ترامپ و سياست‌هاي جايگزين ايران | اتاق خبر
کد خبر: 387507
تاریخ انتشار: 10 بهمن 1395 - 10:31
منصور بیطرف

دنيا از هفته گذشته و با ورود دونالد ترامپ (چهل و پنجمين رييس‌جمهوري امريكا) به كاخ سفيد، وارد هسته داغ تعاملات جهاني شد. همانطور كه پيش‌بيني مي‌شد ورود او با توفاني از اخبار و دستورالعمل‌هاي تند و تيز همراه بود. هنوز يك روز از تحليف او نگذشته بود كه دستور لغو «اوباما ك» را صادر كرد، سه روز بعد هم دستور احداث خط لوله نيمه تمام نفتي داكوتا را داد كه در دولت قبل به دليل مخالفت‌هاي مردمي و حاميان سبز معلق مانده بود. اما در كنار اينها فرمان روز گذشته او كه منع ورود اتباع 7 كشور، كه ايران هم شامل آنها مي‌شود، به خاك ايالات‌متحده و نيز ساخت ديوار بتني در مرز مكزيك ازجمله داغ‌ترين فرمان و دستورالعمل‌هايي است كه تاكنون يك رييس‌جمهور امريكا صادر كرده است. اگر ترامپ همين‌طور پيش برود بدون شك او تا پايان دوره خودش همواره عكس يك يا تيتر يك تمام رسانه‌هاي جهان خواهد بود.

روزي كه ترامپ را به عنوان رييس‌جمهوري ايالات‌متحده اعلام كردند ديويد رمنيك، سردبير هفته‌نامه نيويوركر - ‌كه به نشريه نخبگان امريكا شهره است- در يادداشتي با اشاره به اين نكته كه انتخاب دونالد ترامپ به رياست‌جمهوري ايالات متحده براي مردم امريكا كمتر از يك تراژدي نيست، نوشت: «بايد شاهد يك دادگاه عالي به‌شدت مرتجع، ‌يك كنگره دست‌راستي جسور؛ ‌يك رييس‌جمهوري كه زنان و اقليت‌ها، ‌آزادي‌هاي مدني و حقايق علمي را تحقير مي‌كند و جز از سادگي‌هاي ساده كه مكرر از آن حرف مي‌زند؛ باشيم.»

حال به نظر مي‌آيد كه اين اتفاقات از همان روز اول ورود ترامپ دارد رقم مي‌خورد. شوربختانه سياست‌هايي كه ترامپ دارد اعمال مي‌كند فقط مخصوص كشور خودش نيست. ايالات متحده به عنوان يك ابرقدرت جهان كه نزديك به 25درصد توليد ناخالص جهان را در اختيار دارد، كوچك‌ترين حركتش بر روند جهان تاثير دارد. اروپايي‌ها پيش از اين مي‌گفتند كه اگر امريكا عطسه بكند، جهان سرما مي‌خورد. بر همين اساس است كه سياست‌هاي ترامپ را بايد در معيار جهاني ارزيابي كرد و دولتمردان ما بر اساس اين معيار جهاني بايد – روي كلمه بايد تاكيد دارم – سياست‌هاي جايگزين را اتخاذ كنند. درواقع دوره ترامپ با دوره قبل از او فرق دارد، ترامپ فردي است كه بنا به گفته زندگي نامه‌نويسش، اصلا كتاب نمي‌خواند و تمامي اطلاعات خود را از تلويزيون مي‌گيرد. درواقع او هيچ دانشي نسبت به سياست‌هاي جهاني ندارد. وزرايي هم كه انتخاب شده‌اند دست كمي از او ندارند، آن طور كه رسانه‌هاي امريكايي مثل واشنگتن تايمز نوشته‌اند بي‌سوادي وزراي انتخابي ترامپ نسبت به دولت قبل، اظهر من‌الشمس است. بنابر اين اگر از خصلت دولت فعلي ايالات متحده سخن بگوييم مي‌توانيم بگوييم كه اين دولت ويژگي‌هاي يك دولت بربر را دارد ولذا ايجاب مي‌كند كه يك سياست جايگزين داشته باشيم.

 اما سياست‌هاي جايگزين چه مي‌تواند باشد؟

در اصل سياست‌هاي ترامپ باعث مي‌شود كه مركزيت اقتصاد جهان به تدريج از سمت ايالات‌متحده به سمت كشورهاي آسياي شرقي مانند چين برود. اكنون چين جزو بزرگ‌ترين ابرقدرت‌هاي اقتصادي جهان محسوب مي‌شود و اين را نخبگان امريكايي هم به خوبي مي‌دانند. ساختار اقتصادي چين و ديگر كشورهاي آسياي جنوب شرقي مانند كره جنوبي خواه ناخواه يك ساختار كاپيتاليستي است؛ بنابراين در طول سالياني كه ترامپ با سياست‌هاي خود سعي در درونگرا كردن اقتصاد امريكا دارد، اين فرصت براي اين كشورها فراهم مي‌شود كه با سياست‌هاي برونگرايي خود نقش سرمايه‌داري جهاني خود را به خوبي ايفا كنند. بنابراين ايران مي‌تواند در كنار اروپا، سياست‌هاي اقتصادي شرق محور را – البته نه مثل سابق كه كالاهاي مرجوعي و بنجل چين را وارد كشور كند – تقويت كند. در خصوص روابط سياسي مي‌توان گفت كه هرچند ايران در طول ساليان پس از انقلاب با امريكا روابط سياسي نداشت، اما در تقويت روابط سياسي با ديگر كشورهاي اروپا و همسايه هم برنيامده بود. نمونه آن اين بود كه در اين مدت به هيچ‌وجه در ساخت و ايجاد يك پيمان اقتصادي منطقه‌يي – جز اكو كه آن هم آنچنان كارآمد نبود – بر نيامده بود.

پس ايران مي‌تواند و بايد به سمت پيمان‌هاي منطقه‌يي قوي حركت كند. لازمه اين كار اتخاذ سياست‌هاي كارآمد منطقه‌يي است. بنابراين اكنون كه با آمدن ترامپ فرصتي براي منطقه و جهان به وجود آمده كه در روابط اقتصادي – سياسي تجديدنظري صورت گيرد، ‌ايران هم بايد از اين فرصت استفاده كند كه روابط منطقه‌يي و همسايه‌يي خود را تقويت كند. نبايد فراموش كرد كه اين تقويت الزاما از طريق پيمان‌هاي منطقه‌يي صورت مي‌گيرد و بس.



نویسنده: منصور بي‌طرف سردبير
نظرات
ADS
ADS
پربازدید