سایه تنشهای منطقه ای و گرانی کالای ایرانی بر کاهش صادرات کشور | اتاق خبر
کد خبر: 146669
تاریخ انتشار: 7 مهر 1394 - 11:24
افزایش بحرانهای منطقه ای در جنوب خلیج فارس و نیز مناطق پیرامونی روسیه، تنش سیاسی با برخی کشورهای منطقه، گران بودن کالاهای ساخت داخل و عدم آمادگی صنایع داخلی و سردرگم...

افزایش بحرانهای منطقه ای در جنوب خلیج فارس و نیز مناطق پیرامونی روسیه، تنش سیاسی با برخی کشورهای منطقه، گران بودن کالاهای ساخت داخل و عدم آمادگی صنایع داخلی و سردرگمی در حوزه سیاست های مالی، همه و همه دست در دست هم داده اند، تا به رغم وقوع برجام هسته ای، هنوز گشایشی در اقتصاد کشور و بخصوص بخش صادرات کالا رخ ندهد و حتی با کاهش 19 درصدی نسبت به سال قبل مواجه باشیم.

اتاق نیوز گروه گفت و گو: در حالی که در تابستان امسال بالاخره گره 13 ساله از پرونده بغرنج هسته ای گشوده شد و ایران و گروه 1+5 به توافقی تاریخی دست یافتند و به همین دلیل بسیاری چشم انتظار گشایش های مختلف بخصوص در حوزه اقتصادی بوده و هستند اما در عمل نه تنها چنین انتظاری به وقوع نپیوسته است بلکه با افت نیز مواجه شده است، طبق آمار منتشر شده میزان صادرات کشور در نیمه نخست سالجاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته با افتی 19 درصدی مواجه شده است. برای بررسی هرچه بهتر چرایی این مساله به سراغ «سید حسین معروف» از فعالین اقتصادی و عضو اتاق بازرگانی ایران و نیز عضو اتاق بازرگانی و صنایع بوشهر رفته ایم. بخش نخست از این گفت و گو بدنبال خواهد آمد:

اتاق نیوز - طبق آماری که مراکز مختلف از جمله گمرک کشور اعلام داشته اند، طی نیمه نخست امسال نسبت به سال قبل میزان صادرات کالای کشور به خارج با کاهشی 19 درصدی مواجه شده است، مهمترین علل و عوامل موثر بر کاهش این صادرات را چه می دانید؟

معروف: متاسفانه این آمار درست است که صادرات ما کاهش پیدا کرده است. ما یکسری بازار های سنتی برای صادرات داریم که شامل کشورهای پیرامونی ما هستند. کشورهای جنوبی حاشیه خلیج فارس، افغانستان و عراق که این آخری جز بازار های جدید ما است. یکی از عوامل موثر کاهش صادرات به تنشهای سیاسی موجود بین ما و کشورهای جنوبی خلیج فارس ،بخصوص عربستان سعودی، بر می گردد. کشورهای حوزه آسیای میانه و قفقاز هم متاثر از اقتصاد روسیه هستند و با توجه به کاهش ارزش روبل و تنشهای اقتصادی و سیاسی روسیه این کشورها نیز با مشکل دچار روبرو شده اند. اما علاوه بر تنش های موجود و بحران های منطقه ای، باید تاکید کرد یکی دیگر از مهمترین عوامل موثر در کاهش صادرات ما، گران بودن کالاهای ساخت کشور است این در حالی است که تولید کنندگان ایرانی از یارانه ها و کمک های مختلفی بهره مند هستند در حالی که در ترکیه تولید کنندگان از چنین یارانه هایی یا از قیمت پایین انرژی بهره مند نیستند اما در نهایت امر شاهد هستیم قیمت کالا بسیار گران تر از رقبای منطقه ای و بین المللی می شود و همین امر مزیت رقابت و جذاب بودن برای بازارهای هدف را کاهش می دهد.

IMG_2007

اتاق نیوز - مهمترین عواملی که باعث گران شدن قیمت نهایی کالاهای تولیدی ایران می شود چه هستند؟

معروف: ما در حوزه نوسازی و به روز کردن صنایع مختلف کار خاصی انجام نداده ایم. صنایع موجود ما به شدت انرژی بر و نیرو بر هستند. سیاستهای دولت هم در مورد توسعه صنایع دچار تناقض است. دولت مطابق با قانون اساسی در عرصه اقتصادی سه وظیفه ایجاد اشتغال، تهیه مسکن مناسب برای افراد و بهداشت را بر عهده دارد. در این بین عمدتاً وظیفه اشتغالزایی را بر عهده صنایع بخش خصوصی گذاشته است در حالیکه در دنیا تلاش بر این است که دخالت پرسنل را در تولید به حداقل برسانند. رفتن تکنولوژی به سمت صنایع به این دلیل است که صنایع را رباتیک کنند و از دخالت عامل انسانی جلوگیری شود. در حالیکه دولت در هنگام دادن وام اشتغال می گوید که چند نفر را شاغل کرده ای ؟ اگر شما بگویید 20 نفر می گوید کاری کن که این افراد 200 نفر شوند! یعنی عملاً سیاست های ما در بخش صنعتی و ... بر محوریت اشتغالزایی با محوریت افزایش عوامل انسانی درگیر در آن است در حالیکه در دیگر کشورهای رقیب این وضعیت تغییر کرده است و ارتقای سطح کیفی دستگاهها مورد توجه است، تحریم های بین المللی سال های اخیر هم مزید بر علت شده اند تا نتوانیم بسیاری از تکنولوژی هایمان را بروزرسانی کنیم.

