تولید گندم کاهش یافت، واردات آغاز می‌شود | اتاق خبر
کد خبر: 6728
تاریخ انتشار: 10 مهر 1390 - 12:49
اتاق نیوز-  آمار توليد و خريد گندم پس از اعلام پایان فصل خرید امسال چندان دلگرم كننده نيست. مسوولان مي‌گويند تاكنون بيش از 5 ميليون و 400 هزار تن گندم از كشاورزان خريداري شده است؛ اما اين در حالي است كه سال گذشته در همين مدت بیش از 8 ميليون تن گندم به صورت تضميني از سوی دولت خریداری شد. در اين شرايط، برخي كارشناسان بيم آن دارند كه از يك سو چشم انداز خودكفايي گندم با چالش‌هايي مواجه شود و از سوي ديگر، روند فعاليت گندم‌كاران به مخاطره افتد. به گفته معاون بازرگاني داخلي شركت بازرگاني دولتي، از ابتداي سال جاري تا كنون 5 ميليون و 400 هزار تن گندم به ارزش هزار و 920 ميليارد تومان از سوي دولت از گندمكاران خريداري شده است كه با احتساب خريد يك ميليون تني گندم از سوي بخش‌خصوصي در مجموع ميزان خريد گندم از كشاورزان به كمتر از 7 میلیون تن مي‌رسد. البته احمد عبدوس كاهش ميزان خريد تضميني گندم را چندان تاييد نمي‌كند و معتقد است كه تا پايان سال نبايد به مقايسه آمار امسال با سال گذشته پرداخت. او در عين حال كاهش ميزان خريد را ناشي از تمايل كم كشاورزان به فروش مي‌داند و به «دنياي اقتصاد» مي‌گويد: پس از هدفمندي يارانه‌ها به خاطر افزايش قيمت آرد كشاورزان بیشتر گندم توليدي خود را براي خود مصرفي و خود تاميني ذخیره‌سازی و انبار می‌کنند. خود مصرفي، نتيجه مثبت هدفمندي يارانه‌ها؟ اين عضو هيات‌مديره شركت مادر تخصصي بازرگاني دولتي اصطلاح‌هاي «خود مصرفي» و «خود تاميني» را كه پس از اجراي قانون يارانه‌ها در بخش كشاورزي رایج شده است، اين گونه توضيح مي‌دهد؛ «در واقع خود مصرفي به استفاده از گندم از سوي كشاورزان براي مصرف روزانه اطلاق مي‌شود و آن بخش از گندمي كه صرف خوراك دام مي‌شود نيز به خودتاميني معروف است.» عبدوس البته خود مصرفي و خود تاميني را ناشي از تاثير مثبت هدفمندي يارانه‌ها بر شبكه زندگي كشاورزان مي‌داند و در حالي كه برخي نگران بي‌ميلي گندمكاران به فروش محصولات خود هستند، مي‌گويد: هيچ نگراني از اين بابت وجود ندارد و ميزان گندم مورد نياز بازار از ذخيره گندم موجود در كشور تامين مي‌شود. اظهارات عبدوس در حالي است كه به تازگي نيز دولت تعرفه واردات گندم را كاهش داده كه اين به نوعي نشان دهنده نياز بازار به واردات گندم است. مدیرعامل شرکت بازرگانی دولتی ایران چند روز پيش از کاهش تعرفه واردات گندم از 45 درصد به 10 تا 20 درصد خبر داده و گفته بود: در راستای حمایت از صادرات فرآورده‌های آردی و برای استفاده از ظرفیت کارخانه‌هاي آرد و با توجه به پایان فصل خرید تضمینی گندم، تعرفه واردات گندم از 45 درصد فعلی به 10 تا 20 درصد تا دو هفته‌ آینده در کارگروهی که به همین منظور تشکیل شده است، تصویب و اعلام می‌شود. به گفته عباس قبادي، ظرفیت تولید آرد در کشور 24 میلیون تن است؛ اما کارخانه‌هاي ما با ظرفیت 8 و 9 میلیون تن در حال فعالیت هستند. قبادي معتقد است واردات گندم در این شرایط هیچ آسیبی به کشاورز نمی‌زند؛ چراکه گندم تولید شده به صورت کامل خرید تضمینی شده است. اما آن طور كه عبدوس با تاكيد مي‌گويد از ابتداي سال تاكنون هيچ واردات گندمي نيز انجام نشده و هر مقدار گندم نيز وارد كشور شود فقط براي افزايش كيفيت آرد و نان بازار خواهد بود. هشدار نسبت به خروج گندم از كشور البته برخي كارشناسان پديده خودمصرفي از سوي كشاورزان را چندان قبول ندارند و مي‌گويند: مسوولان دولتی اين اصطلاح نوپدید را با هدف توجيه كاهش خرید گندم از كشاورزان ابداع كرده‌اند. عیسی كلانتري، وزير پيشين جهاد كشاورزي كه كاهش خريد را ناشي از كاهش توليد گندم مي‌داند به «دنياي اقتصاد» مي‌گويد: كشاورزان برنامه‌اي براي خودمصرفي ندارند، بلكه كاهش خريد گندم به خاطر افت ميزان توليد بوده است. آن طور كه كلانتري مي‌گويد: سيل‌زدگي و آفت‌زدگي موجب شده تا بخشي از توليد كشاورزان از بين برود يا قابليت خود را براي مصرف آرد از دست بدهد. از اين رو گندمكاران به ناچار گندم‌هاي تخريب شده را براي علوفه دام مصرف مي‌كنند. وزير سابق كشاورزي