قدرت اله بهبودی نژاد - دانشجوی دکتری مطالعات حوزه آسیای مرکزی و روسیه
اتاق نیوز - آنچه را که در سفر ماه گذشته ناراندامودی نخست وزیر هند به کشور های آسیای میانه کمتر مورد توجه رسانه ای قرار گرفت، سفر وی به ترکمنستان و قزاقستان و دیدار با روسای جمهور این دو کشور از جمله بردی محمداف رییس جمهوری ترکمنستان بود. اگر چه مودی در این سفر توانست توافق نامه های اقتصادی بر سر منابع موجود منطقه با قزاقستان به امضا برساند و روابط دهلی -بیشکک و دوشنبه را تا حد زیادی گسترش دهد ،ولی مهمترین مساله این بود که مودی و بردی اف نتوانستند پروژه ای را که دهلی و واشنگتن مدتها به آن چشم دوخته بودند را نهایی کند و آن توافق یک تاریخ قطعی برای خط لوله گازتاپی بود که قرار بود 33 میلیارد متر مکعب گاز ترکمنستان را از طریق افغانستان -پاکستان به هندوستان انتقال دهد. در 11 دسامبر سال 2010 قرارداد تاپی از سوی سران چهار کشور ذینفع امضا گردید. (پروژه تاپی با حمایت امریکا علیه پروژه خط لوله صلح انجام شد که قرار بود گاز ایران را از طریق پاکستان به هندوستان برسد.) دو طرف در این ملاقات به این نتیجه رسیدند که تلاش برای خط لوله تاپی با توجه به مشکلاتی زمانی و مکانی و همچنین عدم توانایی دولت افغانستان در برقراری امنیت خط لوله و همینطور مشکلات بین پاکستان و هندوستان، تلاش برای احیای تاپی مثل تلاش برای برخیزاندن اسب مرده است و زمان برای باز گرداندن این پروژه از دست رفته است. از سوی دیگر با توجه به بدهی شرکت گاز پروم روسیه به ترکمنستان و عدم اراده لازم از سوی چینی ها برای توسعه صادرات گاز ترکمنستان، و همچنین نیاز ترکمنستان برای صادرات گاز خود و نیاز شدید هندوستان به انرژی، و مهمتر از سایر فاکتورها نهایی شدن مساله اتمی ایران و بازنگری مجدد روابط بین ایران و غرب ،مودی و بردی اف را به این نتیجه رسانید که به فکر ایجاد خط لوله Tii بین سه کشور ترکمنستان، ایران و هند بیفتد بنابر گزارش Economic Times مودی گفت امکانات برای بوجود آوردن مسیر دریایی از طریق ایران برای خط لوله Tiiباید بررسی شود، هرچند حمایت واشنگتن برای چنین پروژه ای هنوز کاملا واضح نیست اما در حال حاضر پروژه Tiiبسیار چشمگیر بنظر میرسد چیزی که بیش از همه مودی بر آن باورمند است. امکانات موجود پروژه خط لوله ترکمنستان، ایران، هندوستان موضوعی مهم و وسوسه بر انگیز است. نه تنها این پروژه به ترکمنستان و ایران برای پیدا کردن مشتری خارجی و صدور گاز کمک میکند و هندوستان را برای سود بردن از منابع انرژی حوزه دریای خزر و منطقه آسیای مرکزی یاری میکند بلکه به ایران هم فواید زیادی میرساند که علاوه بر صاردات گاز خود میتواند قدرت و نفوذ منطقه ای خود را افزایش داده و به یک بازیگر موثر در منطقه آسیای مرکزی و قفقاز جنوبی و حوزه خزر تبدیل شود چیزی که انجام آن با توجه به حل و فصل پرونده اتمی ایران دیگر دور از انتظار نیست.
