اتاق خبر: نهمين نمايشگاه بينالمللي بورس، بانك و بيمه با حضور معاون اول رييسجمهور، رييس كل بانك مركزي، وزير اموراقتصادي و دارايي، رييس كل بيمه مركزي و مديران عامل بانكها و شركتهاي بيمه در سالن خليج فارس نمايشگاه بينالمللي تهران افتتاح شد. به گزارش «تعادل»، نهمين نمايشگاه بينالمللي بورس، بانك و بيمه با حضور شركتهاي داخلي و خارجي در روزهاي 20 تا 23 تير در محل دايمي نمايشگاههاي بينالمللي تهران داير است و در آن شركتها، دستاوردها و خدمات خود را در معرض بازديد دستاندركاران و متخصصان اين عرصه قرار ميدهند. معاون اول رييسجمهوري در افتتاحيه نهمين نمايشگاه بينالمللي بورس، بانك و بيمه از گرفتار شدن ميليونها دلار ذخاير بانك مركزي به دليل واگذاري ناصحيح به يك شركت نفتي خارج از كشور در گذشته خبر داد و گفت: در مقطعي اين كار انجام شده و بايد براي مردم و صاحبنظران توضيح دهيم كه چه اتفاقي افتاده است.
مقابله دولت با پديدهاي به نام تحريم نفت
وي گفت: ولي ما با پديده جديدي روبهرو شديم كه اين پديده براي ما يك مقدار مهم است و نبايد از آن عبور كنيم و آن پديده تحريم خريد نفت بود. غربيها هم نشان دادند كه در اين زمينه تصميم گرفته و تصميمشان را تا حدي هم عملياتي كردند به گونهيي كه صادرات نفتمان از 2ميليون و 300هزار بشكه در روز به يك ميليون بشكه رسيد و در ادامه ميخواستند صادرات نفت ما را به صفر برسانند.
جهانگيري افزود: با كاري كه مردم در سال 92 انجام دادند و اقداماتي كه دولت تدبير و اميد صورت داد جلو اين حركت گرفته شد و سقف فروش نفت با ميعانات گازي در خردادماه امسال به 2ميليون و 960بشكه رسيد كه تقريبا ركوردي از نظر صادرات نفت بود.
معاون اول رييسجمهوري با تاكيد بر اينكه كاهش وابستگي به نفت بايد به نوع ديگري نگريسته شود، اضافه كرد: در سياستهاي اقتصاد مقاومتي دو جهتگيري روشن وجود دارد كه يكي توسعه صنعت نفت و ديگري عدم اتكا به صنعت نفت است.
جهانگيري گفت: توسعه صنعت نفت به عنوان يك سياست جدي در سياستهاي اقتصاد مقاومتي طوري طراحي شده كه يك مرحله آن كوتاهمدت و مرحله بعد آن بلندمدت است تا بتوانيم از ميادين مشترك نفت و گاز برداشت كنيم و ضريب بازيافت ميدانهايي كه بهشدت افت كرده است را افزايش دهيم.
معاون اول رييسجمهوري ادامه داد: روش بسيار بد و ناصحيح در يك مقطعي درخصوص ذخاير بانك مركزي صورت گرفته است كه من بهطور خلاصه به آن اشاره ميكنم كه ميليونها دلار از ذخاير بانك مركزي به يك شركت نفتي ايراني خارج از كشور سپرده شده تا آن شركت در پروژههاي نفتي و گازي كشور سرمايهگذاري كند.
جهانگيري اضافه كرد: زماني درباره اينكه ذخاير بانك مركزي چه شده است، بايد صحبت كنم و براي مردم و صاحبنظران موضوع را باز كنم كه چه اتفاقي افتاده است و بايد ببينيم چگونه ميشود ذخاير گرفتار شده بانك مركزي را آزاد كنيم.
جهانگيري گفت: براي اينكه اقتصاد كشور وارد رشد 8درصد شود كه بتواند به بيكاري موجود، معيشت و افزايش درآمد مردم پاسخ مناسب دهد و بتواند اقتدار اقتصادي ايران در منطقه پرتلاطم خاورميانه را افزايش دهد، نيازمند است تجهيز منابع متناسب با آن اهداف، طراحي شود.
