اتاق خبر: روز گذشته كارشناسان بانك مركزي ايران و وزارت خزانهداري امريكا با نمايندگاني از بانكهاي بينالمللي در لندن براي بررسي گرههاي باقي مانده بر سر راه از سرگيري روابط بانكي پس از اجرايي شدن برجام ديدار كردند. به گفته فيليپ هاموند بانكهاي اروپايي كه تعدادي از آنها قبلا به خاطر مراودات بانكي با ايران تنبيه شده بودند در اين جلسه دنبال آن هستند تا به راهحلي دست پيدا كنند كه با توجه به برخي تحريمهاي باقي مانده، در ادامه راه با مشكل مواجه نشوند. قبلا يكي از قانونگذاران پارلمان بريتانيا خواسته بود تا بحثها با امريكاييها ادامه پيدا كند به نحوي كه مسيري فراهم شود كه از طريق آن بنگاههاي بريتانيايي را براي سرمايهگذاري در ايران تشويق كرد. جلسه روز گذشته بهدنبال جلسهيي است كه در ماه مه با حضور جان كري، وزير خارجه امريكا برگزار شده بود و در آن جلسه، جان كري به بانكهاي بزرگ اروپايي اطمينان داده بود به شرطي كه قانون را رعايت كنند هيچ تهديدي آنها را در برابر از سرگيري روابط بانكي با ايران تهديد نميكند. با اين حال به قول يك مقام مسوول در بانك استاندارد چارتر هنوز بانكداران غربي نگرانيهاي متعددي در قبال ورود مجدد به بازار ايران دارند و به همين جهت هيچ برنامه كوتاهمدتي براي برقراري روابط تجاري با ايران پيشبيني نكردهاند. در جلسهيي كه در ماه مه در لندن و با وساطت فيليپ هاموند برگزار شده بود 9مدير اجرايي از بانكهاي اروپايي پيشرو ازجمله دويچه بانك و اچ اس بيسي حضور داشتند اما در مورد جلسه روز گذشته تا لحظه تنظيم اين خبر، هيچ اطلاعي در مورد شركتكنندگان بانكي اين جلسه در دست نيست. اين نخستين جلسهيي است كه با حضور كارشناسان ايراني برگزار خواهد شد و كارشناساني از وزارت خزانهداري امريكا نيز حضور فعال خواهند داشت.
به گفته وزير خارجه بريتانيا، در اين دوره زماني كه تصميم به بازگشت ايران به جامعه جهاني گرفته شده، بايد براي نگرانيهاي بانكداران هم فكري كرد تا ريسك تنبيههاي احتمالي به جهت تحريمهاي باقي مانده به حداقل برسد.
در همين ارتباط روز گذشته قائم مقام بانك مركزي با اشاره به دستاوردهاي برجام براي نظام بانكي گفت: برجام تداومدهنده مجموعه سياستهاي اصلاحي در سطح كلان و خرد است و زمينه ورود بانكهاي كشور به بازارهاي بينالمللي، دسترسي به منابع ارزي مسدود شده، درآمدهاي نفتي، نقل و انتقالات وجوه و گسترش روابط كارگزاري را فراهم كرده است.
