جمشید پژویان*
در حقیقت زمینه ایجاد رشد اقتصادی در درجه اول با بخش خصوصی است. اصولا دولت در اقتصاد یک سری وظایف دارد که این وظایف طبق نظریههای اقتصادی مشخص و معلوم است و آنچه که باعث افزایش تولید در بخش صنعت، خدمات و کشاورزی میشود، به وسیله کارآفرینان و عاملین اقتصادی است که اینها مجموعا تمام بخش خصوصی را تشکیل میدهند. دولت هم وظیفهاش این است که بخشی از کالا و خدماتی که برای جامعه فایده دارد و بخش خصوصی داوطلب آنها نیست، مثل راهها، جادهها یا بعضی از خدمات دیگر مثل بانکها یا سیستمهای تنظیمکننده استاندارد و غیره را برعهده بگیرد.
همچنین دولت باید موانع پیش روی بخش خصوصی را از جلوی راه این بخش بردارد. این مطلبی است که در اقتصاد ایران هم با اصلاحات اصل 44 تایید شده است که قائل به ورود دولت به فعالیتهای اقتصادی که بخش خصوصی میتواند آن را انجام دهد، نیستند و اصلا در واقع جایز نیست و به شدت منع شده است.
درنتیجه آنچه باعث ایجاد رشد اقتصادی، افزایش تولیدات کالاها، خدمات، کشاورزی و غیره میشود، بخش خصوصی است و در اصل این بخش خصوصی است که در یک فضای رقابتی سالم و به عبارتی در یک چارچوب، بازارهایی را که نزدیک به رقابتی شدن هستند به بالاترین کارآیی ممکن نزدیک کنند، یعنی از منابعی که در اقتصاد وجود دارد به بهترین نحو استفاده کند. بخش خصوصی در واقع در جایی فعالیتش را افزایش میدهد یا در جایی سرمایهگذاری میکند که در آنجا قوانین و مقرراتی باشد که از این بخش حمایت کند.
یعنی بخش خصوصی باید در مورد سرمایه اش امنیت و اطمینان لازم را داشته و از آن مطمئن باشد. به عبارت دیگر اولین شرط عمده سرمایه برای اینکه وارد یک فضای اقتصادی شود این است که مطمئن باشد که خطری تهدیدش نمی کند. یک بخش عمده این تامین اطمینان هم در حیطه وظایف دولت است که بتواند این امنیت را ایجاد کند. منظور این است که سرمایه بهعبارتی از ورود به اقتصاد نترسد. برای سرمایهگذار داخلی و خارجی در این موضوع تفاوتی وجود ندارد، فضا باید برای ورود و فعالیت امن باشد.
در درجه اول سرمایهگذاران داخلی باید بتوانند با آسایش و اطمینان حاصل سرمایه را جمع آوری کنند تا سرمایهگذار خارجی تمایل به ورود پیدا کند. ورود سرمایهگذاران به هر فعالیت اقتصادی بعد از تضمین اینکه سرمایه در خطر نیست به این برمیگردد که بازه سرمایهگذاریشان چقدر است. مزیتها در اقتصاد باید وجود داشته باشد تا سرمایهگذاران بعد از حصول اطمینان به اقتصاد ورود کنند و از طریق سرمایهگذاری، هم اشتغال ایجاد خواهد شد و هم تولید ناخالص ملی افزایش پیدا میکند.