طرح تحول نظام بانكي اقدامي يكساله است
جهانگيري به طرح اصلاح نظام بانكي كه ديروز در جلسه هيات وزيران با حضور رييسجمهوري رونمايي شد، اشاره كرد و گفت: طرح تحول نظام بانكي كاري يكساله است كه بايد براساس آن اتفاقاتي در نظام بانكي رخ دهد تا نظام بانكي قادر باشد به حركت خودش سرعت بيشتري بدهد و بتواند بخشي از مطالبات، مشكلات و مسائل اقتصادي كشور را پاسخ دهد. وي با بيان اينكه يكي از تصميمهاي كليدي كه در سالهاي اول گرفتيم اين بود كه رسالت نظام بانكي و نياز ما به بانك چيست؟ افزود: مهمترين وظيفه بانكها تامين مالي كوتاهمدت و ميانمدت فعاليتهاي اقتصادي، تامين مالي بنگاهها در فعاليتهاي كوچك و متوسط و تامين سرمايه در گردش بنگاههاي اقتصادي است. جهانگيري تاكيد كرد: انتظار ما اين است كه نظام بانكي در افق بلندمدت در مسير تقويت اقتصاد كشور با جديت اقدام كند. معاون اول رييسجمهور با بيان اينكه حتي بنگاههاي بزرگ هم نيازمند اين هستند كه بانكها به آنها كمك كنند، يادآور شد: در سال جاري كه بنگاههاي كوچك و متوسط بايد به حركت وادار شوند، انتظار ما از نظام بانكي اين است كه در اين مسير جدي عمل كند و يك نياز ضروري كشور است و حتما مديران بانكها و مديران استاني بانكها كمك كنند كه اين اتفاق بيفتد. جهانگيري ادامه داد: در كنار نظام بانكي، بازار سرمايه كه در سالهاي اخير تحولات خوبي داشته است نيز بايد قادر باشد نيازهاي بلندمدت مالي كشور و اقتصاد كشور را تامين كند و بنگاههاي بزرگ اقتصادي كشور بتوانند به بازار سرمايه متكي باشند.
وي با بيان اينكه بعضيها فكر ميكردند اين شدني نيست، اضافه كرد: كاري كه اواخر اسفندماه سال گذشته شركت نفت انجام داد، در زمان كوتاهي 5هزارميليارد تومان اوراق عرضه كرد و در مدت كوتاهي بيش از 10هزار ميليارد تومان تقاضا براي خريد آمد. معناي آن اين است كه اين ظرفيت در بازار سرمايه وجود دارد.
بيمهها ريسك سرمايهگذاري را كاهش دهند
وي در ادامه نقش بيمهها را در به حركت درآوردن توليد و اقتصاد كشور پراهميت عنوان كرد و گفت: جايي نميشود گفت كه در اقتصاد كشوري حركت جدي اتفاق بيفتد و بيمه نقشي نداشته باشد، بنابراين بيمهها بايد نقشي فراتر از آنچه هماكنون برعهده دارند، انجام دهند.
معاون اول رييسجمهوري افزود: اميدوارم بيمهها با اقداماتي كه انجام ميدهند ريسك سرمايهگذاريها را كاهش دهند تا سرمايهگذاران با اطمينان بيشتري وارد فعاليتهاي اقتصادي موردنظر شوند.
سيف: گذار از اقتصاد بانكمحور به بازارمحور
وليالله سيف رييس كل بانك مركزي و رييس شوراي پول و اعتبار نيز در مراسم افتتاحيه نهمين نمايشگاه بينالمللي بورس، بانك و بيمه گفت: توسعه بازار بدهي ضمن ساماندهي بدهيهاي دولت ميتواند به افزايش شفافيت مالي دولت، تعيين غيردستوري نرخ سود در بازار و افزايش توان بانكها در تامين مالي كوتاهمدت بنگاههاي كوچك و متوسط و گذار از اقتصاد بانكمحور به اقتصاد بازارمحور منجر شود. رييس كل بانك مركزي اعلام كرد: در جلسه ويژهيي كه با رييسجمهوري داشتهاند بحث اصلاح نظام بانكي در دستور كار قرار گرفته و كار كارشناسي در اين مورد در مسير اجرا قرار خواهد گرفت. وليالله سيف در حاشيه نهمين نمايشگاه بينالمللي، بورس، بانك و بيمه اعلام كرد كه در جلسهيي كه روز يكشنبه 20تير95 برگزار شده بحث اصلاح نظام بانكي و ارتقاي بازار سرمايه بررسي و تصميمات مثبتي در اين راستا گرفته شد.