اكبر كميجاني روز سه شنبه در كنفرانس بانكي كه در حاشيه نهمين نمايشگاه بورس، بانك و بيمه برگزار شد با مروري كوتاه و اجمالي بر تحولات اقتصاد كلان در سه سال گذشته، افزود: اصلاحات پيشبيني شده در نظام بانكي كشور از يكسال گذشته منجر به تهيه طرح اصلاح نظام بانكي و مالي كشور شده است. قائم مقام بانك مركزي با اشاره به اينكه شبكه بانكي قبل از مذاكرات هستهيي تعاملاتي را با بانكهاي اروپايي داشته و در حال حاضر اين تعاملات ادامه دارد، گفت: سطح همكاري از بانكهاي متوسط به سمت بانكهاي بزرگ گسترش يافته است. وي با اشاره به تصويب قانون مبارزه با تامين مالي تروريسم در بهمن ماه سال گذشته و قانون مبارزه با پولشويي كه از هشت سال گذشته اجرايي شده است، گفت: تصويب اين قوانين و اجراي آنها در كشور بانكهاي اروپايي و غير اروپايي را قانع كرده كه ايران اقدامات اصلاحي را انجام ميدهد. خوشبختانه گروه ويژه اقدام مالي اقدامات بازدارنده عليه بانكهاي ايراني را به مدت يك سال به حالت تعليق درآورده و اميدواريم اين روند ادامه يابد. وي با بيان اينكه اقتصاد ايران در سال ۹۴ در عرصه كلان و نظام بانكي با چالشهاي فراواني روبهرو بوده است، تصريح كرد: وضعيت متغيرهاي اقتصاد خرد و كلان در آغاز دولت تدبير و اميد نگرانكننده بود و رشد اقتصادي در سالهاي ۹۱ و ۹۲ بر اثر محدوديتها و تحريمها با وجود بالا بودن درآمدهاي نفتي و در جريان بودن تسهيلات و مبادلات خارجي به دليل سياستهاي اشتباه اقتصادي زمينه را براي رشد اقتصاد منفي 6.8درصد در سال ۱۳۹۱ و منفي 1.9درصد در سال ۱۳۹۲ فراهم كرد. وي خاطرنشان كرد: با شروع اصلاحات اقتصادي در دولت تدبير و اميد در سال ۱۳۹۳ از وضعيت ركود عميق عبور كرديم و با وجود كاهش درآمدهاي نفتي از آذرماه ۱۳۹۳ و پايين بودن رشد اقتصادي در سه ماه پاياني همان سال، رشد اقتصادي ۳درصدي را تجربه كرديم. قائم مقام بانك مركزي عنوان كرد: كاهش درآمدهاي نفتي در سال ۱۳۹۴ ادامه يافت و قيمت نفت در اواسط سال ۹۴ به ۳۰دلار رسيد كه اين امر درآمدهاي ارزي و رشد اقتصادي كشور را تحت تاثير قرار داد. با وجود رشد اقتصادي كه قبل از برجام صورت گرفته بود اين وضعيت بعد از حصول توافق هستهيي ادامه داشت و اين توافق موجب بهبود سياستهاي اقتصادي دولت شد.
كاهش رشد نقدينگي
كميجاني درباره وضعيت نقدينگي نيز اظهار داشت: نقدينگي در دوماهه اول سال ۱۳۹۵ از رشدي معادل 2.1درصد برخوردار شد كه در مقايسه با رشد دوره مشابه سال ۱۳۹۴ (2.3درصد)، 0.2واحد درصد كاهش نشان ميدهد.
11.1درصد نسبت مطالبات غيرجاري
قائم مقام بانك مركزي گفت: افزايش مطالبات غيرجاري به عنوان يكي از دلايل اصلي بروز تنگناي اعتباري در شبكه بانكي مطرح بوده و بانك مركزي تلاشهاي زيادي در زمينه كاهش آن صورت داده است. در اين زمينه ميتوان به تشكيل «كميته فرادستگاهي رسيدگي به مطالبات معوق بانكها» اشاره كرد. البته اين كميته به صورت مرتب در بانك مركزي تشكيل جلسه ميدهد. آخرين آمار موجود نشان ميدهد كه نسبت مطالبات غير جاري از 12.1درصد در پايان سال ۱۳۹۳ به 11.1درصد در پايان ارديبهشت سال ۱۳۹۵ رسيده است.
كاهش فاصله نرخ دلار رسمي و آزاد
به گفته وي، در سه ماهه منتهي به خرداد سال ۱۳۹۵ متوسط نرخ دلار در بازار آزاد با توجه به گشايشهاي حاصله در پسابرجام نسبت به دوره مشابه سال قبل تنها حدود 4.4درصد افزايش و شكاف نسبي نرخ دلار رسمي و بازار آزاد حدود 2.4واحد درصد كاهش يافته است. وي ادامه داد: نرخ ارز در بازار متناسب با نرخ تورم پيش ميرود و در مقايسه با شركاي خارجي كه ميانگين نرخ تورم ۵درصدي را تجربه كردهاند و نرخ تورم زير ۱۰درصد كه در حال حاضر در كشور وجود دارد، ميتوان گفت نرخ ارز در بازار كشور متناسب با نرخ تورم پيش ميرود.
تورم؛ دشمن سرمايهگذاري است
قائم مقام بانك مركزي با اشاره به نرخ تورم گفت: اين نرخ از نقطه اوج خود در مهرماه سال ۱۳۹۲ (40.4درصد) به 9.7درصد در خردادماه سال ۱۳۹۵ كاهش يافته، ضمن اينكه تورم خردادماه ۱۳۹۵ نسبت به ماه مشابه سال قبل 6.8درصد است.
