به گزارش اتاق خبر، این میزان خسارت از طریق آلایندگی در دنیای امروز بسیار زیاد است. همچنین بر اساس گزارشی که «ای توربو نیوز» در سال گذشته منتشر کرد ایران جزو ۱۰ کشور تولیدکننده گازهای گلخانهای است. همچنین باید درنظر داشت که بر اساس گفتههای مدیرکل دفتر پایش فراگیر سازمان محیطزیست کشور، صنایع غذایی از جمله صنایع آلاینده در کشور هستند.
چندیپیش شینا انصاری، مدیرکل دفتر پایش فراگیر سازمان محیطزیست کشور درباره وضعیت تجهیز صنایع به سیستمهای کنترل آلودگی هوا به مهر گفته بود: حدود ۴۲ درصد واحدها سیستم مناسب کنترل آلایندههای هوا دارند و ۵۸ درصد واحدها یا فاقد سیستم کنترلی بوده یا سیستمهایشان کارآیی مطلوب را ندارند و خروجی آلایندهها به محیط بیش از استانداردهای محیطزیست است. پس از گروه صنایع کانی غیرفلزی، صنایع غذایی، صنایع فلزی و صنایع شیمیایی به ترتیب بیشترین تعداد را در فهرست صنایع آلاینده کشور به خود اختصاص دادهاند.
بر این اساس به نظر میرسد یکی از راههایی که میتواند هزینههای سلامت و حفظ محیطزیست را در کشور کاهش دهد، رسیدگی به وضعیت صنایع غذایی است. صنایعی که در رتبه آلایندهترینهای ایران قرار دارد. صنایع غذایی از نظر میزان تولید محصول، مقدار مصرف آب و تولید پساب، سهم عمدهای را به خود اختصاص میدهد و جزو صنایع مهم کشور به شمار میرود. به گفته کارشناسان مقدار پساب و آلایندهها در اینگونه صنایع متغیر و متفاوت است، بهطوری که حجم و غلظت آلایندهها از مقادیر ناچیز تا بسیار بالا تغییر میکند.
بر اساس برخی پژوهشها بیشترین میزان مصرف آب و تولید پساب، مربوط به عملیات مختلف شستوشو در صنایع غذایی است. در واحدهای تولیدی به طور میانگین حدود ۸۵ درصد پساب تولیدی کارخانهها را تشکیل میدهد. بررسی راهکارهای مختلف کاهش آلایندهها نشان میدهد که کاربرد این روشها میتواند سبب کاهش ۶۸ درصد در مقدار پساب تولیدی کارخانهها شود.
با این حال حجم آلایندگی صنایع غذایی در کشور نسبت به سالهای گذشته بسیار کمتر شده اما هنوز هم میزان آلایندگی صنایع غذایی بحرانی برای محیطزیست به شمار میآید. یکی از راههایی که میتوان با استفاده از آن به کاهش آلایندگی تولید صنایع غذایی پرداخت نوسازی ماشینآلات تولید است. با اینکه به نوعی میتوان گفت عامل این آلودگیها کارخانههای صنایع غذایی هستند اما نقطه عطف ماجرا جایی است که تولیدکنندگان هم از آلایندگی این صنعت ناراضی هستند و به دنبال راهی میگردند که بتوانند از سطح آلایندگی واحدهای تولیدی خود بکاهند اما در شرایط کنونی نمیتوانند. تولیدکنندگان معتقدند در شرایط کنونی به دلیل بحرانهای مالی و شرایط رکود نمیتوانند از ماشینآلات جدید استفاده کنند. آنها همچنین معتقدند برای کاهش آلایندگی صنایع غذایی در کشور دولت از طریق سازمان محیطزیست میتواند تسهیلاتی ارائه دهد و آنها هم به نوسازی بخشهای آلاینده بپردازند.
اسدلله نوبخت، تولیدکننده محصولات صنایع غذایی درباره آلایندگی این صنعت در کشور به صمت گفت: متاسفانه در شرایط کنونی وضعیت تولید در کشور مناسب نیست و واحدهای تولیدی نمیتوانند هزینههای تولید را افزایش دهند. در شرایط کنونی تمام تولیدکنندگان در کشور برای مقابله با بحرانهای اقتصادی به دنبال راهکارهایی هستند که بتوانند با استفاده از آنها هزینههای تولید را کاهش دهند. وی با اشاره به اینکه بکارگیری سیستمهای نوین تولید پاک یکی از خواستههای تولیدکنندگان است، اینگونه توضیح داد: متاسفانه برخیها تصور میکنند آلوده شدن محیطزیست به دلیل تولید برای تولیدکنندگان هیچ اهمیتی ندارند. در واقع اینطور نیست و تولیدکنندگان هم در تمام کشور علاقهمندند که تولید پاک داشته باشند اما در زمینه صنایع غذایی ماشینآلات تولید پاک بسیار گرانقیمت هستند.
