به گزارش اتاق خبر، درختکاری صنعتی از جدیدترین شیوههای حفظ محیطزیست در استفاده از چوب درختان است که در ایران هم به تازگی حرفهایی درباره آن شنیده میشود. همچنین از دیگر راهکارهایی که در این دسته از کشورها وجود دارد، تولید کاغذ بازیافتی یا واردات خمیر کاغذ و تولید با بهرهگیری از ماده اولیه وارداتی است.
در استفاده و بهرهبرداری از چوب درختان مشکلی که وجود دارد کاهش رشد درخت نسبت به سرعت قطع آن است. برای مثال زمانی که یک درخت ۳۰ ساله قطع میشود ۳۰ سال طول میکشد تا درختی که امروز قطع شده به محیطزیست بازگردد. برای رفع این مشکل زمینهایی که برای درختکاری مناسب هستند در کشورها شناسایی میشوند و بخش خصوصی در آن زمینها با هدف قطع درختان به درختکاری میپردازد.
یکی از مشکلات در زمینه درختکاری صنعتی این است که در ابتدای پروژه سرمایهگذار حق برداشت ندارد و درختکاری در این پروژهها به نحوی انجام میشود که زمان قطع درخت با زمان رویش درخت جدید برابر باشد. به عبارتی هر درختی که قطع میشود درخت دیگری جای آن رشد میکند که در سن درخت قطع شده است.
این شیوه علاوه بر اینکه آسیبی به محیطزیست نمیرساند، باعث وجود تعداد ثابتی درخت در تمام حالتهای تولید میشود. به نوعی میتوان از درختکاری صنعتی به عنوان سیاست استفاده از چوب با محور حمایت و تقویت از محیطزیست هم نام برد.
سیدحسین میرباقری، رییس اتحادیه کاغذ درباره درختکاری صنعتی با هدف تولید خمیر کاغذ به صمت گفت: مهمترین سیاستی که در درختکاری صنعتی وجود دارد، تولید خمیر یا پالپ کاغذ است. این ماده نیاز به چوب خاصی دارد که برای بهدست آوردن برخی درختان باید قطع و از چوب آنها استفاده شود. با توجه به محدودیتهای محیطزیستی که اکنون در ایران و دنیا وجود دارد نمیتوان بدون درنظر گرفتن محیطزیست درختان را قطع کرد.
وی با اشاره به اینکه درختکاری صنعتی به دلیل حفاظت از محیطزیست در دنیا تعریف شده است، در اینباره توضیح داد: متاسفانه هنوز در ایران درختکاری صنعتی وجود ندارد و سرمایهگذاران بخش خصوصی در این زمینه اقدامی نکردهاند. البته با توجه به اینکه درختکاری در ایران و دنیا صنعتی جدید به شمار میآید به نظر میرسد دولت برای راهاندازی آن میتواند حمایتهایی از بخش خصوصی داشته باشد.
رییس اتحادیه کاغذ به این پرسش که دولت چه کمکهایی میتواند به بخش خصوصی داشته باشد، اینگونه پاسخ داد: درخت زیرساخت تولید کاغذ است و باید درنظر داشت که برای تولید این محصول نمیتوان به محیطزیست بیاعتنا بود. بر این اساس یکی از مهمترین نیازهایی که در این صنعت وجود دارد جانمایی برای راهاندازی درختکاری صنعتی است.
میرباقری با اشاره به اینکه محدودیت زمانی بخش خصوصی در قطع کردن درختان صنعتی از جمله چالشهای راهاندازی این صنعت در کشور است، گفت: یکی از دلایلی که بخش خصوصی ایران تمایل چندانی به حضور در این صنعت نشان نمیدهد، محدودیت در قطع کردن درختان است. باید زمان زیادی از کاشت نخستین درخت بگذرد تا بتوانند درختان را قطع کنند و تولید کاغذ آغاز شود به این دلیل این کار نیاز به صرف زمان زیادی دارد بخش خصوصی نمیتواند بهراحتی وارد این صنعت شود و نیاز به حمایتهای دولتی وجود دارد.
وی با تاکید بر اینکه ایران کشور نیمهخشک و خشک به شمار میرود، گفت: از دیگر موضوعات مهم در این صنعت، وضعیت آب و هوایی کشور است. در ایران با اینکه تنوع آب و هوایی وجود دارد اما به طور کلی از جمله کشورهای خشک و نیمهخشک است و این صنعت جز در چند ناحیه توجیه اقتصادی و محیطزیستی ندارد.
رییس اتحادیه کاغذ با بیان اینکه اکنون ۳ واحد تولیدکننده خمیر کاغذ در کشور وجود دارد، گفت: ۲ واحد به اندازه نیاز خود میتوانند پالپ تولیدکنند و یک واحد هم مقداری بیش از نیاز خود تولید میکند که آن را در کشور به فروش میرساند. در این شرایط آنچه مشخص بوده نیاز کشور به خمیر کاغذ یا همان پالپ است. میرباقری با اشاره به اینکه اکنون تولیدکنندگان کاغذ در کشور حدود ۳۰ درصد از نیاز کشور را برطرف میکنند، گفت: از جمله موضوعات مهم در این زمینه، این است که آیا تولید خمیر کاغذ در کشوری مانند ایران توجیه محیطزیستی و اقتصادی دارد؟ وی با اشاره به اینکه همچنین کیفیت کاغذ وارداتی بسیار بیشتر از کاغذهای تولیدی است، گفت: استفاده از تولید داخلی برای ایرانیان افتخار است اما باید درنظر داشت که آیا تولیدکنندگان میتوانند نیازهای داخل کشور را برطرف کرده و به لحاظ کیفی با محصولات خارجی رقابت کنند؟ علاوه بر این باید بررسی شود که آیا به لحاظ موقعیت جغرافیایی ایران ظرفیت تولید کاغذ بدون آسیب رساندن به محیطزیست را دارد؟
میرباقری با بیان اینکه گاهی اوقات واردات تنها راه کشور است، گفت: تولیدکنندگان ایرانی باید تلاش کنند تا تولیدات آنها برای کشور افتخار باشد. اگر قرار است ۷۰ درصد کاغذ مورد نیاز از خارج کشور تامین شود، کیفیت محصولات داخلی هم بسیار کمتر از محصولات خارجی باشند و محیطزیست هم آسیب ببیند باید از خمیر کاغذ وارداتی استفاده شود.
