شرکت‌ها مراقب بازگشت‌پذیری تحریم‌های ایران باشند | اتاق خبر
کد خبر: 314585
تاریخ انتشار: 15 بهمن 1394 - 08:31
مونیز:
واحد مرکزی خبر نوشت: کسانی که می خواهند با ایران روابط اقتصادی داشته باشند باید با چشمان کاملا باز وارد عمل شوند.

اتاق خبر - ارنست مونیز در سخنانی در موسسه تحقیقاتی ویلسون در واشنگتن گفت:« توافق هسته ای ایران توافق و تمرینی فوق العاده با مشارکت بسیار زیاد است. این توافق می تواند در کنفرانس هسته ای که قرار است در ماه مارس برگزار شود،  مورد استفاده قرار گیرد. ما می توانیم از این موفقیت  در سایه همکاری با سائرکشورها برای مسائل دیگر در حوزه مواد هسته ای استفاده کنیم.

گفته می شود توافق هسته ای ایران، اقدامی از نوع گذاری است نه تغییر اساسی. به نظرمن، این توصیف از توافق هسته ای درحال حاضر درست است. سوال مطرح این است که آیا این مسیر ادامه خواهد داشت. اگر اینطور است اجازه بدهیم این روند ادامه پیدا کند. اما دست کم نباید امیدها و آمال خود را محدود کنیم یعنی مسیری که می تواند به تغییر اساسی در روابط در منطقه و روابط ایران با ما منجر شود. هرچه اجرای توافق هسته ای به سمت تغییرات برود، به همان اندازه احتمال بروز تغییرات اساسی نیز بیشتر خواهد شد».

وی گفت:«مذاکرات هسته ای بر مساله هسته ای متمرکز بود اما در طول مذاکرات تلاشهای زیادی می کردیم تا با شرکایمان در حوزه خلیج (فارس) و اسرائیل درباره تقویت روابط امنیتی صحبت کنیم. باید با رفتارهای بی ثبات کننده ایران مقابله شود. تلاش کردیم مسئله تسلیحات هسته ای را حل و سپس روابط امنیتی خود را با کشورهای منطقه تقویت کنیم».
 

هشدارهای تحریمی مونیز !!

وی در پاسخ به سوالی درباره بازگشت پذیری تحریمها گفت:«درباره نزدیک شدن کشورهای به ایران برای روابط تجاری، اتفاقهایی در جریان است اما بسیار زیاد نیست و نباید زیاد تحت تاثیر قرار گرفت. بررسی ها و رایزنی های زیادی در این خصوص در جریان است اما درعین حال، ترس زیادی هم وجود دارد.
 
 
باید بخاطر داشت که ایران کشوری است که همچنان به شدت تحریم شده است. تحریمهای هسته ای برداشته شده است اما تحریمهای دیگر برداشته نشده است. درنتیجه، ممکن است نهادی از فهرست تحریمهای هسته ای خارج شود اما به علت مسائل دیگر همچنان در تحریم باشد. درباره روابط اقتصادی با ایران باید بگویم که ایران کشوری با جمعیت هشتاد میلیون نفری، فرصتهای اقتصادی زیادی دارد بویژه در شرایط جدیدی که پیش آمده است. اما کسانی که می خواهند با ایران روابط اقتصادی داشته باشند باید با چشمان کاملا باز وارد عمل شوند و به گزینه هایی همانند احتمال بازگشت پذیری تحریمها و امثال آن توجه داشته باشند. آنها باید بدانند که اگر تحریمها بازگشت پیدا کنند، سرمایه گذاری بزرگی انجام نخواهد شد.
 
 
من به گونه ای منطقی خوشبین هستم که به این توافق پایبند خواهند ماند و برای دوره زمانی اش ، پابرجا خواهد بود. البته نمی توان با قطعیت گفت که چه اتفاقی رخ می دهد. به هرحال، انسجام گروه پنج بعلاوه یک در مذاکرات نشان دهنده علاقه مشترک به اهداف مطرح شده در زمینه منع اشاعه و همچنین نشان دهنده این درک مشترک بود که ایران دارنده تسلیحات هسته ای،به  هیچ وجه به نفع ما نیست. اگر ایران بخواهد توافق هسته ای را نقض کند، ما بسترهای لازم را برای پاسخگویی به اقدامات ایران بوجود آورده ایم.
 
