اتاق خبر - در ادامه این یادداشت می خوانیم: زمانی که زمردهای سبز از زمین استخراج میشوند، به طور تقریبی همه آنها ماه گرفتگی منحصر به فردی دارند که وجه تمایز آنها در مقایسه با سایر سنگ جواهرات، طبیعی است. زمرد سبز که به نسبت با دوام است، از روزگاران قدیم تاجران سنگهای قیمتی، تصفیه و شفافسازی زمردهای سبز خود را بهوسیله غوطهور کردن آنها در روغن شفافکننده یا پارافین دنبال میکردند. آنها دریافتند که روغنهای شفافکننده و موم باعث میشود ترکهای سطح سنگ از بین رفته و سنگ جلا یابد و شکافهای سنگ کمتر به چشم بیاید. امروزه فناوری پیشرفتهای وجود دارد که شفافیت و زلالی زمردهای سبز را افزایش میدهد. مرغوبترین زمردها، بلورهایی با رنگ سبز سیر هستند که حتی در صورت دارا بودن ناخالصی فراوان، باز هم ازبلورهای زمرد پاک و شفاف اما با رنگ روشن گرانبهاترند.
زمرد در رنگهایی همچون زرد طلایی، زرد مایل به سبز، زرد صورتی، سبز زمردی، سفید و بیرنگ یافت میشود.
از ویژگیهای زمرد میتوان گفت رنگ سبز آن در مقابل نور طبیعی یا نور مصنوعی یا حرارت تغییرناپذیر است. البته حرارتهای بسیار بالا آن را دگرگون میکند. بلورهای زمرد ناخالصیهای متعددی از قبیل گاز، مایعات و حباب دارند که هرچه این ناخالصیها بیشتر باشد، زمرد مات و کدرتر خواهد بود. یکی از راههای تشخیص زمرد اصل از زمرد بدلی و ساختگی، همین ناخالصیهاست. زمرد با آنکه سختی بالایی دارد، گوهری بسیار ترد و شکننده است و مراقبت ویژه میخواهد. در مقابل اسیدها مقاوم است و در برابر مواد شوینده مثل آب گرم و صابون مشکلی ندارد اما در مقابل حرارت امکان ترک خوردن آن هست.
بنابراین باید هنگام حرارت دادن یا سوار کردن نگین بسیار دقت کرد. جواهر فروشان بسیاری زمردها را برای اصلاح رنگ یا پر کردن شیارها روغنی میکنند. این روغن به مرور زمان یا با حرارت خشک میشود و ممکن است بعضی نقاط زمرد بر اثر شستوشو حالت سفیدی (سفیدک) پیدا کند که میتوان آن را دوباره با روغن زیتون (به وسیله یک قلم و کمی پنبه آغشته) اصلاح و شفاف کرد. جالب است بدانیم نخستین معدن زمرد در عصر باستان و در جنوب مصر کشف شده که در مقایسه با زمردهای امروزی کیفیت پایینتری داشته است. امروزه مهمترین معدن زمرد جهان در کشور کلمبیا قرار دارد که از قرن 16میلادی به بعد، از آن استخراج میشود. یکی از معادنی که زمرد مرغوب با کیفیت عالی از آن استخراج میشود معدن موزواست که زمرد شفاف با رنگ سبز سیر دارد. دیگر معدن معروف زمرد در کلمبیا، شیوراست که استخراج از آن چند قرن است ادامه دارد. دیگر معادن مهم زمرد در برزیل، پاکستان، افغانستان، روسیه، زامبیا، استرالیا، ماداگاسکار، نروژ، تانزانیا، هندوستان، اتریش و امریکا قرار دارند. امروزه بهترین زمرد با کیفیت خوب که در ساخت جواهرات از آن استفاده میشود زمرد کلمبیاست که بسیار طرفدار و خواهان دارد. همین ویژگی باعث شده که زمردهای مصنوعی با کیفیت مشابه تولید شوند و به جای زمرد اصل به فروش برسند. معدن زمرد کلئوپاترا در دریای سرخ در تاریخ مصر، 2000 سال قبل از میلاد مسیح به ثبت رسیده که از آن در ساختن جواهرات مصری استفاده میشد. حال اگر بخواهیم انواع سنگ زمرد را نام ببریم میتوان به فاشیت اشاره کرد که نوعی زمرد سبز پررنگ بوده و غنی از کروماست. یکی دیگر از انواع زمرد «گشنیت» است که شکل خالص بیرنگ بریل و مرتبط با زمرد و آکوامارین با فرمول شیمیایی Be3ALSiO6 دارد. این سنگ قیمتی، شفاف و سخت به نام شهر گشن (Goshen) ایالت ماساچوست امریکا که نخستین بار آنجا یافت شد نامگذاری شد و در امریکای شمالی (کلمبیا)، شمال اروپا، شرق افریقا، جنوب افریقا و کوههای هیمالیای آسیا یافت میشود.
*منبع: روزنامه صمت،30 خرداد 1395
94110
