کاهش2هزار درصدی صادرات خاویار‌طی‌6‌سال | اتاق خبر
کد خبر: 34433
تاریخ انتشار: 20 آذر 1391 - 13:00
آرمان – در حالی که هفت سال پیش میزان صادرات خاویار از ایران بیش از 13 میلیون دلار بود، این میزان در سال گذشته با کاهش دو هزار درصدی نسبت به شش سال قبل از آن به 613 هزار دلار رسید. روند نزولی صادرات خاویار در امسال نیز ادامه دارد و طی نیمه نخست امسال تنها 124 هزار دلار از این محصول به کشور امارات صادر شده است. این در حالی است که در سال 84 بیش از 13 میلیون دلار خاویار ایرانی به کشورهای آلمان، امارات، بلژیک، فرانسه، اسپانیا، ژاپن، لوگزامبورگ و سوئیس صادر شده بود. در سال 85 نیز بیش از 5/13 میلیون دلار خاویار از ایران به کشورهای آلمان، فرانسه، امارات متحده عربی، بلژیک، لوگزامبورگ، اسپانیا و ژاپن صادر شده بود. در سال 86 نیز این میزان به بیش از 2/14 میلیون دلار رسید که میزبان این خاویارها کشورهای آلمان، فرانسه، بلژیک، اسپانیا، امارات، لوگزامبورگ، ژاپن و ایتالیا بودند. اما از سال 87 روند نزولی صادرات خاویار آغاز شد و این میزان به بیش از 1/9 میلیون دلار رسید و کشورهای مقصد آلمان، بلژیک و لوگزامبورگ بودند. پس از آن در سال 88 نیز افت ناگهانی دیگری در صادرات خاویار رخ داد و این میزان به 4/2 میلیون دلار رسید. پس از آن در سال 89 نیز صادرات خاویار میزانی رشد داشت و به 6.55/6 میلیون دلار رسید اما در سال‌های 89 تا امسال این روند همچنان در پایین‌ترین سطح ممکن طی سال‌های اخیر بوده است. در سال 89 نیز کشورهای مقصد خاویار ایرانی هنگ‌کنگ، چین، امارات و سوئیس بود. اما در مورد علت این موضوع می‌توان به ممنوعیت صید خاویار اشاره کرد. هرچند که از امسال خاویار وحشی دریای خزر دیگر به دلیل ممنوعیت صید ناشی از خطر انقراض نسل ماهیان خاویاری در بازارهای جهانی عرضه نمی‌شود اما تاکنون ایران در زمینه صید این گونه ارزشمند و استحصال خاویار رتبه اول جهان را داشته و برند خاویار لوکس جهانی را از آن خود کرده است. ماهیان خاویاری قدمت 250 میلیون ساله دارند و به «فسیل زنده» مشهور هستند که از لذیذترین و گران‌ترین اقلام غذایی جهان محسوب می‌شوند. بیش از 90 درصد خاویار دریایی جهان از ماهیان خاویاری دریای خزر که پنج گونه هستند، تامین می‌شود. در این میان به علت عمق و شوری بیشتر در حوزه جنوبی دریای خزر (آب‌های ساحلی ایران) این منطقه از ماهیان خاویاری با کیفیت بالاتری نسبت به سایر مناطق خزر برخوردار است که برند لوکس جهانی خاویار در بازارهای جهانی را به نام ایران کرده است. کاهش تخم‌ریزی خاویار به گفته رئیس انستیتو تحقیقات بین‌المللی ماهیان خاویاری در سال 1364 میزان 305 تن خاویار در ایران استحصال می‌شد اما طی دو دهه گذشته ذخایر ماهیان خاویاری در دریای خزر به علت نبود مدیریت پایدار، صید غیر مجاز، ورود آلاینده‌ها به دریاچه خزر، از بین رفتن بستر طبیعی تخم‌ریزی ماهیان خاویاری ذخایر این گونه با ارزش شدیدا کاهش یافت و میزان تولید آن در سال 1389 به حدود سه تن رسید. سال گذشته نیز بر اساس اعلام اجلاس کمیسیون منابع زنده دریای خزر (سایتس) سهمیه ایران برای صید تجاری ماهیان خاویاری از دریای خزر 400 تن اعلام شده که به گفته رئیس سازمان شیلات ایران به دلیل نبود ماهی تنها 100 تن این میزان استحصال شد. با ارزیابی‌هایی که توسط متخصصان انستیتو ذخایر ماهیان خاویاری صورت گرفته ذخایر این ماهیان تا سال 1404 به صفر می‌رسد. بنابراین این شرایط کشورهای حاشیه خزر را بر آن داشت تا صید تجاری این گونه 