احمد میرمطهری . اقتصاددان
در ادبیات علم اقتصاد آمده هنگامی که اقتصادی درگیر رکود است، بانکمرکزی با کاهش نرخ تسهیلات و سود سپردهها میکوشد به فعالیتهای اقتصادی رونق دهد و درشرایط تورمی، این بانک با افزایش نرخ تسهیلات و سود سپردهها تلاش میکند نقدینگی را کاهش دهد.
اما در اقتصادی که دچار رکود تورمی است، مثل اقتصاد ایران، افزایش سود تسهیلات، رکود را دامن میزند و کاهش آن، اثرات تورمی دارد و اضافه بر آن درشرایط رکود تورمی باید نقدینگی را کنترل و مهار کرد و برای رفع رکود نیز دسترسی آسانتر فعالان اقتصادی به نقدینگی را فراهم آورد. تا همینجا هم میشود جمعبندی کوتاهی کرد و مصادیق موارد بالا را در اقتصاد ملی تحلیل کرد. اگر محوریترین سیاست، درزمینه کنترل تورم، سیاستهای مربوط به نقدینگی است، که بنا به گفته مسوولان اقتصادی هست، پس چرا نقدینگی کماکان به رشد خود ادامه میدهد و به روایتی بهحدود 650هزارمیلیاردتومان رسیده است. این کدام سیاست پولی است که چنین افزایشی در حجم نقدینگی را بهبار آورده و حتما، سیاست پولی، انقباضی و ضدتورمی نیست و بهنظر میرسد سیاست پولی، انبساطی باشد که اگر چنین باشد، به تورم دامن میزند.
آنچه که مسوولان بانکمرکزی تا به امروز در جهت ساماندهی به نظام بانکی کرده یا خواهند کرد، نظیر الزام بانکها به رعایت بخشنامههای این بانک، نظارت بر موسسات مالی و اعتباری یا معرفی وامگیرندگان دانهدرشت به مرجع قضایی و...، بهجای خود درست، ولی این اقدامات منضبطکردن شبکه بانکی کشور است و نمیشود آنرا سیاست پولی تعریف کرد. سیاست پولی یعنی سیاستی که بر سطح دستمزدهای اسمی و درآمدها و الگوی مصرف خانوار و تولید بنگاهها اثر بگذارد و با کنترل و مهار نقدینگی، قادر به تغییر در حجم پول و نرخ سود سپردهها و تسهیلات باشد.
مسوولان اقتصادی دولت در چندماه اخیر همه کوششهای خود را معطوف به کاهش تورم کردهاند و از دستاوردهای آن خشنود هستند و ظاهرا باید نوعی سیاستهای پولی انقباضی را در پیش گرفته باشند، ولی در عمل با افزایش نقدینگی، انبساطی هم عمل کردهاند. ممکن است این استدلال مطرح شود که اصلا بهدنبال هیچ سیاست پولی نبودهاند بلکه انضباط پولی منجر به کاهش نرخ تورم شده، ولی انضباط پولی خود فینفسه، سیاست پولی نیست و البته منافاتی هم با هیچیک از انواع سیاستهای پولی ندارد. انضباط پولی نوعی رویکرد نظاممند در اجرای یکسیاست است.
کلام آخر آن که نامشخصبودن سیاستهای پولی، که انقباضی یا انبساطی است، منجر به ناکارآمدشدن برنامههای اقتصاد کلان و بلاتکلیفی فعالان اقتصادی میشود و اگر سیاست پولیای که اجرا میکنیم، انبساطی است در چارچوب این سیاست رفتار شود و اگر انقباضی است به مقتضای آن عمل شود تا انتظارات براساس یکی از این سیاستها شکل گیرد و آدرس غلط به اقتصاد ملی داده نشود.
کد خبر:
75996
تاریخ انتشار: 12 شهریور 1393 - 09:23
احمد میرمطهری . اقتصاددان
در ادبیات علم اقتصاد آمده هنگامی که اقتصادی درگیر رکود است، بانکمرکزی با کاهش نرخ تسهیلات و سود سپردهها میکوشد به فعالیتهای اقتصادی رونق دهد و درشرایط تورمی، این بانک با افزایش نرخ تسهیلات و سود سپردهها تلاش میکند نقدینگی را کاهش دهد.
اما در اقتصادی که دچار رکود تورمی است، مثل اقتصاد ایران، افزایش سود تسهیلات، رکود را دامن میزند و کاهش آن، اثرات تورمی دارد و اضافه بر آن درشرایط رکود تورمی باید نقدینگی را کنترل و مهار کرد و برای رفع رکود نیز دسترسی آسانتر فعالان اقتصادی به نقدینگی را فراهم آورد. تا همینجا هم میشود جمعبندی کوتاهی کرد و مصادیق موارد بالا را در اقتصاد ملی تحلیل کرد. اگر محوریترین سیاست، درزمینه کنترل تورم، سیاستهای مربوط به نقدینگی است، که بنا به گفته مسوولان اقتصادی هست، پس چرا نقدینگی کماکان به رشد خود ادامه میدهد و به روایتی بهحدود 650هزارمیلیاردتومان رسیده است. این کدام سیاست پولی است که چنین افزایشی در حجم نقدینگی را بهبار آورده و حتما، سیاست پولی، انقباضی و ضدتورمی نیست و بهنظر میرسد سیاست پولی، انبساطی باشد که اگر چنین باشد، به تورم دامن میزند.
آنچه که مسوولان بانکمرکزی تا به امروز در جهت ساماندهی به نظام بانکی کرده یا خواهند کرد، نظیر الزام بانکها به رعایت بخشنامههای این بانک، نظارت بر موسسات مالی و اعتباری یا معرفی وامگیرندگان دانهدرشت به مرجع قضایی و...، بهجای خود درست، ولی این اقدامات منضبطکردن شبکه بانکی کشور است و نمیشود آنرا سیاست پولی تعریف کرد. سیاست پولی یعنی سیاستی که بر سطح دستمزدهای اسمی و درآمدها و الگوی مصرف خانوار و تولید بنگاهها اثر بگذارد و با کنترل و مهار نقدینگی، قادر به تغییر در حجم پول و نرخ سود سپردهها و تسهیلات باشد.
مسوولان اقتصادی دولت در چندماه اخیر همه کوششهای خود را معطوف به کاهش تورم کردهاند و از دستاوردهای آن خشنود هستند و ظاهرا باید نوعی سیاستهای پولی انقباضی را در پیش گرفته باشند، ولی در عمل با افزایش نقدینگی، انبساطی هم عمل کردهاند. ممکن است این استدلال مطرح شود که اصلا بهدنبال هیچ سیاست پولی نبودهاند بلکه انضباط پولی منجر به کاهش نرخ تورم شده، ولی انضباط پولی خود فینفسه، سیاست پولی نیست و البته منافاتی هم با هیچیک از انواع سیاستهای پولی ندارد. انضباط پولی نوعی رویکرد نظاممند در اجرای یکسیاست است.
کلام آخر آن که نامشخصبودن سیاستهای پولی، که انقباضی یا انبساطی است، منجر به ناکارآمدشدن برنامههای اقتصاد کلان و بلاتکلیفی فعالان اقتصادی میشود و اگر سیاست پولیای که اجرا میکنیم، انبساطی است در چارچوب این سیاست رفتار شود و اگر انقباضی است به مقتضای آن عمل شود تا انتظارات براساس یکی از این سیاستها شکل گیرد و آدرس غلط به اقتصاد ملی داده نشود.
کلید واژه ها :
