روزانه ۱۰ تن شن در روستاها سرازیر می شود | اتاق خبر
کد خبر: 353173
تاریخ انتشار: 1 تیر 1395 - 06:31
وجود کانون‌های متعدد شن در کرمان بیش از هر زمان دیگر مردم روستاهای استان را با چالش مواجه کرده بطوریکه در برخی از روستا مردم مجبورند روزانه ۱۰ تن شن را از معابر پاک‌سازی کنند.

به گزارش اتاق خبر، حدود ۴۰ سال قبل شهر کرمان با چالشی قابل‌توجه به نام طوفان‌های مکرر شن روبرو بود، وقتی پای درد دل سالمندان شهر کرمان می‌نشینم از خاطره هایی می‌گویند که این روزها بیشتر برای مردم شهر افسانه است؛ اینکه طوفان‌های مکرر در چند ساعت بخش‌هایی از شهر را مملو از شن‌های روان می‌کرد و عبور و مرور مردم به دلیل کاهش دید مختل می‌شد در همان ایام بود که طرح احداث یکی از بزرگ‌ترین جنگل‌های دست کاشت در اطراف شهر در دستور کار قرار گرفت و حالا پس از گذشت سال‌ها کمربندی سبزی در اطراف شهر کرمان شکل‌گرفته که شامل درختان گز است، کمربندی که اگر نبود زندگی برای مردم در شهر کرمان همان کابوسی می‌شد که الآن مردم روستاهای دورافتاده کرمان ازجمله مردم شهرستان‌های شرقی و جنوبی کرمان با آن مواجه هستند.

مرور یک روز از زندگی شنی مردم ریگان

کافی است یک روز زندگی مردم روستاهای ریگان را مرور کنیم؛ صبح پس از طلوع آفتاب برای سر زنی به نخلستان‌ها و زمین‌های کشاورزی از خواب بیدار می‌شوید و می‌خواهید از خانه خارج شوید در حالت عادی تصویر نخلستانی سرسبز و جویبارهای جاری در پای نخل‌ها و دام‌های در حال چرا در ذهن‌ها متبادر می‌شود، اما همین‌که درب خانه روستایی را باز می‌کنید با تصویری عجیب مواجه می‌شوید شن‌های روان تا نیمه درب خانه بالاآمده‌اند و به‌ناچار باید از پنجره از خانه خارج شوید. حیاط خانه و معابر مملو از شن‌های روانی است که در طوفان شب گذشته به درون روستا سرازیر شده‌اند.

به‌زحمت و از میان شن‌ها از کنار خانه‌های خالی که ساکنانشان ماه‌ها قبل برای فرار از زندگی شنی آن‌ها را خالی کرده‌اند می‌گذری و به نخلستان می‌رسی و صحنه‌ای غم‌انگیز می‌بینی؛ نخل‌های خرما تا نیمه در شن فرورفته‌اند و به‌جز برگ‌های در حال خفگی درختان نخل چیز دیگری از نخلستان به جا نمانده است.

و این است زندگی مردمی در شرق استان کرمان که تصور می‌شد با اجرای طرح‌های مختلفی بیابان‌زایی حالا باید زندگی عادی‌تری داشته باشند.

طبق آمار منتشرشده در برخی از روستاهای شرق استان کرمان روزانه بیش از ۱۰ تن شن پس از طوفان وارد روستا می‌شود و کار عمده مردان وزنان ریگانی برای فرار از این شن‌ها خالی کردن روستا از شن‌های روانی است که هر چه بیشتر پس‌زده می‌شوند از سوی دیگر با شدت بیشتری بر سر روستا سرازیر می‌شوند.

یک فعال محیط‌زیست در خصوص وضعیت فعلی بیابان‌زایی در این شهرستان می‌گوید: مردم روستاهای ریگان با چالش عمده‌ای شن‌های روان مواجه هستند و در صورت بروز طوفان‌های شن که مکرراً در این مناطق روی می‌دهد روزانه ۱۰ تن شن وارد روستاها می‌شود که توسط اهالی پاک‌سازی می‌شوند.

بهزاد حسینی اما به طرح‌های مختلفی که اجراشده است اشاره می‌کند و می‌گوید: اگر این طرح‌ها اجرا نمی‌شد حالا فقط ۲۶ روستا با این مشکل مواجه نبود بلکه صدها روستای دیگر هم با این مسئله دست‌به‌گریبان بودند.

وی یادآوری می‌کند که حالا ۶۰ روستا با درخت‌کاری‌های صورت گرفته در اطراف این روستاها و کانون‌های بیابانی از گزند شن‌ها دورمانده‌اند.