یک مساله موثر دیگر به سیاست های رفاهی مورد پیگیری دولت و مجلس باز می گردد بطور مثال مجلس دائما در حال کاهش سن بازنشستگی است. با این کار هم به صندوق های بازنشستگی فشار می آید هم تا فرد به دوره بازدهی در بخش خود برسد وارد دوران بازنشستگی اش می شود. این در حالی است که این سیاستها در کشورهای اروپایی پیشرفته در حال منسوخ شدن است. ولی ما درحال ترویج سیاستهای کشورهای مرفه در یک کشور در حال توسعه هستیم در حالیکه این سیاستها برای این کشور مضر هستند. بعد ما به نیروی کار خود الغا می کنیم که برای تو مناسب است که بازنشسته شوی غافل از اینکه واحدهای تولیدی ما زیر فشار این سیاستهای رفاه کمر خم می کنند و با تعطیلی واحد تولیدی شغل از بین می رود.

اتاق نیوز - شما از یک طرف اشاره کردید که شرایط سیاسی و امنیتی منطقه باعث افت صادرات ایران شده است این در حالی است که بیش از دو ماه از دستیابی ایران و گروه 1+5 به توافقی در مورد پرونده بغرنج هسته ای سپری می شود، با این احوال آیا باید نتیجه بگیریم هنوز پیامدهای مثبت برجام هسته ای که خیلی ها انتظارش را می کشند شروع نشده است؟

معروف: بله دقیقا باید تاکید کرد که هنوز گشایشی صورت نگرفته است و ما هنوز اثر برجام را ندیده ایم. ما در سمت عرضه در کل بازارهایمان دچار کاهش صادرات شده ایم. البته باید تاکید کرد رکود موجود در بازار ایران فقط شامل ما نیست بلکه عملاً یک رکود بین المللی را نیز شاهد هستیم بطور مثال چین هم در حال حاضر با مشکل رکود روبه رو است. یک نکته دیگر را هم نباید فراموش کنیم که هرچند برجام نوعی تنش زدایی بین ما غرب را ایجاد کرده است اما در منطقه باعث افزایش تنش ها و حساسیت ها شده است و متاسفانه رقبای منطقه ای ما از این تنش ها نفع سیاسی و اقتصادی می بردند.

اتاق نیوز - با این اوصاف پیش بینی شما از اجرای برجام و تاثیرات آن بر اقتصاد ایران و بخصوص صادرات چیست؟

معروف: نکته بسیار مهمی که باید در حوزه صادرات به آن دقت کنیم این است که در شرایط قبل از تحریم هم بازهم بازار اصلی ما اروپا و آمریکا نبوده است. اقتصاد بخش خصوصی ما در مقابل بخش دولتی ما یک بخش کم بنیه بوده و هست. صادرات ما به اروپا و آمریکا عمدتاً به دو محصول و کالای پسته و فرش محدود می شده است. درحال حاضر آمریکا خود تولید کننده و صادر کننده پسته است و فرش نیز دیگر بازار دهه 60 و 70 ندارد. لذا تولیدات داخلی ما بر فرض برداشته شدن برخی موانع صادراتی هم هنوز آماده حضور و رقابت بین المللی و بخصوص حضور در بازارهای اروپا و آمریکا را ندارند لذا باید گفت برجام باعث یکسری گشایشها در حوزه هایی مانند امور بانکی و بیمه و اعتبار می شود. در بخش نفت نیز تاثیر چندانی دست کم در کوتاه مدت نخواهد داشت چون قیمت نفت سقوط کرده است، از طرف دیگر هم وضعیت داخلی نیز مناسب سرمایه گذاری نیست. در واقع کسی که از اتفاقات اقتصادی و سیاسی کشور شناخت داشته باشد حاضر به سرمایه گذاری در کشور نیست. علاوه بر چند دستگی و درگیری های در حوزه سیاسی بین گروه های مختلف، حوزه اداری ما ناکارآمد است. لذا بطور کلی من شخصا چشم انداز روشنی برای تحول اقتصادی نمی بینم.

ادامه دارد ...

مطالب مرتبط
نظرات
ADS
ADS
پربازدید