وي با بيان اينكه تورم دشمن فعاليتهاي اقتصادي و سرمايهگذاري تلقي ميشود، تصريح كرد: تورم با ريسكهايي كه ايجاد ميكند تمام فعاليتها را تحت تاثير قرار ميدهد. خوشبختانه دولت تدبير و اميد با تدابير اقتصادي درست با بهبود فضاي اقتصاد كلان محيط مناسب را فراهم و با انضباطگرايي پولي شاهد كاهش معنادار نرخ تورم بوديم.
وي ادامه داد: همزمان با كاهش نرخ تورم به آستانه تك رقمي، رويكرد سياستگذار پولي بر كاهش منطقي و متناسب نرخ سود بانكي متمركز بوده است. بهطوري كه؛ اقدام اخير شوراي پول و اعتبار در كاهش سقف نرخ سود سپردهها و تسهيلات بانكي به ترتيب به ۱۵ و ۱۸درصد، در كنار توسعه بازار بين بانكي و كاهش قابل ملاحظه نرخ سود در اين بازار به حدود 17.5درصد از ديگر رويكردهاي سياستي بانك مركزي براي حفظ ثبات اقتصاد كلان كشور و تحريك مصرف و سرمايهگذاري در راستاي كمك به رشد اقتصادي است. ما به اين وضعيت قانع نيستيم چراكه هنوز فاصله بين نرخ تورم و نرخ سود زياد است و لازم است روند كاهشي نرخ سود كاهش يابد. وي با بيان اينكه، برجام نقطه عطفي در اقتصاد كشور است، اظهار داشت: برجام تداومدهنده مجموعه سياستهاي اصلاحي در سطح كلان و خرد است و زمينه ورود بانكهاي كشور به بازارهاي بينالمللي، دسترسي به منابع ارزي مسدود شده، درآمدهاي نفتي، نقل و انتقالات وجوه و گسترش روابط كارگزاري را فراهم كرده است.
انجماد 45درصد دارايي و منابع بانكها
قائم مقام بانك مركزي درباره طرح اصلاح نظام بانكي نيز گفت: برنامه اصلاح نظام بانكي و مالي كشور، با هدف تقويت نقش نظارتي و سياستگذاري بانك مركزي، كاهش مطالبات غير جاري، تبديل بدهيهاي دولت به اوراق مالي اسلامي و افزايش سرمايه بانكها تدوين شده است. وي ادامه داد: در حال حاضر داراييهاي غيرقابل وصول و غيرجاري، بدهيهاي دولت و اموال غيرمالي منجر به انجماد ۴۵درصد از داراييها و منابع بانكي در كشور شده است.
كميجاني با اشاره به همكاري بانك مركزي، وزارت امور اقتصادي و دارايي و سازمان مديريت و برنامهريزي كشور براي تهيه طرح اصلاح نظام بانكي و مالي كشور گفت: بانك مركزي مسوول اجراي اين طرح و هماهنگكننده است و براي تخفيف معضل جريان نقد ۱۰ برنامه شامل مديريت فعالانه بازار بين بانكي، تجهيز و تخصيص منابع شبكه بانكي، تعديل نسبت سپرده قانوني بانكهاي تجاري، دستهبندي بانكها و نظارت بر رفتار بانكهاي مشكلدار، بهكارگيري عمليات بازار باز در اجراي سياستهاي پولي، انتظام بخشي بازار پول با ساماندهي موسسات غيرمجاز، افزايش سرمايه بانكهاي غيردولتي، حلوفصل مطالبات غيرجاري بانكها، ادغام، اصلاح و بازسازي، تصفيه و انحلال بانكها و موسسات اعتباري و ارتقاي نظارت موثر بر فعاليت بانكهاست.
رشد 67 درصدي تسهيلات در فروردين
وي گفت: طي يك ماهه نخست سال ۱۳۹۵ تسهيلات پرداختي شبكه بانكي معادل 212.6هزار ميليارد ريال بوده كه نسبت به رقم دوره مشابه سال قبل به ميزان 67.7درصد افزايش نشان ميدهد. بر اين اساس سهم سرمايه در گردش از تسهيلات پرداختي شبكه بانكي در يك ماهه نخست سال جاري معادل 68.9درصد بوده است. اين سهم براي تسهيلات پرداختي در بخش صنعت و معدن معادل 86.6درصد بوده كه نشاندهنده جهتگيري درست نظام بانكي در حمايت از توليد و خروج از ركود است.
منبع: تعادل
95103