در اين شرايط پيش‌بيني مي‌كند كه ميزان توليد گندم در كشور حداكثر به 7 ميليون تن در سال 90 برسد. اين در حالي است كه سال گذشته كشاورزان 9 ميليون تن گندم توليد كرده بودند. با اين حساب و با در نظر گرفتن نياز 9 ميليون تني گندم در كشور به نظر مي‌رسد كه امسال با كمبود گندم مواجه هستيم. البته كلانتري نيز بهره‌گيري از سيلوهاي گندم را براي تامين نياز گندم كشور تاييد مي‌كند. نگراني ديگري نيز در مورد وضعيت توليد و خريد گندم در كشور وجود دارد؛ در حال حاضر دولت هر كيلوگرم گندم را به مبلغ حدود 350 تومان خريداري مي‌كند در حالي كه رقم جهاني خريد گندم حدود 500 تومان است. اين همان نكته‌اي است كه كلانتري، وزير سابق كشاورزي از آن به عنوان يكي از دلايل كاهش رغبت كشاورزان به فروش گندم به دولت نام مي‌برد. با اين اوصاف كلانتري هشدار مي‌دهد كه ادامه اين رويه يعني اختلاف شديد قيمت داخلي و خارجي خريد گندم موجب مي‌شود كه در آينده شاهد خروج گندم مورد نياز كشور و فروش آن به بازارهاي جهاني باشيم. سود دولت در واردات گندم البته در مورد كاهش خريد گندم داخلي يك فرضيه ديگر هم مطرح است، گفته مي‌شود دولت هر كيلوگرم گندم را به مبلغ 300 تومان وارد كشور مي‌كند كه با در نظر گرفتن هزينه 350 توماني خريد تضميني از كشاورزان داخلي به نظر مي‌رسد كه واردات اين محصول براي دولت سودآور باشد. با وجود تمام اينها وزير سابق كشاورزي به مسوولان دولت توصيه مي‌كند تا با افزايش حمايت‌ها از گندمكاران، سرمايه‌گذاري بر آب‌رساني به مزارع گندم و آزادسازي قيمت خريد گندم، از كاهش بيشتر توليد اين محصول در كشور جلوگيري كنند. افزايش توليد جهاني در سال 2011 به هر حال كاهش توليد گندم ايران در حالي است كه به تازگي سازمان خواربار و كشاورزي ملل متحد (فائو) پيش‌بيني كرده است كه توليد جهاني گندم در سال جاري ميلادي افزايش مي‌يابد. فائو با انتشار تازه‌ترين گزارش خود اعلام كرد كه توليد جهاني گندم در سال 2011 ميلادي با افزايش 4/3 درصدي نسبت به سال 2010 به 676 ميليون تن مي‌رسد. اين در حالي است كه در سال جاري ميلادي افزايش قيمت مواد غذايي در بازارهاي جهاني و همچنين رشد واردات محصولات غذايي به كشورهاي فقير ادامه پيدا مي‌كند. بر اساس گزارش فائو كاشت گندم در بسياري از كشورهاي جهان افزايش يافته يا دست‌كم پيش‌بيني مي‌شود كه امسال افزايش يابد. اگرچه تخمين زده مي‌شود كه كاهش توليد گندم روسيه در سال 2010 روي آمار سال 2011 نيز تاثير بگذارد. البته اين شرايط در همه كشورها يكسان نيست. در حالي كه روسيه سال 2010 را با كاهش شديد توليد گندم پشت سر گذاشت، اما ديگر توليدكنندگان گندم شرايط بهتري را پيش رو دارند. به طور مثال، اوكراين در ماه‌هاي سپري شده از سال 2011 يك ميليون تن افزايش در توليد اين محصول را تجربه کرده است. برزيل و مراكش نيز همچون اوكراين روزهاي پررونقي را پشت سر مي‌گذارند و هر دو کشور به 2 ميليون افزايش توليد گندم دست يافته‌اند. اما در اين ميان، خبرهاي مرتبط با اوضاع كشورهاي خاورميانه به ويژه ايران و ترکیه چندان خوشايند به نظر نمي‌رسد. پيش‌بيني جهاني از كاهش توليد گندم ايران با وجود اميد مسوولان به ادامه روند سابق توليد گندم، پيش‌تر برخي مراجع جهاني از كاهش توليد گندم در ايران به دليل خشكسالي خبر داده بودند. یک موسسه تحقیقاتی معتبر هشدار داده بود، خشکسالی و کمبود شدید بارندگی در سال 2011 به شدت تولید گندم در منطقه خاورمیانه از جمله ایران را تهدید خواهد کرد. بر اساس گزارش موسسه «مارتل» میزان بارندگی در جنوب ترکیه، سوریه، عراق و شمال ایران که مناطق مهمی برای تولید گندم به شمار می‌روند در يك ماه گذشته 20 درصد بارندگی نرمال سال‌های گذشته را پشت سر گذاشته که این مساله کشت گندم در این منطقه را با چالش‌های زیادی روبه رو خواهد کرد. بر اساس این گزارش، خشکسالی و کمبود شدید تولید گندم بحران بزرگی را برای تولید جهانی گندم به وجود خواهد آورد. این در حالی است که میزان تولید گندم در روسیه، قزاقستان و اوکراین نیز در سال زراعی آینده با کاهش چشمگیری روبه‌رو خواهد شد. منبع:دنیای اقتصاد
مطالب مرتبط
نظرات
ADS
ADS
پربازدید