سيف همچنين اشارهيي به سه محور اصلي برنامه اصلاح نظام بانكي داشت و گفت: مسائل ساختاري و نهادي، تنگناي مالي بانكها همچنين معضل جريان نقدي بانكها در اين برنامه مورد توجه است. اين درحالي است كه كارهاي كارشناسي در اين رابطه در مسير اجرا قرار گرفته است.
اقدامات ايران در پيوند با اقتصاد جهاني
رييس شوراي پول و اعتبار درخصوص برخي از اقدامات انجام شده توسط بانك مركزي براي تسهيل روابط مالي با اقتصاد بينالملل، خاطرنشان كرد: بانك مركزي از طريق نظارت شركتي و قوانين ضدپولشويي و براساس سرمايه و نقدينگي لازم معين شده توسط كميته بال، تقويت نظارت و تنظيم مقررات در بانكها را مطابق با استانداردهاي جهاني مدنظر قرار داده است. بهعلاوه، بانكهاي ايراني بيش از گذشته گزارشهاي مالي خود را در انطباق بيشتر با استانداردهاي جهاني گزارشگري مالي تهيه ميكنند.
وي افزود: درراستاي ممانعت از جرايم مالي و تسهيل پيوند نظام بانكداري ايران به اقتصاد جهاني، براي ارتقاي چارچوب قوانين مبارزه با تامين مالي تروريسم (CFT) و قانون مبارزه با پولشويي (AML) از طريق بهبود دستورالعملها و خطمشيهاي شناسايي دقيق مشتري (KYC) تلاش شده است. پيرو تصويب قانون مبارزه با پولشويي و اجرايي شدن آن در سالهاي گذشته و مذاكراتي كه از جانب وزارت امور اقتصادي و دارايي و بانك مركزي طي ماههاي اخير صورت گرفت، در بيانيه اخير FATF بهطور مشروط و براي مدت يك سال «اقدام متقابل» براي كشور حذف شد. تحول مهم ديگر درخصوص وضعيت اعتباري نظام مالي، بهبود رتبه اعتباري ايران در OECD از 7 به 6 است. انتظار ميرود با بهبود شرايط در جلسات بعدي OECD رتبه اعتباري كشور به سطوح مناسبتري ارتقا يابد.
گشايشهاي حاصله پس از اجراي برجام
سيف گشايشهاي حاصله پس از اجراي برجام را اينگونه برشمرد: «افتتاح حساب براي بانك مركزي نزد بانكهاي مركزي آلمان، ايتاليا و اتريش و بانكهاي اروپايي بيش از 20مورد»، «فعال شدن بانك ايران و اروپا در هامبورگ و اتصال آن به سوييفت و سيستم TARGET II اروپا و فعال شدن شعب بانكهاي ملي، تجارت و سپه در كشورهاي آلمان و فرانسه»، «آزاد شدن و امكان جابهجايي منابع ارزي در كشورهاي مختلف، متناسب با نيازهاي بانك مركزي» و «تفاهمنامه بين بانك مركزي و موسسات بيمه صادراتي اروپايي درخصوص برقراري پوشش بيمهيي براي طرحهاي ايران و پيگيري ارزيابي ريسك ايران.»
وي در جمعبندي دستاوردهاي اجراي برجام خاطرنشان كرد: در مجموع، اقدامات روانسازي روابط بانكي با بانكهاي خارجي، سبب برقراري روابط كارگزاري نظام بانكي كشور با بيش از 200بانك متوسط و بزرگ بينالمللي شده است، ضمن اينكه فضاي پسابرجام علاوه بر تسهيل امكان تامين كالا از بازارهاي مختلف، سبب كاهش قيمت تمام شده كالاهاي وارداتي از طريق حذف يا كاهش واسطهها، كاهش هزينههاي حملونقل و بيمه همچنين هزينههاي بانكي شده و زمينه مناسبي را براي تامين مالي از خارج از كشور فراهم كرده است.
