افزایش هزینه واردات مواد اولیه شیمیایی، نوسان نرخ ارز و دشوارتر شدن مسیرهای تجاری، تامین ادتا 2 سدیم و ادتا 4 سدیم را برای بخشی از مصرف کنندگان صنعتی به مسئله ای حساس تبدیل کرده است. فعالان بازار می گویند در چنین شرایطی، نگرانی خریداران تنها افزایش قیمت نیست و دسترسی مستمر به کالا، کیفیت محموله و امکان برنامه ریزی برای خریدهای بعدی نیز اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
به گزارش اتاق نیوز، ادتا از جمله مواد اولیه ای است که بخش قابل توجهی از نیاز بازار ایران آن از مسیر واردات تامین می شود. به همین دلیل، هر تغییری در نرخ ارز، هزینه حمل، شرایط نقل و انتقال پول یا دسترسی به فروشندگان خارجی می تواند با فاصله کوتاهی روی قیمت نهایی این محصول در بازار داخلی اثر بگذارد.
تحریم ها نیز تجارت مواد شیمیایی را لزوما به معنای توقف کامل واردات متوقف نکرده اند، اما استفاده از مسیرهای غیرمستقیم برای پرداخت، حمل و انجام معامله می تواند زمان و هزینه تامین را افزایش دهد. همین مسئله باعث شده است قیمت تمام شده برخی مواد وارداتی تنها تابع قیمت جهانی نباشد و هزینه های جانبی تجارت نیز سهم قابل توجهی در آن پیدا کند.
افزایش قیمت، تنها نگرانی خریداران ادتا نیست
برای کارخانه هایی که ادتا را به صورت مستمر مصرف می کنند، موجود بودن محصول به اندازه قیمت اهمیت دارد. یک واحد تولیدی ممکن است بتواند افزایش محدود قیمت را در کوتاه مدت مدیریت کند، اما نبود ماده اولیه می تواند برنامه تولید را مختل کند.
این مسئله به ویژه زمانی اهمیت پیدا می کند که کارخانه برای یک گرید، برند یا مشخصات فنی مشخص فرمول خود را تنظیم کرده باشد. در چنین شرایطی، تغییر ناگهانی منبع خرید یا کشور سازنده همیشه ساده نیست و ممکن است واحد کنترل کیفیت ناچار به بررسی دوباره محصول شود.
خریداران ادتا معمولا مواردی مانند درصد خلوص، pH، حلالیت، ظاهر، کشور سازنده و COA محموله را بررسی می کنند. تفاوت میان دو محصول با نام تجاری مشابه می تواند در برخی فرایندها قابل توجه باشد و به همین دلیل، انتخاب صرفا بر اساس پایین ترین قیمت برای مصرف کننده صنعتی ریسک ایجاد می کند.
در توضیحات سایت فومکس شیمی نیز ادتا 2 سدیم و ادتا 4 سدیم به عنوان عوامل کلاته کننده برای کنترل یون های فلزی مزاحم معرفی شده اند و به کاربرد آنها در شوینده ها و پاک کننده های صنعتی، محصولات مراقبت شخصی، نساجی، کاغذ و برخی فرایندهای تصفیه و شست و شوی صنعتی اشاره شده است. بر اساس همین توضیحات، انتخاب میان EDTA 2Na و EDTA 4Na باید با توجه به pH و شرایط واقعی فرمولاسیون انجام شود.
نوسان ارز برنامه خرید را دشوار کرده است
یکی از مشکلات اصلی بازار مواد وارداتی، دشوار شدن پیش بینی هزینه خرید است. کارخانه ای که برای چند ماه آینده برنامه تولید دارد، نیاز دارد هزینه مواد اولیه خود را تا حدی قابل پیش بینی نگه دارد، اما تغییرات سریع نرخ ارز می تواند قیمت جایگزینی موجودی را در فاصله کوتاهی تغییر دهد.
در این شرایط، خرید حجم بالا نیز همیشه راه حل ساده ای نیست. افزایش قیمت ادتا باعث می شود تامین موجودی چند ماهه سرمایه در گردش بیشتری نیاز داشته باشد. از طرف دیگر، خرید در حجم پایین می تواند خطر مواجه شدن با افزایش قیمت یا کاهش موجودی در سفارش بعدی را افزایش دهد.
همین وضعیت خریداران را میان دو انتخاب دشوار قرار داده است؛ نگهداری موجودی بیشتر و درگیر کردن نقدینگی یا خرید مرحله ای و پذیرش ریسک افزایش قیمت.
تغییر تامین کننده می تواند هزینه پنهان ایجاد کند
یکی دیگر از دغدغه های مصرف کنندگان صنعتی، تغییر کیفیت میان محموله هاست. اگر کارخانه ناچار شود به دلیل کمبود موجودی یا افزایش شدید قیمت، تامین کننده خود را تغییر دهد، ممکن است محصول جدید نیازمند آزمایش مجدد باشد.
در برخی فرمولاسیون ها، حتی تغییرات محدود در مشخصات ماده اولیه می تواند رفتار سیستم را تغییر دهد. به همین دلیل، واحدهای تولیدی معمولا پیش از مصرف گسترده یک محموله جدید، نمونه را بررسی و نتایج آن را با مواد مصرف شده قبلی مقایسه می کنند.
این فرایند به خودی خود هزینه بر است و نشان می دهد که قیمت خرید تنها بخشی از هزینه واقعی تامین یک ماده اولیه محسوب می شود.
بازار ادتا 2 و ادتا 4 در حال حاضر نمونه ای از شرایطی است که بسیاری از مواد شیمیایی وارداتی با آن روبه رو هستند؛ افزایش هزینه تجارت خارجی، نوسان ارز، فشار بر سرمایه در گردش و نگرانی نسبت به استمرار موجودی.
برای خریداران صنعتی، تصمیم گیری در چنین بازاری بیش از گذشته به برنامه ریزی نیاز دارد. بررسی موجودی، مشخصات فنی، کشور سازنده، زمان تحویل و شرایط بازار در کنار قیمت روز، به مجموعه ای از معیارهای ضروری برای خرید تبدیل شده است.
تا زمانی که محدودیت های تجارت خارجی و نوسانات ارزی ادامه داشته باشد، انتظار می رود تامین ادتا نیز همچنان یکی از موضوعات حساس برای صنایع مصرف کننده باقی بماند؛ بازاری که در آن دسترسی مطمئن به محصول و ثبات کیفیت، گاهی به اندازه خود قیمت اهمیت پیدا می کند.
