Performancing Metrics

افزایش قیمت دلار با موافقت دولت است | اتاق خبر
کد خبر: 438665
تاریخ انتشار: 30 بهمن 1398 - 09:42
گفت‌وگو با مسعود دانشمند- دبيرکل خانه اقتصاد
در روزهاي اخير شاهد افزايش شتاب رشد نرخ دلار بوده‌ايم. اين ارز توانسته است در کوتاه‌مدت سد مقاومتي 14 هزار تومان را بشکند و روز گذشته در محدوده 14هزار و 500تومان معامله شود.

به گزارش اتاق خبر، برخي فرضيه‌ها حاکي از اثرگذاري شرايط ايران در FATF است و برخي مانند رئيس کل بانک مرکزي و وزير اقتصاد اين اثرگذاري را نفي مي‌کنند. رئيس کل بانک مرکزي همچنين گفته است که نرخ ارز به زودي مجددا کاهشي مي‌شود. در همين حال برخي بر اين باورند که دولت از محل افزايش نرخ ارز، منابع ريالي خود را افزايش مي‌دهد. «آرمان‌ملي»‌ در گفت‌وگو با مسعود دانشمند- دبيرکل خانه اقتصاد- به بررسي فرضيه‌هاي حاکم بر بازار ارز و چرايي افزايش نرخ دلار پرداخته است که در ادامه مي‌خوانيد.

تحليل شما از روند افزايشي نرخ دلار در روزهاي اخير و اظهارات مقامات وزارت اقتصاد و بانک مرکزي در اين باره چيست؟

صرافي‌هاي دولتي، روز گذشته در ابتداي صبح، دلار را با قيمت 14هزار و 200تومان يعني با 250تومان افزايش نسبت به روز قبل از آن، نرخ‌گذاري کردند. ما بياييم حرف رئيس کل بانک مرکزي و وزير اقتصاد را بپذيريم يا صرافي‌هاي دولتي را که ظرف اين مدت نرخ دلار را به طرز چشمگيري افزايش داده‌اند نگاه کنيم؟ اگر حرف‌هاي آقاي همتي و وزير اقتصاد درست است به صرافي‌هاي دولتي بگويند قيمت را بالاتر نبرند. وقتي صرافي‌هاي دولتي قيمت را بالا مي‌برند، قيمت در صرافي‌هاي غيردولتي و بازار هم فارغ از مساله FATF افزايش پيدا مي‌کند. ما همواره در اين مدت يا دست کم در اين شش ماه، يک تفاوت معنادار در حد 150 تا 300تومان بين قيمت دلار صرافي‌هاي دولتي و بازار اختلاف بوده است. بر همين اساس، اکنون که دلار صرافي دولتي 14هزار و 200تومان قيمت خورده است، دلار 14هزار و 500توماني بازار معقول و منطقي است. رئيس کل بانک مرکزي و وزير اقتصاد اگر مي‌خواهند قيمت دلار افزايش پيدا نکند، قيمت را در صرافي‌هاي دولتي که دلار عرضه مي‌کنند، تثبيت کنند. دقت کنيد که در يک ماهه گذشته به طور منظم صرافي‌هاي دولتي قيمت را بالا برده‌اند و به تبع آن قيمت بازار هم افزايش پيدا کرده است.

چرا قيمت دلار از سمت صرافي‌هاي دولتي کنترل نمي‌شود؟

فرض کنيد صرافي‌هاي دولتي، يک ميليون دلار براي فروش دارند. اگر اين را بياورند بفروشند 11هزار تومان، 11ميليارد دلار پول بدست مي‌آورند. اگر اين را بفروشند 14هزار تومان طبعا 14ميليارد تومان پول بدست مي‌آورند. اين يک روش جذب نقدينگي و جمع‌آوري نقدينگي از بازار است.

وزير اقتصاد روز گذشته اعلام کرده بود که بالارفتن قيمت ارز هيچ منفعتي براي دولت ندارد. ارزيابي شما چيست؟

منفعت ندارد؟ اگر صرافي‌هاي دولتي دارند در حق مردم اجحاف مي‌کنند پس با آنها به‌عنوان گران‌فروش برخورد شود. اگر هم اين‌گونه نيست و دارند طبق دستور عمل مي‌کنند و دولت قيمت‌ها را مي‌بيند و هيچ نمي‌گويد پس اين با توافق آنهاست. اينکه دولت منفعتي ندارد يعني چه؟ برخي مسائل با هم همخواني ندارند. مگر مي‌شود صرافي دولتي قيمت را بگذارد 14هزار و 200تومان و همه ملت ايران از جمله بانک مرکزي هم اين عدد را ببينند و اتفاقي نيفتد؟ بنابراين همه روي اين عدد توافق دارند. اگر توافق نداشته باشند با آن برخورد مي‌کنند. در اين صورت مي‌توان گفت دولت به دنبال آن است که براي مثال آن يک ميليون دلاري که دارد را با ريال بيشتري جابه‌جا کند. اگر اين طور نيست دولت بايد از فردا صبح بگويد من دلار را در صرافي‌هاي دولتي 10هزار تومان مي‌فروشم!