 
بازگشت پذیری تحریمها نیز به گونه ای بسیار غیرعادی نوشته شده است به طوری که حتی یک کشور نیز می تواند در این زمینه اقدام کند و مسئله وتوشدن ، دیگر موضوعیت ندارد و تحریمها بازگردانده خواهد شد. تاثیرگذاری تحریمها فقط زمانی مطرح است که کشورها حتی کشورهای فراتر از گروه پنج بعلاوه یک با این تحریمها همراهی کنند. به عنوان مثال  ژاپن با رویکرد نفتی اش این کار را انجام بدهد».وزیر انرژی آمریکا تصریح کرد با توافق هسته ای، ظرفیت تحقیقات هسته ای ایران در رئاکتور اراک افزایش می یابد.
 

برخی جوانب برجام

 ارنست مونیز در سخنان خود در موسسه تحقیقاتی ویلسون در واشنگتن گفت:«ایران برای عمل به مفاد مندرج در برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) اقداماتی صورت داد. پلوتونیوم و اورانیوم غنی شده با غنای بالا ، دو ماده اساسی مطرح در این مذاکرات بوده اند. گاهی به علت تمرکز بیش از اندازه بر موضوع سانتریفیوژها که تولیدکننده اورانیوم غنی شده با خلوص بالا هستند، فراموش می شود که مسیر فراوری پلوتونیوم ، موضوع مطرح و اصلی در مذاکرات برای مدت بسیار طولانی بود. مسئله رئاکتور اراک، یکی از دغدغه های اصلی مطرح در این زمینه بود. قرار بود در این رئاکتور از آب سنگین استفاده شود که یکی از عوامل اصلی تولید پلوتونیوم است. قرار بود این مرکز بتواند در سال به اندازه ای پلوتونیوم تولید کند که برای ساخت یک یا دو سلاح هسته ای کافی باشد. نگرانی های زیادی درباره تولید پلوتونیوم در این مرکز مطرح بود.
 
 
 براساس توافق هسته ای، مسیر فراوری پلوتونیوم از طریق چندین اقدام بسته شدکه مشخص ترین اقدام عبارتست از خارج کردن قلب رئاکتور اراک. قلب رئاکتور اراک از جای خودش درآورده شده و با بتن پر شده است. این رئاکتور به صورت دائمی از رده خارج شده است. قرار است از طریق همکاری های بین المللی، رئاکتوری بجای رئاکتور اراک ساخته شود. قرار است ایران در جایگاه مدیر پروژه برای این منظور نقش آفرینی کند. اما این کار ایران با کمک جامعه بین المللی و بویژه ایالات متحده و چین انجام خواهد داشت. ایالات متحده و چین با همراهی هم ریاست یک گروه کاری فنی را برعهده خواهند داشت که مراحل طراحی  رئاکتور جدیدی را راستی ازمایی خواهند کرد که هدف از آن رعایت برخی از موازین است.

یکی از این موازین مدنظر، کاهش میزان پلوتونیوم تولیدی در این مرکز است تا اینکه این روند به مسیری برای فراوری پلوتونیوم به منظور ساخت سلاح تبدیل نشود. درعین حال، با این بازطراحی، ظرفیت رئاکتور برای تحقیقات علمی افزایش می یابد. به هرحال، از منظر منع اشاعه باید توجه داشت که این کار سبب کاهش شدید تولید پلوتونیوم در این مرکز به میزانی بسیار کمتر از ظرفیت قبلی این مرکز می شود».
 
وی گفت:« ایران باید سوخت مصرف شده در رئاکتور اراک را به خارج بفرستد و برای همیشه این مواد خارج از ایران باشد. درعین حال، ایران متعهد شده است که برای پانزده سال ، دیگر هیچ رئاکتور آب سنگین احداث نکند. ایران با انتشار بیانیه دیگری متعهد شده است به رئاکتور آب سنگین بازنگردد گرچه براساس توافق هسته ای، این گزینه پس از پانزده سال موضوعیت خواهد داشت. افزون بر این، ایران موافقت کرده است سقف فهرست اقلام موردنیاز در مرکز آب سنگین خود را در سطحی حفظ کند که برای رئاکتور جدید طراحی شده کافی است.
 