250 میلیون ساله دریای خزر را ممنوع کرده و فقط این گونه توسط دولت‌های پنج کشور به منظور بازسازی ذخایر و احیای نسل صورت گیرد. بنابراین در سی‌ و دومین کمیسیون منابع زنده دریای خزر که در باکو برگزار شد از سال 2012 به مدت پنج سال صید تجاری ماهیان خاویاری از دریای خزر ممنوع اعلام شد و همه کشورها به جز ترکمنستان این توافق‌نامه را امضا کردند اما کشور ترکمنستان هنوز زیر بار این ممنوعیت نرفته و توافقی هم امضا نکرده است. در این میان کشور ما علاوه بر اینکه از ماهیان خاویاری دریایی بچه ماهی استحصال کرده و پس از رسیدن به وزن مطلوب در مسیر روخانه‌های ورودی به دریاری خزر رها می‌کند تا باعث احیا این موجود زنده شود به منظور کاهش فشار بر دریا و ایجاد اشتغال و ارزآوری پرورش ماهیان خاویاری توسط بخش خصوصی را در دستور کار خود قرار داده كه این اقدام با استقبال خوبی مواجه شد. سال گذشته برای اولین بار 100 کیلوگرم خاویار از ماهیان خاویاری پرورشی استحصال و صادر شد. امسال نیز طبق اعلام سازمان شیلات ایران « تاکنون 300 کیلو گرم خاویار پرورشی تولید و صادر شده و تا پايان سال ميزان توليد خاويار پرورشي كشورمان به بيش از يك تن مي‌رسد». به گفته غلامرضا رازقي «سرمايه‌گذاري در زمينه پرورش ماهيان خاورياري طي سال جاري مورد استقبال بالا واقع شده و بخشي از خاويار پرورشي استحصال شده در بازار داخل عرضه شده و بخشي به بازار‌هاي جهاني صادر شده است كه آنچه در بازار‌هاي جهاني عرضه مي‌شود با برند ايران است.» وي اظهار كرد:«بيشترين خاويار پرورشي ايران به كشور‌هاي چين، مالزي، تايلند و امارات(دوبي) صادر شده و به زودي مجوز صادرات اين محصول به كشور‌های اروپا اخذ خواهد شد.» معاون وزير جهاد كشاورزي قيمت هر كيلوگرم خاويار پرورشي ايراني در بازار داخلي را سه تا 5/3 ميليون تومان و در بازار جهاني بيش از دو هزار دلار عنوان كرده است. رازقي همچنين از افزايش مصرف داخلي خاويار خبر و وعده داده که با توجه به افزايش سرمايه‌گذاري براي پرورش ماهيان خاوياري در آينده شاهد توليد انبوه خاويار و كاهش قيمت آن خواهیم بود و قطعا خاويار ديگر محصول لوكس باقي نخواهد ماند و وارد سفره مردم مي‌شود. البته رئيس سازمان شيلات ايران در ابتداي مديريتش وعده داده بود خاويار را به سفره‌هاي مردم مي‌آورد اما اين محصول به دليل بالا بودن قيمت در دسترس همگان نيست كه در اين باره توضيح داده است: «بايد اين واقعيت را پذيرفت كه خاويار هنوز كالاي لوكس محسوب مي‌شود و براي اين‌كه خاويار در سفره مردم قرار گيرد بايد به توليد انبوه برسد كه از سال گذشته (به عنوان اولين سال توليد خاويار پرورشي) روند استحصال خاويار پرورشي رو به افزايش بوده است.» به گفته وي «هر كيلو گرم خاويار به قیمت سه ميليون تومان خريد ‌و فروش مي‌شود كه بالا بودن قيمت اين محصول مهم‌ترين عامل ناتواني در خريد و مصرف است كه با برنامه توليد انبوه قيمت آن كاهش خواهد يافت و وارد سفره‌ مردم مي‌شود. با توجه به كاهش خاويار وحشي در بازارهاي جهاني خاويار پرورشي جاي اين محصول را گرفته است كه در اين ميان كشورهاي مختلف درصدد پرورش ماهيان خاوياري و عرضه اين محصول با ارزش در جهان شده‌اند كه در اين ميان مالزی قصد دارد با همکاری روسیه به یکی از مهم‌ترین تولیدکنندگان خاویار جهان تبدیل شود. این در حالی است که رئیس سازمان دامپزشکی کشور اعلام کرده است: ایران به فهرست کشورهای مجاز صادرکننده خاویار پرورشی به اتحادیه اروپا پیوست.  
کلید واژه ها :
مطالب مرتبط
نظرات
ADS
ADS
پربازدید