ارزيابي شما از گره‌زدن افزايش نرخ دلار در ايران به مجموعه اتفاقات اقتصادي دنيا که روي سرعت تکميل دستور پرداخت‌هاي ارز صرافي‌هاي ايراني اثر گذاشته، چيست؟

اول بايد ببينيم که ما چقدر از اقتصاد دنيا را تشکيل داده‌ايم؟ سهم ما از اقتصاد دنيا حدود 3/0درصد است! بنابراين هر اتفاقي در اقتصاد دنيا مي‌افتد ما هم اين وسط يک مرتبه نگوييم روي ما هم اثر گذاشت! نه اينچنين نيست. دوم اينکه اتفاقاتي که در اقتصاد دنيا مي‌افتد نشان مي‌دهد که دلار دارد نسبت به يورو و ساير ارزها تقويت مي‌شود. حدود 10 روز قبل در برابري يورو با دلار يک دلار و 12 سنت، معادل يک يورو بود اما الآن يک دلار و هشت سنت، يک يورو شده است. به اين معنا که دلار نسبت به يورو و ساير ارزهاي دنيا تقويت شده است. اين اتفاقي‌ست که در جهان افتاده است. امابراي ما خيلي اثرگذار نيست؛ زيرا ما کالاهاي صادراتي خود را به دلار مي‌فروشيم و کالاهاي وارداتي را هم به دلار مي‌خريم. در جامعه ما دلار ثابت است و بر مبناي دلار ثابت قيمت بقيه ارزها معلوم مي‌شود. حتي قيمت طلا هم بر مبناي قيمت دلار تعيين مي‌شود. بنابراين وقتي قيمت دلار افزايش مي‌يابد، قيمت سکه هم بالا مي‌رود. آنچه موثر است يکي قيمت جهاني طلاست که تغييرات آن زياد نيست و يکي هم تغييرات نسبت دلار به ريال است که به اين شکل اتفاق مي‌افتد. در اين صورت، اينها غالبا فرضياتي است که خيلي با وضعيت اقتصادي ما برابري نمي‌کند و قابل تطبيق با شرايط ما نيست.

در اين صورت عوامل اثرگذار بر شرايط اقتصادي ما چيست؟

وضعيت ما به مديريت خودمان بستگي دارد. اگر بتوانيم صادرات غيرنفتي را توسعه دهيم و پول حاصل از آن را دريافت کنيم و در مقابل بتوانيم واردات انجام دهيم و در نتيجه به يک اقتصاد متعادل بدون نفت متوازن برسيم. مساله ما حل مي‌شود. اما مشکل ما اين است که صادرات انجام مي‌دهيم اما نمي‌توانيم پول آن را بازگردانيم. صادرات غيرنفتي ما عدد خيلي بزرگي نيست. از نظر نقدينگي هم براي اينکه بتوانيم با پول در دست خود کالا بخريم مشکل داريم که بايد براي آن تدبيري پيدا کرد.

آقاي همتي گفته است که چون ما مبادلات تجاري خود را از طرق غيرقابل تحريم انجام مي‌دهيم، نتيجه FATF بر بازار ارز بي‌تاثير است. آيا موافقيد؟

بازار فکر مي‌کند که اگر FATF مدت را تمديد نکند و ما را به ليست سياه بفرستد، گرفتن پول حاصل از صادرات کالاهاي غيرنفتي ما هم دچار معضل مي‌شود و بنابراين توازن نقدينگي موجود در دست ما بهم مي‌ريزد. در نتيجه، هيجاني در بازار شکل گرفته که قيمت دلار را بالا مي‌برد. بانک مرکزي و صرافي‌هاي دولتي هم دارند به اين هيجان دامن مي‌زنند. در پاسخ به اين صحبت بايد گفت اگر بي‌تاثير است چرا خودشان قيمت ارز را بالا برد‌ه‌اند؟ در واقع، بي‌اثر نيست اما ممکن است ما تمهيداتي قائل شويم که اثر آن را به حداقل برسانيم.

کلید واژه ها :
نظرات
ADS
ADS
پربازدید