 
بنابراین می بینیم که طراحی این رئاکتور به صورت اساسی تغییر می کند، ذخایر اورانیوم مصرف شده به خارج از کشور انتقال پیدا می کند، ایران دیگر هیچ رئاکتور آب سنگین نخواهد ساخت و فعالیت ها در حوزه رئاکتور آب سنگین محدود می شود. در زمینه محدودیتهای اعمال شده در حوزه آب سنگین می توان قیاسی انجام داد به این صورت که همه مواد هسته ای نگران کننده به صورت غیرتجاری درمی آیند و برای مقاصد غیرمضر به کار گرفته می شوند به طوری که از آنها در تحقیقات و فراوری های صنعتی استفاده خواهد شد. همه این اقدامات در ایران انجام شده و آژانس بین المللی انرژی اتمی نیز این مساله را تایید کرده است. این گامها تایید شده است. ازجمله این گامها، آن بوده است که ایران آب سنگین مازاد خود را به خارج از کشور فرستاده است. البته باید مدنظر داشت که ایران هسته رئاکتور اراک را نیز خارج کرده است».
 
 
وی در ادامه افزود:«درباره اورانیوم غنی شده با خلوص بالا نیز باید بگویم تمرکز بر دو مرکز غنی سازی اورانیوم در نطنز و فردو بود. درباره سانتریفیوژها نیز باید بگویم که ایران حدود بیست هزار سانتریفیوژ ساخته است. ذخایر اورانیوم این کشور به سیصد کیلوگرم از اورانیوم غنی شده بیست درصدی رسیده است. ایران حدود دوازده تن از اورانیوم غنی شده با خلوص پایین نیز تولید کرده است یعنی اورانیومی که به میزان چهار تا پنج درصد غنی سازی شده است. اما همانطور که می دانید تعداد سانتریفیوژهای فعال ایران برای غنی سازی به پنج هزار دستگاه کاهش یافته است.
 
 
ایران کمی بیشتر از پنج هزار سانتریفیوژ فعال دارد. نه تنها دیگر سانتریفیوژهای ایران جمع آوری شده است بلکه باید توجه داشت که سانتریفیوژهای خوراک دهنده زیرساختی نیز جمع آوری شده است. نکته دیگری که بسیار حائز اهمیت است و قلب توافق به شمار می رود اما به اندازه کافی به آن توجه نشده است، این که ایران برای مدت پانزده سال متعهد شده است بیش از سیصد کیلوگرم اورانیوم غنی شده بیش از سه ممیز شصت و هفت صدم درصد غنی شده نداشته باشد. شاید بپرسید چرا سه ممیز شصت و هفت صدم درصد؟ در پاسخ باید بگویم که این میزان غنی سازی ، پایین ترین سطح  سوخت لازم برای هسته رئاکتور بوشهر است. همین یک کار تاحدود زیادی در افزایش زمان به اصطلاح فرار هسته ای نقش دارد به طوری که زمان فرار هسته ای ایران از دو ماه به دست کم بیش از یک سال افزایش می یابد.

فرار هسته ای به زمانی اشاره می کند که در صورت تصمیم به فرار، اورانیوم غنی شده با خلوص بالا را برای ساخت یک وسیله انفجاری هسته ای کنار هم قرار بدهد. این مساله در توافق هسته ای بسیار حائز اهمیت است و این اقدام به تنهایی بخش قابل توجهی از طولانی تر شدن زمان گریز هسته ای ایران را سبب شده است. آژانس بین المللی انرژی اتمی نیز این مسئله را تصدیق کرده است».
 

نقش تیم هسته ای ایران

وزیر انرژی آمریکا نقش علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی را در مذاکرات هسته ای، اساسی و پررنگ توصیف  کرد.
ارنست مونیز در سخنان خود در موسسه تحقیقاتی ویلسون در واشنگتن گفت:« موضوع صحبت امشب من درباره مواد هسته ای است. همانطور که می دانید رئیس جمهور اوباما در سخنرانی معروفش درآوریل دو هزار و نه در شهر پراگ از موضوع هسته ای سخن گفت و اینکه مواد هسته ای محدود شوند. قرار است ماه آینده نیز اجلاس امنیت هسته ای برگزار شود. بعد از آن نیز اجلاس سه سالانه آژانس بین المللی انرژی اتمی درباره امنیت هسته ای  با شرکت وزرای کشورهای عضو آژانس برگزار خواهد شد.
 