وليالله سيف با بيان اينكه با استقرار دولت يازدهم، رويكرد مهار تورم و كاهش آن به سطوح تكرقمي پايدار، انضباط پولي، ثبات نرخ ارز و تامين مالي سالم اقتصاد موردتوجه ويژه بانك مركزي قرار داشته است، افزود: درنتيجه اتخاذ رويكردهاي مناسب با محوريت ارتقاي انضباط پولي و حفظ ثبات بازار ارز، نرخ تورم از نقطه اوج خود يعني 40.4درصد در مهرماه سال1392 به 9.7درصد در خردادماه سال1395 كاهش يافت كه بهزعم اكثر كارشناسان داخلي و خارجي، موفقيتي بينظير در سابقه اقتصاد ايران قلمداد ميشود.
رييس كل بانك مركزي افزود: در حوزه بازار ارز آرامش مطلوبي بر بازار حاكم شده بهطوري كه در سهماهه منتهي به خرداد سال1395 متوسط نرخ دلار در بازار آزاد نسبت به دوره مشابه سال قبل تنها حدود 4.4درصد افزايش و شكاف نسبي نرخ دلار رسمي و بازار آزاد حدود 2.4واحد درصد كاهش يافته است.
وي با تاكيد بر اينكه همزمان با كاهش نرخ تورم به آستانه تكرقمي، رويكرد سياستگذار پولي بر كاهش منطقي، متناسب و غيردستوري نرخ سود بانكي متمركز بوده است، تصريح كرد: اقدام اخير شوراي پول و اعتبار در كاهش سقف نرخ سود سپردهها و تسهيلات بانكي بهترتيب به 15 و 18درصد، در كنار توسعه بازار بينبانكي و كاهش قابلملاحظه نرخ سود در اين بازار به حدود 17درصد از ديگر رويكردهاي سياستي بانك مركزي براي حفظ ثبات اقتصاد كلان و تحريك مصرف و سرمايهگذاري درراستاي كمك به رشد اقتصادي است.
اصلاح نظام تامين مالي و اصلاحات در نظام بانكي
سيف، اصلاح نظام تامين مالي را از ضروريات اقتصاد خواند و گفت: همانطور كه در نامه هشتم تيرماه سال گذشته رييسجمهور به معاون اول تاكيد كردهاند، معماري مناسب نظام مالي و تغيير رويههاي موجود بايد بهطور همزمان در سه حوزه نظام بانكي، بازار سرمايه و دولت در دستور كار قرار گيرد.
در اين رابطه، معضلات نظام بانكي را ميتوان در سه لايه طبقهبندي كرد. لايه اول معضلات بنياديني از جنس مسائل ساختاري و نهادي است. مسائلي مانند ضعف قوانين پولي و بانكي، ضعف قوانين و ساختارهاي نظارت بانكي و ضعف قوانين حاكميت شركتي، نمونههاي مهم اين حوزه را شامل ميشود، لايه دوم معضل انجماد داراييهاي بانكهاست و لايه سوم نيز معضل افت جريان نقد بانكهاست كه در قالب افت نسبت تسهيلات اعطايي به سپردهها، نرخ بالاي سود و جنگ قيمتي بين موسسات مالي نمايان شده است.
وي افزود: معضل كاهش جريان نقد بانكها و مساله انجماد داراييها، به عنوان مساله كوتاهمدت و ميانمدت نظام بانكي ايران معلول شرايط ساختاري و نهادي است، درنتيجه براي حل پايدار اين مساله لازم است معضلات ساختاري مهار شوند. به اين منظور بايد در چارچوب يك «برنامه اصلاحي مقدماتي»، بهبود موقت در شرايط بازار بانكي را ايجاد كرد و از فضاي مناسب ايجادشده براي اجراي «برنامه جامع اصلاحي» سود جست.