وی افزود: یکی از مهمترین ظرفیتهایی که در ایران وجود دارد سرمایهگذاری بر کاغذهای بازیافتی است. ماشینآلاتی که اکنون در داخل کشور وجود دارند از فناوری مناسبی برخوردارند و میتوان از این ماشینآلات در بازیافت کاغذها استفاده کرد. در این شرایط علاوه بر اینکه ایران ظرفیتهای مناسبی دارد، به محیطزیست هم آسیبی وارد نمیشود.
درختکاری صنعتی، راهی برای تولید کاغذ
درختکاری صنعتی یکی از جدیدترین شیوههای تولید کاغذ است. با توجه به اینکه تولید کاغذ و خمیرکاغذ از جمله نیازمندیهای صنعت کاغذ است و قطع درختان آسیب بسیاری به محیطزیست وارد میکند، برخی پژوهشگران به شیوه درختکاری صنعتی دست یافتهاند.
سیدطاهر شبیری، دبیر سابق سندیکای تولیدکنندگان کاغذ و مقوا درباره مشکلاتی که در تولید خمیر کاغذ در کشور وجود دارد گفت: در ایران ۳ تولیدکننده خمیر کاغذ از الیاف بکر وجود دارد اما نیاز کشور به این ماده بیش از این تولیدات است. به این دلیل عمده نیاز کشور از طریق واردات برطرف میشود.
وی افزود: با توجه به اینکه خمیر کاغذ از الیاف بکر در کشور تولید چندانی ندارد کاغذسازان ایران بیشتر از کاغذهای بازیافتی استفاده میکنند و تولید خود را با این شیوه گسترش دادهاند.
این کارشناس صنایع کاغذ با اشاره به اینکه الیاف کاغذ شامل دو نوع بلند و کوتاه میشود، گفت: الیاف کاغذ پیچیدگیهای بسیاری دارد و برای مصارف مختلف تولیدات متفاوت وجود دارد. هر چه استحکام کاغذ بیشتر باشد باید الیاف کاغذ بلندتر و محکمتر باشند و برعکس.
شبیری با اشاره به اینکه نیاز به خمیر کاغذ در کشور وجود دارد اما سرمایهگذاران بخش خصوصی در این زمینه به سرمایهگذاری چندانی نپرداختهاند، گفت: خمیر کاغذ باید جایی تولید شود که مواد اولیه و محل مصرف آن هم در همان نقطه وجود داشته باشد. تا زمانی که در ایران درختکاری صنعتی انجام نشود نمیتوان به تولید خمیر کاغذ امیدوار بود.
وی افزود: تامین خمیر و چوب در تولید کاغذ نیازمند دسترسی به منابع چوبی است. در غیراین صورت تولیدکنندگان باید چوب مورد نیاز را وارد و با آن خمیر کاغذ تولید کنند که این کار توجیه اقتصادی ندارد. اکنون بزرگترین تولیدکنندگان کاغذ در امریکا، روسیه و کشورهای اسکاندیناوی هستند.
این کارشناس صنایع کاغذی با اشاره به اینکه بر اساس پژوهشهایی که برخی واحدهای تولیدی بزرگ انجام دادهاند، نقاط مناسبی در ایران شناسایی شده است، گفت: استانهای شمالی و آذربایجانغربی از جمله مناطقی هستند که ظرفیت درختکاری صنعتی در آنها وجود دارد و بخش خصوصی میتواند با سرمایهگذاری در این استانها درختکاری صنعتی را آغاز کند اما در این زمینه نیاز به حمایتهای دولت وجود دارد.
شبیری با اشاره به اینکه درختکاری صنعتی در دنیا موضوع جدیدی است، افزود: از جمله حمایتهایی که دولت در این زمینه میتواند از بخش خصوصی داشته باشد، در زمینه دانش فنی و زمینهای مورد نیاز است. بخش خصوصی برای ورود به این صنعت نیاز به سرمایه احداث بالایی دارد و دولت میتواند با دراختیار گذاشتن زمینهای مورد نیاز به این بخش حمایتهای بسیاری داشته باشد.
وی با اشاره به اینکه صنایع جدید در تمام کشورهای دنیا با حمایتهای دولت رشد میکند، گفت: این صنعت تاکنون در کشور ما وجود نداشته و در صورتی که قرار باشد صنعتگران در این زمینه فعالیتهای خود را آغاز کنند دولت باید از آنها حمایتهایی داشته باشد.
دبیر پیشین سندیکای تولیدکنندگان کاغذ و مقوا با اشاره به اینکه قوانین موجود در کشور باید برای این نوع سرمایهگذاری تغییراتی داشته باشند، گفت: قوانین موجود در کشور برای این نوع سرمایهگذاری تبیین نشدهاند و یکی از نیازها در این زمینه این است که دولت با وضع قوانین حمایتی از درختکاری صنعتی حمایت کند.
منبع: صمت