 
وقتی از آوریل دو هزار و نه تا ماه دسامبر دو هزار و شانزده (ابتدا و انتهای دوران ریاست جمهوری اوباما) نگاه کنیم متوجه می شویم که این دولت بر مسئله هسته ای بسیار بسیار تمرکز داشته است. در سال دو هزار و نه تصور نمی شد که درباره مسئله هسته ای ایران به چنین دستاوردی برسیم. به هرحال، مسئله هسته ای ایران اساسا به موضوع مواد هسته ای و فناوری هایی مربوط می شود که سبب می شود این مواد هسته ای برای ساخت تسلیحات قابل استفاده شوند. تردیدی نیست که لازمه ساخت تسلیحات هسته ای، وجود مواد هسته ای است.

پس باید روی موضوع مواد هسته ای تمرکز داشت. یکی از دستاوردهای مهم در این دولت آمریکا ، به نتیجه رساندن توافق با روسیه در حوزه مواد هسته ای در سال دو هزار و سیزده بود. رویکرد ما در وزارت انرژی آمریکا برای به نتیجه رساندن این توافق نیز رویکرد علمی بوده است».
 
وی در ادامه افزود:« دو هفته از زمان اجرای برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) گذشته است. روز اجرای توافق ، روزی بود که آژانس بین المللی انرژی اتمی تایید کرد ایران به تعهداتی عمل کرده است که در برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) مشخص شده بود. از منظر علمی باید بگویم که مذاکرات هسته ای دشوار بود اما درنهایت توانستیم به پیشرفتهای چشمگیری دست پیدا کنیم. مذاکرات از یک سو درباره به عقب راندن چشمگیر برنامه هسته ای ایران بود و از سوی دیگر، درمقابل این کار ، باید تحریمهای خاصی برداشته می شد که ضد ایران اعمال شده بود.
 
 
از منظر ایران، عقب نشینی درباره برنامه هسته ای نوعی امتیاز دادن بود. باید به صراحت بگویم که اگر آقای صالحی وزیر امورخارجه سابق ایران و معاون کنونی رئیس جمهور ایران نبود و او به صورت مستقیم در این روند مشارکت نمی کرد، مشخص کردن چارچوب به عقب راندن برنامه هسته ای ایران بسیار بسیار دشوار می شد. من و ایشان برای این منظور به مذاکرات افزوده شدیم که بر ابعاد هسته ای مسئله تمرکز داشته باشیم و اینکه چگونه بتوانیم برنامه هسته ای ایران را به صورت چشمگیری به عقب برانیم و به اهداف اساسی دست پیدا کنیم که رئیس جمهور اوباما مشخص کرده بود و درعین حال، بتوانیم ملاحظات اصلی مدنظر رهبر ایران وحسن روحانی رئیس جمهور ایران حفظ شود. این فضا بود که سبب شد چنین وضع غیرعادی بوجود بیاید به طوری که جان کری وزیر امورخارجه آمریکا و بنده از جانب ما و از آن طرف هم محمدجواد ظریف وزیر امورخارجه ایران و آقای صالحی در این باره مذاکره کردیم ».
 
 
وی گفت:«بارها گفته ام اما بار دیگر می خواهم بگویم که نباید فراموش کرد وقتی صالحی و بنده به مذاکرات اضافه شدیم، ابعاد علمی مسئله در کانون توجه بسیار زیادی قرار گرفت اما باید توجه داشت که وزارت انرژی و آزمایشگاههای علمی آن با منابع فوق العاده دانش  هسته ای و فناوری هسته ای، در همه مسیر مذاکرات و در همه مراحل مشارکت داشتند و پایه های فنی را برای مذاکرات بوجود می آوردند که درنهایت این روند به مذاکرات مستقیم منجر شد و این مسئله و نقش آفرینی آن در ادامه کار، علنی  تر شد.  باید توجه داشت که هفت آزمایشگاه ملی وزارت انرژی آمریکا و دو مرکز هسته ای دیگر در طول روند مذاکرات در این مسیر ، کاملا مشارکت داشته اند و تحلیل های خود را ارائه می کردند. درعین حال باید تاکید کنم که این مراکز در ادامه راه و مرحله اجرای توافق هسته ای و راستی آزمایی آن نیز همچنان درگیر خواهند بود و بی تردید از اقدامات آژانس بین المللی انرژی اتمی حمایت خواهند کرد تا کار خود را انجام دهد».
 
تجربه برجام

ارنست مونیز وزیر انرژی آمریکا در اندیشکده ویلسون  گفت:از تجربه توافق اتمی ایران می توان برای حل و فصل مسائل چالش زای دیگر در منطقه وجهان بهره برد.
 