سيف با بيان اينكه مرحله مقدماتي طرح اصلاح نظام بانكي براي تقويت نقش نظارتي و سياستگذاري پولي بانك مركزي تدوين شده است، افزود: در مرحله مقدماتي طرح اصلاح نظام بانكي، بانك مركزي برنامه دارد تا از طريق «مديريت فعالانه بازار بينبانكي»، «تجهيز و تخصيص منابع شبكه بانكي»، «تعديل نسبت سپرده قانوني بانكهاي تجاري»، «دستهبندي بانكها و نظارت بر رفتار بانكهاي مشكلدار»، «بهكارگيري عمليات بازار باز در اجراي سياستهاي پولي»، «انتظام بخشي بازار پول با ساماندهي موسسات غيرمجاز»، «افزايش سرمايه بانكهاي غيردولتي»، «حلوفصل مطالبات غيرجاري بانكها»، «ادغام، اصلاح و بازسازي، تصفيه و انحلال بانكها و موسسات اعتباري» و «ارتقاي نظارت موثر بر فعاليت بانكها» زمينهسازي براي اصلاحات بنيادين در نظام بانكي فراهم كند.
ساماندهي بدهي دولت به شبكه بانكي
رييس شوراي پول و اعتبار الزامات اساسي براي رونق فعاليتهاي توليدي را «اصلاح قانون كار و انعطافپذيركردن بيشتر آن به همراه اصلاح نظام بيمهيي»، «كوچكسازي دولت، خصوصيسازي واقعي، سهولت و عدالت نظام مالياتي» و «پرهيز از نظام سركوب قيمت كالا» برشمرد.
رييس كل بانك مركزي در ادامه ديگر الزامات را «مبارزه جدي و موثر با پديده قاچاق كالا و افزايش شفافيت و كاهش رانتها»، «اصلاح و حذف قوانين و مقررات ناسازگار و موازي براي سهولت كسب وكار» و «بهبود پايدار تعامل با اقتصاد جهاني» بيان كرد.
همتي: تخصصي كردن فعاليتهاي بيمه
رييس كل بيمه مركزي نيز در اين مراسم گفت: امروزه نزديك به ثلث و بعضا بيش از 13 ارزشافزوده بازار مالي در كشورهاي توسعهيافته توسط صنعت بيمه ايجاد ميشود. تجميع ريسكهاي موجود در فعاليتهاي اقتصادي در ابعاد توليد و تجارت و نيز ريسكهاي موجود در زندگي انفرادي و اجتماعي آحاد مختلف مردم و توزيع آن در بين شركتهاي بيمه و بيمههاي اتكايي در داخل كشور و در بين كشورها موجب رشد و توسعه مطمئن و پايدار در كشور ميشود. در كشور ما از سه ركن بازارهاي مالي يعني بازار سرمايه، پول و بيمه، بازار پول بيش از 90درصد ارزشافزوده را ايجاد ميكند و كمتر از 6درصد متعلق به صنعت بيمه و كمتر از 2درصد به بازار سرمايه تعلق دارد.
جلب سرمايهگذاري خارجي
وي از برنامههاي بيمه مركزي در شرايط پسابرجام خبر داد و گفت: در حال حاضر، بيمه مركزي براساس سند راهبردي خود جلب مشاركت خارجيها در صنعت بيمه و ارتقاي همكاري با بيمههاي خارجي را هدف قرار داده است. سرمايهگذاران خارجي تا 49درصد ميتوانند در شركتهاي بيمه ايراني سهامدار باشند و نيز شعب و نمايندگي و دفتر تماس در داخل كشور تاسيس كنند. مذاكرات جدي بين شركتهاي بيمه خصوصي داخلي با شركتهاي بيمه خارجي شروع شده است و برخي از شركتهاي خارجي علاقهمندي خود براي مشاركت و نيز تاسيس شعبه و نمايندگي را اعلام كردهاند.
دكتر همتي از تخصصي كردن فعاليت در صنعت بيمه تاكيد كرد و گفت: بيمه مركزي جمهوري اسلامي ايران بر تخصصيكردن فعاليت در صنعت بيمه مصمم است و راه توسعه آن را جدا كردن بيمههاي عمر و غيرعمر و به اصطلاح Life و Nonlife و نيز جدا كردن بيمههاي اتكايي از بيمههاي مستقيم ميداند و بهتدريج اين را عملياتي خواهد كرد. در مورد بيمههاي موجود نيز بايد حساب ذخاير بيمههاي عمر دقيقا جدا و غيرقابل استفاده براي ساير پوششها باشد.