۱۶ روستا در ریگان به کلی از سکنه خالی و در شن فرو رفته اند

حسینی وسعت این جنگل‌کاری‌ها را قابل‌توجه می‌داند و تأکید می‌کند که اگر این جنگل‌ها نبود حالا وضعیت بدتر هم می‌شد.

حسینی خشک‌سالی و کمبود آب را تهدیدی برای این جنگل‌ها می‌داند و خواستار افزایش وسعت جنگل‌ها می‌شود و می‌گوید: تنها راه نجات مردم همین جنگل‌کاری‌های است.

وی بحران شن را در ریگان جدی می‌داند و خواستار اختصاص اعتبار و اجرای طرح‌های مختلف برای رهایی مردم از این وضعیت می‌شود.

وی اما به این نکته هم اشاره دارد که در ۵۸ روستا طرح جف با مشارکت بین‌المللی در حال اجرا است و امید مسئولان و مردم هم به همین طرح‌های در حال اجرا است.

فرماندار ریگان هم‌زمانی که در خصوص این وضعیت از وی سؤال می‌شود گویی روی مهم‌ترین مشکلش در شهرستان دست گذاشته‌ایم و می‌گوید: نام اینجا ریگان است و ریگ همان شن است و وجود این شن‌ها از گذشته بوده است، اما خشک‌سالی و تغییر اقلیم مشکل را چندین برابر کرده است حالا طوفان‌های شن طولانی‌تر شده است و مناطق بیشتری را تحت تأثیر گذاشته‌اند.

امین باقری مشکل عمده مردم روستاهای این شهرستان را وجود شن‌هایی دانسته که با کوچک‌ترین بادی به غول شنی تبدیل می‌شوند و بر سروصورت روستاهای منطقه می‌زنند.

وی به خالی شدن ۱۶ روستای این شهرستان از سکنه اشاره می کند و این مسئله را هشداری جدی می‌داند و می‌گوید که این روستاها حالا در شن فرورفته‌اند.

فرماندار ریگان می‌افزاید که خشک شدن رودخانه‌های محلی، چشمه‌سارها، باتلاق‌ها و بادهای ۱۲۰ روزه سیستان تازیانه بر پیکر روستاها می‌زنند.

وی از خسارت عمده به تنها منبع درامد مردم یعنی کشاورزی خبر می‌دهد و از خسارت میلیاردی به این مناطق خبر می‌دهد.

باقری می‌گوید: اما حالا ۸۰ روستا در شهرستان با مشکل شن گرفتگی مواجه هستند و باید شن‌ها را مهار کرد در غیر این صورت بر آمار این روستاها افزوده می‌شود.

اما فقط ریگان نیست که با این مشکل مواجه است در جنوب کرمان یکی از سه کانون مهم گردوغبار و شن در ایران وجود دارد. اینجا در باتلاق جازموریان وضعیت بسیار بد تر است.

باتلاق جازموریان حالا به بیابانی بی‌آب‌وعلف تبدیل‌شده است که به‌جای نی‌زارهای بی انتها و آبگیرها و پرندگان مهاجر و طبیعت بکر و سراسر سبز منطقه، فقط بیابان‌هایی در آن وجود دارد که شترها در آن‌ها در حال چرای خوارهای خشن کویر هستند.

باتلاق جازموریان مهم‌ترین کانون گردوغبار در جنوب شرق است که نه‌تنها کرمان بلکه استان‌های مجاور را هم تهدید می‌کند.

۵۸ روستای قلعه گنج در رنج

این همان باتلاقی است که حق آبه آن پشت سدهای رودخانه‌های هلیل رود در کرمان و بم پور در سیستان و بلوچستان مانند بغضی در گلوی کویر باقی‌مانده است.

در شهرستان قلعه گنج در نزدیکی این باتلاق خشک‌شده ۵۸ روستا در معرض حمله شن‌های روان قرار دارند و این خطر جدی بیش از هر زمان دیگر قلعه گنج، رودبار و منوجان در جنوب کرمان را تهدید می‌کند.

مردم این مناطق مرثیه‌سرای بی‌توجهی‌هایی هستند که در قالب سدسازی‌های متعدد و خشک‌سالی چندین ساله صورت گرفته است و حالا بر تعداد کانون‌های شن افزوده است.

کانون‌های شن حیات را در روستاهای دورافتاده شرق و جنوب کرمان این روزها بیش از هر زمان دیگر تهدید می‌کند و هرچند تلاش‌هایی برای مقابله با بیابان‌زایی در کرمان صورت گرفته است اما حالا هرسال بر تعداد روستاهایی که تنها نمایی از دیوارها و خانه‌های مردم از زیر شن‌های روان باقی‌مانده است افزوده می‌شود.

منبع: مهر

94104

کلید واژه ها :
نظرات
ADS
ADS
پربازدید