مونیز گفت:اتحاد گروه پنج به علاوه یک برای حل و فصل یکی از مسائل مشکل می تواند درباره مسائل دیگر در منطقه و حتی دیگر مناطق جهان هم وجود داشته باشد.به صراحت بگویم که فضای لازم برای وارد کردن بحث های علم محور در سطح عالی این مذاکرات وجود داشت.به صراحت بگویم آنچه که ما به آن رسیدیم این بود که ما در این سطح توانستیم به پیشرفت هایی برسیم و این موضوع سبب باز شدن بن بست های موجود درباره بحث های سیاسی که در اتاق مذاکرات وجود داشت،شد.از نظر ما هیچ جدایی بین مسائل فنی و سیاسی وجود ندارد.جان کری وزیر خارجه مذاکره کننده ارشد ما در کانال وزارت خارجه بود.اما حقیقت این است که ما همانند ظریف و صالحی که با هم همکاری می کردند،با هم همکاری کردیم و این برای رسیدن به موفقیت موضوع مهم و خطیری بود.این موضوع می تواند درباره مسائل مهم و چالش زای دیگر هم ممکن باشد.
 
 
وی در پاسخ به سوال خبرنگاری که پرسید:توافق اتمی بر روی منافع برخی در منطقه و در حیطه برنامه های اتمی تاثیرگذار بوده است.من به طور ویژه درباره همکاری های بالقوه در رابطه با برنامه های اتمی غیرنظامی صحبت می کنم که کشورهای مختلفی و از جمله اسرائیل  که در حقیقت سلاح اتمی دارد،علاقمند این موضوع هستند.آیا شما ظرفیت هایی را برای همکاری با کشورهای منطقه در حیطه برنامه های اتمی غیرنظامی  تا خاورمیانه (غرب آسیا) به یک منطقه عاری از تسلیحات اتمی بدل شود،مشاهده می کنید،گفت:ما علاقمند به همکاری در حیطه برق اتمی برای مثال با کشور امارات هستیم.
 
وی افزود: این کشور مثال خوبی است و آنها هم اکنون در حال ساخت نیروگاه هستند.به این نیروگاهها به عنوان نیروگاههای آمریکایی نگریسته نمی شود اما لازم است که به این موضوع اشاره کنم که شرکت وستینگ هاوس در فراهم کردن زنجیره های لازم برای این راکتورها فعال است.این موضوع از طریق یک یا دو قرارداد صورت گرفته است.این توافق ها توافقاتی صلح آمیز هستند.ما توافقنامه ها و مذاکراتی  با دیگر کشورها در منطقه داریم.عربستان سعودی مثال خوبی در این رابطه است.مصر مثال دیگری در این رابطه است.به نظرم مذاکرات با اسرائیل هم اکنون در جریان است.
 
 
وی در ادامه درباره همکاریهای اتمی  ایران و روسیه گفت:روسیه روابط  تجاری خاصی با ایران در رابطه با ساخت نیروگاه اتمی و به ویژه در رابطه با راکتوربوشهر دارد.آنها سوخت این نیروگاه را تامین کرده اند.از نظر منطق روسیه منطقی ترین مکان برای انتقال اورانیوم با غنای کم ایران بود زیرا آنها در برابر سوخت لازم برای نیروگاه اتمی بوشهر را تامین می کنند.آنها همچنین سوخت مصرف شده را هم تحویل می گیرند.
 
 
ارنست مونیز درباره نوسازی زیر ساخت های اتمی آمریکا هم  گفت:ما باید سرمایه گذاری لازم را برای نوسازی زیرساخت های اتمی خود انجام دهیم.ما هم اکنون زیرساخت هایی داریم که قدمت برخی از آنها به شصت سال می رسد.من نمی خواهم جزئیاتی را منتشر کنم.ما درباره مشکلات ساده موجود در مناطق حساس صحبت می کنیم.اینها مسائل امنیتی مهمی هستند.برای مثال در نیروگاه کانزاس سیتی ما اخیرا این نیروگاه را بازسازی کرده ایم.ما نیمی از ساختار فیزیکی آن را بازسازی کرده ایم.ما صرفه جویی قابل توجهی در این رابطه داشته ایم. ما هم اکنون راهی طولانی را پیش رو داریم.
نظرات
ADS
ADS
پربازدید