تاثیر کاهش قیمت نفت بر بودجه | اتاق خبر
کد خبر: 84999
تاریخ انتشار: 15 آبان 1393 - 09:32
حسین راغفر* مساله وابستگی اقتصاد کشور و بودجه به درآمدهای نفتی همچنان ادامه دارد و همه دولت‌ها راجع به آن صحبت کرده‌اند اما اقدام عملی خاصی در این راستا انجام نشده است. البته عوامل زیادی در کاهش قیمت نفت تاثیرگذار هستند که خیلی از این عوامل غیرقابل پیش‌بینی هستند؛ حوادثی از قبیل مساله اوکراین و حضور گروهگ تروریستی داعش در منطقه و عوامل دیگری هم هستند که تحت‌تاثیر اعمال نفوذ قدرت‌های بزرگی مثل آمریکا سعی دارند از طریق کاهش قیمت نفت بر رقبای خود فشار وارد کنند. اما کاهش قیمت نفت، مساله بسیار مهمی است که متاسفانه اقدام عملی برای کاهش وابستگی اقتصاد کشور به درآمدهای نفتی هنوز انجام نشده است و این فرصت­های تاریخی و فشار بین‌المللی بر اقتصاد ایران، منجر به شکل‌گیری سیاست‌هایی که بتواند آسیب‌پذیری اقتصاد کشور را کاهش دهد، نشده است. تنها اقدامی که در گذشته انجام شد، بحث راه‌اندازی صندوق ذخیره ارزی بود که هدف از شکل‌گیری آن مقابله با نوسانات تجاری قیمت نفت در بازارهای جهانی بود. اما به‌دلیل وابستگی دولت‌ها به درآمدهای نفتی این صندوق هم برخلاف اهداف اولیه شکل‌گیری آن، مورد کم‌‌توجهی قرار گرفت. البته ممکن است بخشی از هدف کاهش درآمدهای نفتی در دنیا به معنای فشارآوردن به اقتصاد کشورهای دیگر مثل روسیه باشد. اما به هر صورت دارندگان این ذخایر را هم دچار آسیب خواهد کرد. در شرایط کنونی با اقتصادی روبه‌رو هستیم که بالغ بر 70 درصد درآمدهای بودجه‌ای و عمومی وابسته به درآمدهای نفتی است و همین کاهش قیمت نفت سبب بروز مشکلاتی در بودجه خواهد شد. در بسیاری از موارد هم این فشارها متوجه خدمات عمومی که دولت‌ها ارائه می­دهند،می‌شود. قطعا با این روند بودجه­های عمرانی با کاهش جدی روبه‌رو خواهد شد. همچنین با ادامه روند کاهشی قیمت نفت قطعا دولت در بودجه 93 با مشکلاتی روبه‌رو خواهد شد. البته با توجه به اینکه زمستان در راه است، ممکن است تا حدی قیمت نفت افزایش یابد. اما بازهم عوامل غیرقابل پیش‌بینی زیادی در تعیین قیمت جهانی نفت موثر هستند. در شرایط کنونی دولت به دلیل محدودیت زمانی اقدامات خیلی موثری نمی‌تواند انجام دهد و بستگی به این دارد که دولت قرار است چه اقدامات یا فعالیت‌هایی را پیگیری کند. چرا که بالغ بر 70 درصد بودجه کشور صرف حقوق و مزایای کارکنان دولت می‌شود، در واقع کاهش هزینه‌های دولت می‌تواند یکی از عوامل تاثیرگذار برای جبران کاهش درآمدهای نفتی باشد. همچنین تعداد زیادی از طرح‌های عمرانی باقی مانده که در دست دولت است و اینکه دولت چه میزان از آنها را قصد دارد به بخش خصوصی واگذار دارد؛ قطعا از عوامل تاثیرگذار بر بودجه 94 خواهد بود. البته در نظر گرفتن این مساله که آیا اقتصاد کشور با رونق روبه‌رو خواهد شد و از این رکود خارج می‌شود یا خیر، دارای اهمیت زیادی است. اگر این اتفاق رخ دهد می­توان انتظار داشت که درآمدهای مالیاتی جایگزین درآمدهای نفتی شود. اما چنین چشم‌اندازی هنوز وجود ندارد چرا که کاهش هزینه‌های دولت نه به این سرعت امکان پذیر است و نه واگذاری طرح‌های ناتمام و نیمه‌تمام دولت. همچنین به دلیل رکودی که در اقتصاد وجود دارد، تقاضا برای خرید طرح‌های نیمه‌تمام دولتی وجود ندارد مگر اینکه دولت این طرح‌ها را با شرایط آسان در اختیار متقاضیان قرار دهد. * اقتصاددان
کلید واژه ها :
مطالب مرتبط
نظرات
ADS
ADS
پربازدید