نوبخت با اشاره به اینکه در شرایط کنونی تولیدکنندگان هزینههای تولید را نمیتوانند به راحتی تامین کنند، افزود: تامین این هزینهها به دلیل کاهش سرمایه در گردش و رکودی که در کشور به وجود آمده، دشواریهای بسیاری دارد. در این شرایط تولیدکنندگان نمیتوانند به تولید پاک فکر کنند. این تولیدکننده محصولات صنایع غذایی با بیان اینکه دولت میتواند از طریق سازمان محیطزیست تسهیلاتی برای تولید پاک اختصاص دهد، گفت: این تسهیلات برای واحدهای صنعتی که دغدغهای بیش از سطح استاندارد برای محیطزیست دارند، میتواند مفید باشد. وی افزود: اکنون تمام واحدهای تولیدی موظف هستند حداقلهای استاندارند محیطزیست را رعایت کنند. در صورتی که تولیدکنندگان این دستورات را اجرا نکنند با مشکلات بسیاری روبهرو خواهند شد. با این حال برخی تولیدکنندگان دغدغههای محیطزیستی دارند و میخواهند بیش از سطح استاندارد محیطزیست این مسائل را رعایت کنند. دولت با ارائه تسهیلات از طریق سازمان محیطزیست میتواند از این واحدها حمایتهایی داشته باشد.
دوراهی تولید و محیطزیست
بهرام نادری، تولیدکننده محصولات صنایع غذایی درباره آلایندگی صنایع غذایی در کشور به صمت گفت: با اینکه سطح آلایندگی صنایع غذایی اکنون در کشور بالا است و متاسفانه صنایع غذایی از جمله صنایع آلاینده به شمار میرود اما به پیشرفت این صنعت برای جلوگیری از آلایندگی هم باید توجه داشت. وی با اشاره به اینکه در دولت یازدهم سهم آلایندگی صنایع غذایی در کشور کاهش بسیاری داشت، گفت: در دورههای قبل وضعیت صنایع غذایی نامناسب بود و این صنایع از پسابهای صنعتی تا آلودگیهای هوایی بسیاری داشت. اکنون خوشبختانه با حمایتهایی که شده واحدهای صنایع غذایی به ماشینآلات بهتری دستیافتهاند و سطح آلایندگی این صنعت در کشور کاهش یافته است. نادری با اشاره به اینکه تولید پاک نیاز به ماشینآلاتی دارد که به طور هایتک ساخته میشوند، گفت: البته هنوز هم برخی واحدهای صنایع غذایی از ماشینآلات فرسوده قدیمی استفاده میکنند که آلایندگی بسیاری دارد اما عمده واحدهای تولیدی از ماشینآلات جدیدتر استفاده میکنند.
این تولیدکننده محصولات صنایع غذایی با تاکید بر اینکه در شرایط کنونی دولت نباید هزینههای تولید را افزایش دهد، گفت: اگر قرار باشد استانداردهای محیطزیست تغییر کند و سختگیریهای بیشتری از طرف این سازمان وجود داشته باشد بسیاری از تولیدکنندگان از بین میروند و اشتغال کشور با مشکلاتی روبهرو میشود.
وی با تاکید بر اینکه اکنون کاهش سرمایه در گردش بحران اصلی تولید است، گفت: ماشینآلات تولید پاک صنایع غذایی از گرانترین ماشینآلات موجود در دنیا هستند که به طور هایتک ساخته میشوند. یکی از آرزوهای تولیدکنندگان دستیابی به این صنعت است که با استفاده از این دسته ماشینآلات بتوانند به طور پاک تولید کنند اما در شرایط کنونی این ظرفیت برای واحدهای تولیدی وجود ندارد.
سازمان محیطزیست استانداردهایی برای واحدهای تولیدی متناسب با تولید آنها درنظر میگیرد و واحدهای تولیدی باید براساس استانداردهای تعریف شده تولید کنند. در صورتی که واحدها از این استانداردها عدول کنند سازمان محیطزیست به آنها اخطار میدهد و در مراحل بعدی قانونی ممکن است برای واحدهای تولیدی مشکلات بسیاری ایجاد شود. صنایع غذایی در کشور از جمله صنایع آلاینده هستند. همچنین باید درنظر داشت که اشتغالزایی این صنعت در کشور چشمگیر است. بر این اساس نحوه مواجه شدن با آلایندگی این صنعت در کشور به نوعی راه رفتن بر لبه تیغ است. تیغی که یک روی آن شرایط بحران مالی و سرمایه در گردش و یک روی آن وضعیت محیطزیست است. تولیدکنندگان این محصولات در کشور معتقدند دولت از طریق سازمان محیطزیست میتواند با ارائه تسهیلات به تولید پاک در کشور کمک کند. دولت در مواجهه با صنایع غذایی در دو راهی پیچیدهای قرار گرفته که یک راه به اشتغال و تولید کشور آسیب میزند و یک راه این صنعت آلاینده را حفظ میکند، البته شاید هم دولت بتواند با تدبیری که وعده آن را داده بود، راهحل سومی برای این مشکل پیدا کند.