پرداخت فوري خسارت پتروشيمي بوعلي
عبدالناصر همتي در حاشيه نهمين نمايشگاه بورس، بانك و بيمه گفت: ما معتقديم، علت عدم رشد بيمه عمر اين است كه از بيمههاي غيرعمر جدا نشده است.
رييس كل بيمه مركزي همچنين از استقبال شركتهاي خارجي براي سرمايهگذاري در صنعت بيمه ايران در پسابرجام خبر داد و گفت: در اين مدت مراجعاتي از سوي سرمايهگذاران خارجي به ويژه براي بخش خصوصي در صنعت بيمه داشتهايم كه نشاندهنده پتانسيل بالا در اين بخشهاست.
همتي يكي از بحثهاي جدي كه در دستور كار بيمه مركزي قرار دارد را جدا كردن بيمه عمر از غيرعمر دانست و در مورد پرداخت خسارت 60ميليون يورويي پتروشيمي بوعلي توضيح داد كه در نخستين فرصت پرداخت صورت خواهد گرفت.
وي با اعلام اينكه صنعت بيمه در سال گذشته حدود 14هزار ميليارد تومان (4ميليارد دلار) خسارت پرداخته است، گفت كه خسارت 60ميليون يورويي پتروشيمي بوعلي نيز در نخستين فرصت پرداخت خواهد شد.
عبدالناصر همتي درباره بيمه پتروشيمي بوعلي گفت: كنسرسيومي از 11شركت بيمه، درگير موضوع پتروشيمي بوعلي هستند كه ليدر اين بيمهها، بيمه ايران است. بيمه ايران به عنوان راهبر ۲۰درصد از مبلغ خسارت را بايد پرداخت كند و ۴۰درصد را بيمههاي ديگر پرداخت ميكنند. بقيه مبلغ برعهده بيمه مركزي و حساب ويژه اتكايي است.
وي با اشاره به مقدار خسارت پتروشيمي بوعلي گفت: برآوردهاي اوليه نشان ميدهد كه حدود ۶۰-۷۰ ميليون يورو خسارت وارد شده است.
او در پاسخ به اينكه آيا با پرداخت اين خسارت رتبه بيمهها تغيير خواهد كرد، توضيح داد: خير، تغيير نميكند چراكه هر كدام از ۱۱شركت بيمه يك الي ۳درصد از خسارت را پرداخت ميكنند و اين مقدار مبلغ زيادي نميشود. فقط دو يا سه شركت بيمه هستند كه درصد بيشتري را ميپردازند كه بايد صورتهايي ماليشان بررسي شود تا بتوان در اين مورد اظهارنظر كرد.
رييس كل بيمه مركزي درباره ديگر شركتهاي بيمهيي كه بايد خسارت پتروشيمي بوعلي را پرداخت كنند، گفت: البرز، دانا، آسيا و ملت تعدادي ديگر از بيمههايي هستند كه با موضوع پتروشيمي بوعلي درگير هستند.
او درباره كل ارزش دارايي بيمه شده پتروشيمي خليج فارس تصريح كرد: ۱۳ميليارد يورو كل ارزش داراييهاي بيمه شده مربوط به پتروشيمي خليج فارس است و براي هر حادثه شركتهاي بيمه تا ۵۰۰ميليون يورو تعهد كردهاند.
رييس كل بيمه مركزي درباره تبليغات بيمهها در رسانهها نيز گفت: سياست كلي من اين است كه براي توسعه فرهنگ بيمه تبليغات در اين زمينه صورت گيرد، اميدوارم بتوانيم با اين كار فرهنگ بيمه را در جامعه گسترش دهيم.
همتي در بخش ديگري از اظهارات خود از سهم اندك بيمه و بازار بورس در تامين مالي اقتصادي كشور گله كرد و ادامه داد: درمجموع بازارهاي مالي تاثير بيمه و بازار سرمايه كمتر از 10درصد است كه 6درصد به بيمه و كمتر از 10درصد به بازار سرمايه اختصاص دارد، بنابراين بالغ بر 90درصد از ارزش افزوده مالي براي اقتصاد از سوي بانكها تامين ميشود كه آنها را تحت فشار قرار داده و عدم تعادل ايجاد كرده است.
منبع: تعادل
95103
