فرصت حضور و سرمایهگذاری خارجیها در خودروسازی ایران در حالی به لطف توافق هستهای و لغو قریب الوقوع تحریمها فراهم آمده که تجربه رنو در صنعت خودرو کشور، خود تجربهای مهم برای قراردادهای آینده در این صنعت به شمار میرود.
در واقع آنچه بر رنو طی این چند سال گذشت، میتواند درسی بزرگ، نه فقط برای خودروسازان خارجی، بلکه برای شرکتهای خودروساز داخلی باشد و کمک کند در قراردادهای آینده، اشتباهات گذشته تکرار نشود. رنوییها اما در اوایل دهه 80 و طی قراردادی تحت عنوان پلتفرم مشترک X90، رسما مهمان جاده مخصوص شدند و بنا بود در پی این قرارداد، ابتدا خودرویی ارزان (با قیمتی کمتر از هفت هزار یورو، آن هم یوروی 700 تومانی آن زمان) در ایران ساخته شود و بهتدریج خودروهایی دیگر نیز روی پلتفرم در نظر گرفته شده (X90)، طراحی و به تولید برسند.
رنو برای این پروژه بزرگ حاضر شد در ایران سرمایهگذاری انجام دهد با این حال، حضور رنو در ایران و قراردادش با خودروسازان کشور مخالفت برخی (از مسوولان دولت گرفته تا نمایندگان مجلس شورای اسلامی) مواجه شد و اگرچه این «برخی» در اقلیت قرار داشتند، اما توانستند مانع اجرای کامل آن شوند. اتفاقات زیادی در همین حین رخ داد و کار حتی به مجلس شورای اسلامی هم کشید و «مخالفان» هر کاری که از دستشان بر میآمد (حتی ممانعت از ترخیص قطعات مانده در گمرک) انجام دادند، اما در نهایت نتوانستند جلوی اجرای قرارداد را بگیرند. برخورد مخالفان با قرارداد پلتفرم مشترک از همان ابتدا به رنو فهماند که چه کار سختی برای ماندن در ایران دارد و باید خود را برای موانعی بزرگتر و مشکلاتی اساسیتر آماده کند.
هر چند رنو با حدود چهار سال تاخیر بالاخره توانست تندر-90 را در ایران به تولید برساند، اما این اتفاق در حالی رخ داد که «تندر» دیگر خودرویی ارزان به حساب نمیآمد؛ زیرا تولید ان وقتی شروع شد که قیمت یورو به دو برابر رسیده بود و دیگر امکان ساخت این محصول با قیمتی پایین، وجود نداشت. به باور بسیاری از کارشناسان، اگر قرارداد X90 درگیر حواشی نمیشد، میتوانست کمک بسیار بزرگی به خودروسازی کشور بکند، هرچند تا همین حد نیز با وجود به اجرا درنیامدن بسیاری از مفادش، توانست سطح کیفی و فنی قطعهسازان داخلی را ارتقا ببخشد.
کارشناسان بر این باورند که به سرانجام نرسیدن پروژه بزرگ X90، بیش از آنکه دلایل فنی داشته باشد، علل سیاسی دارد و این همان درس بزرگ X90 به خودروسازان ایرانی و خارجی است. به اعتقاد آنها، قرارداد X90 از آنجا به حاشیه و بیراهه رفت که به حواشی غیراقتصادی آلوده شد؛ بنابراین اگر بناست قراردادهای آتی خودروسازی کشور نیز به سرانجام X90 دچار نشوند، باید از حاشیهدار شدن آن جلوگیری کرد. موضوع دیگری که کارشناسان روی آن تاکید دارند، ثبات قوانین است، چه آنکه به گفته آنها، اگر همه به اجرای قانون ملزم شوند، میتوان تا حد زیادی از منافع اقتصادی قراردادها در صنعت خودرو سود برد.
منبع: دنیای اقتصاد
