشکلاتی مثل مطالبات معوقه فعالیت اکثر بانک ها از مدار اصلی خود خارج شدند.

وی افزود: فایده داشتن یا نداشتن شرکت های زیر مجموعه بانک ها به نظر مدیران بستگی دارد، این شرکت ها می توانند برای توسعه فعالیت هلدینگ و افزایش درآمدهای بانک مفید باشند و یا به عنوان یک حیاط  خلوت برای اعطای تسهیلات ساختمان سازی، پاداش، حق حضور و غیره استفاده شوند.

این کارشناس اقتصادی درباره عواقب بنگاه داری بانک ها گفت: خروج بانک ها از فعالیت اصلی و گرایش به سمت بنگاه داری باعث رشد قیمت مسکن در بخش ساخت و ساز شده است و در حال حاضر توسعه و رکود مسکن از بلاهای اقتصادی کشور است.

وی در رابطه با راهکارهای موجود برای جلوگیری از بنگاه داری بانک ها بیان کرد: متاسفانه بانک مرکزی از دهه 70 تا سال 92 ضعیف عمل کرده که دلیل آن عدم استقلال است و نیز مقامات پولی و مالی غیر مجاز و گاهی مجاز به اقتصاد زیرزمینی متصل هستند و در برخی نماینده های دولت نفوذ دارند که این عامل باعث تن ندادن به نظارت بر بانک مرکزی شده است.

وی درباره نظارت بر عملکرد بانک ها برای جلوگیری از بنگاه داری گفت: با روی کار آمدن دولت تدبیر و امید از دوسال پیش سیاست هایی برای نظارت بر این مهم ایجاد شد که امیدواریم این نظارت ها بیشتر شود.

بنگاه داری برای بانک ها خوشایند است

سعیده امیر احمدی کارشناس بانکی در خصوص فعالیت بانک ها و بنگاه داری آن ها می گوید: به طور کلی بانک ها در کشور ما به دو نوع خصوصی و دولتی تقسیم می شوند، درآمد این بانک ها باید از طریق کارمزدهای تسهیلات و خدماتی که به مشتریان خود ارائه می دهد به دست بیاید.

وی ادامه داد: همواره بخش خصوصی به دنبال دریافت سود بیشتر بوده و در عین حال زمینه هایی برای به دست آوردن سود بیشتر وجود داشته است این عوامل باعث راغب شدن بانک ها به بنگاه داری شد، در واقع بانک ها در صدد سودآوری بیشتر در کنار فعالیت های اصلی خود بوده اند اما سودآوری های اضافی برای بانک ها خوشایند تر بوده و این عامل باعث از یاد بردن فعالیت اصلی و به حاشیه کشاندن برخی مسائل اصلی شده است.

امیر احمدی درباره دلالیل بنگاه داری بانک ها بیان کرد: بانک ها برای رانت کردن فعالیت هایی مثل فعالیت های ارزی و صرافی خود به بازار سرمایه وارد شدند تا سرمایه خود را تامین کنند، کارگزاری و شرکت های انفورماتیک مخصوص به خود را ایجاد کردند و خواستار کل درآمد برای خود شدند.

این کارشناس بانکی تصریح کرد: عموما بنگاه داری باعث دور شدن بانک ها از فعالیت اصلی خود می شود، هنگامی که بانک ها ترجیح می دهند تمام فعالیت ها را خودشان انجام دهند به بخش های دیگر اقتصاد اجازه چرخش نمی دهند.

وی افزود: از آنجایی که فعالیت بانک ها خیلی زیاد است احساس کردند که نباید برای انجام فعالیت هایشان پولی را به کسی بدهند و باید سود آن را برای خود حفظ کنند و  این عامل باعث دور شدن بانک ها از فعالیت اصلی خودشان شد.

امیراحمدی ادامه داد: در سال های اخیر بانک ها وام های کمی را به مردم دادند و درمقابل سپرده زیادی را دریافت کردند، با استفاده از سرمایه و سپرده های مردم بانک ها سرمایه گذاری های بزرگی در بخش های مختلفی انجام دادند که بنگاه داری یکی از این عوامل است، این سرمایه ها می تواست با چرخیدن در جامعه به تسهیلات تبدیل شود و از طریق همان تسهیلات کارمزد و سود برای بانک ها ایجاد شود.

این کارشناس بانکی در خصوص راهکارهایی که باعث کاهش بنگاه داری می شود گفت: در سال های اخیر شاهد تلاش بانک مرکزی در مدیریت این مسئله بوده ایم و با اخذ قوانینی مانند بیشتر نبودن سرمایه گذاری بانک ها از 30 درصد توانسته قدم های مناسبی را در این زمینه بردارد، تنها قوانین و مقررات می تواند بانک ها را به فعالیت های درست سوق دهد.

وی افزود: با شرایط فعلی نمی توان بانک ها را به فعالیت های درست تشویق کرد چرا که تمام فعالان بخش خصوصی به دنبال سود بیشتر هستند و فعالیت های اصلی بانکداری آن ها را به این سود نمی رساند، تنها با قوانین و قواعد محکم می توان بانک ها به فعالیت های درست رهنمود کرد که انجام این مهم با اراده و عمل بانک مرکزی انجام خواهد شد.

گزارش از نیلوفر فلاح

نظرات
ADS
ADS
پربازدید