نقش بخش خصوصی در توسعه صنایع نفت و گاز چیست؟ | اتاق خبر
کد خبر: 91807
تاریخ انتشار: 20 بهمن 1393 - 15:00
تا کی اقتصاد ایران می خواهد به نفت وابسته باشد؟ تا چه ‏زمانی قرار است نفت نقش کلیدی و تعیین کننده در بودجه ‏کشور داشته باشد؟ چرا ایران نمی تواند مانند کشورهای ‏نفتی ...
تا کی اقتصاد ایران می خواهد به نفت وابسته باشد؟ تا چه ‏زمانی قرار است نفت نقش کلیدی و تعیین کننده در بودجه ‏کشور داشته باشد؟ چرا ایران نمی تواند مانند کشورهای ‏نفتی توسعه یافته همچون نوروژ تولید و صنعتی بودن را در ‏اولویت خود قرار دهد نه فروش نفت خام را؟
به گزارش اتاق نیوز به نقل از صدای اقتصاد «کسانی که درآمد نفت را ذخیره نکردند باید مواخذه شوند.» معاون اول رئیس جمهوراسحاق جهانگیری خشم خود از کاهش قیمت نفت و بی‌تدبیری سال‌های گذشته را این گونه در یک سخنرانی بروز داد. وضعیت بازار نفت و کاهش درآمدهای ارزی، شرایطی را فراهم کرده است تا حسرت سال‌های پایانی دهه 80 و درآمدهای کلان کشور از فروش نفت برای مسوولان فعلی زنده شود. از طرفی شرایط تحریم میزان صادرات نفت را تا حدود یک سوم کاهش داده است. از سوی دیگر بهای نفت حدود 60 درصد نسبت به دوران اوج خود کاهش یافته است و حاصل این تحولات چیزی جز فشار منابع مالی روی دولت یازدهم نیست. دولتی که باوجود فشار شدید برای کنترل بازار صورت خود را به واقع با سیلی سرخ نگه داشته است تا شرایط کنونی از وضعیت حال نیز بدتر نشود. این روزها شرایط بحرانی بازار نفت باعث شده است تا تبعات هزینه کرد بی‌دریغ درآمدهای نفتی طی سال‌های گذشته توسط دولت‌های نهم و دهم (که مشخص نیست در چه راهی هزینه شده است) بیشتر خود را نشان دهد. اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهور معتقد است: «در سال‌های گذشته کشور 700 میلیارد دلار درآمد نفتی داشته و اگر طبق قانون برنامه عمل می‌شد اکنون باید 300 میلیارد دلار در صندوق توسعه ارز داشتیم. اگر این عملیات اتفاق می‌افتاد دیگر اسیر توطئه کشورهای منطقه نمی‌شدیم.» قیمت جهانی نفت در روزهای پایانی سال 2014 به کمترین قیمت طی 5 سال و نیم اخیر رسید تا نگرانی‌ها از وضعیت این بازار در سال 2015 افزایش یابد. هر بشکه نفت برنت دریای شمال در حالی به زیر 50 دلار رسید که در همین سال 2014 قیمت 115 دلاری را هم تجربه کرده بود. بهای نفت خام اوپک و کشورمان نیز به 45 دلار در هر بشکه رسید که به معنی واضح یعنی حدود 980 تومان برای هر لیتر. زیرا هر بشکه نفت در معاملات جهانی حدود 159 لیتر گنجایش دارد و باتوجه به دلار 3450 تومانی در بازار قیمت هر لیتر نفت ایران به کمتر از 1000 تومان یعنی پول یک بسته آدامس، یک بستنی و یک لیتر آب معدنی رسیده است. اما این اعداد عجیب چه تلنگری را در اقتصاد وابسته و نفت زده ایران می زند و چه سوالاتی را مطرح می کند؛ تا کی اقتصاد ایران می خواهد به نفت وابسته باشد؟ تا چه زمانی قرار است نفت نقش کلیدی و تعیین کننده در بودجه کشور داشته باشد؟ چرا ایران نمی تواند مانند کشورهای نفتی توسعه یافته همچون نروژ تولید و صنعتی بودن را در اولویت خود قرار دهد نه فروش نفت خام را؟ سوالاتی از این دست پیش از این نیز بارها مطرح شده اند اما هربار با افزایش مجدد قیمت نفت کنار گذاشته شده و باز روز از نو و روزی از نو. اما شاید این بار و باتوجه به فشارهای اقتصادی تحمیلی بر کشور مانند تحریم ها زمان آن فرارسیده باشد که «طرحی نو دراندازیم» و بایک تصمیم قاطع و مهم سرنوشت کشور و اقتصاد ایران را از فروش و قیمت نفت و گاز جدا کنیم و برای یک بار هم که شده به تولید صنعتی و توسعه صنعتی در کشور با کمک فعالان بخش خصوصی و جذب سرمایه های خصوصی فکر کنیم. البته این تصمیم باید جامع، غیرسیاسی، جناحی و ملی گرفته شود، تصمیمی که به یک دولت و مجلس و... وابسته نباشد تا با جابه جایی در دولت و مجلس و... شاهد تغییر آن باشیم. به اعتقاد کارشناسان حرکت کشور به سمت توسعه صنعتی و جایگزینی تولید به جای درآمدهای نفتی باتوجه به مزیت ها و پتانسیل های کشور کاری عملی و صددرصد شدنی است ولی نیاز به زیرساخت هایی دارد که شاید برای فضاسازی و آماده سازی آن حدود یک دهه فرصت و کارعملیاتی و اجرایی نیاز باشد؛ اما در نهایت کاری خواهد بود کارستان و حاصلی خواهد داشت بسیار مهم برای کشور. به اعقتاد کارشناسان دولت و مسئولان کشور با گرفتن این تصمیم و شروع عملیاتی این ایده یعنی جایگزینی تولید و صنعت به جای خام فروشی نفت در واقع کشور را نه برای یک مقطع کوتاه که برای آینده بیمه خواهند کرد و در این راه نباید از نقش بخش خصوصی غافل شد زیرا موتور محرک زیرسازی لازم برای رسیدن به رشد صنعتی و توسعه صنعتی در کشور در اصل بخش خصوصی است. بخش خصوصی و فعالان اقتصادی هستند که با فراهم کردن زمینه ها از سوی دولت می توانند با سرمایه گذاری، ایجاد رقابت و تولید محصولات صنعتی و صادرات آن ها اقتصاد ایران را پیش ببرند. در این بین البته از این نکته نیز نباید غافل شد که تولید و توسعه صنعتی در کشور به معنی کنار گذاشته شدن نفت و گاز از اقتصاد ایران نیست بلکه توجه اصلی بر این نکته است که صنایع پایین دستی و تولید ارزش افزوده از نفت و گاز در دستور قرار گیرد و خام فروشی و فروش ارزان قیمت هر بشکه نفت به فر اموشی سپرده شود و به جای آن نفت به عنوان یک مزیت صنعتی و اقتصادی در کشور دیده شود و در راه تولید هزارن محصول دیگر از آن بهره برده شود.
مطالب مرتبط
نظرات
ADS
ADS
پربازدید