در دو سال گذشته بيش از 2100تاجر و بازرگان خارجي در قالب 57هيات به ايران سفر كردهاند. باوجود اينكه تيم مذاكرهكننده ايران و 1+5 به توافق جامع در ارتباط با برنامه هستهيي كشور رسيدند و قرار است از روز شروع اجراي اين توافقنامه تمامي تحريمها برداشته شود اما آيا ميتوان بهزودي شاهد ورود سرمايهگذاران خارجي در كشور بود و آيا نوبت سرمايهگذاري در ايران فرا رسيده است؟ اخبار دريافت شده در چهار روز گذشته همگي حكايت از آن دارد كه از امريكا گرفته تا شرق آسيا بهخصوص اروپاييها علاقه شديدي براي حضور در ايران و سرمايهگذاري دارند و حتي هياتهاي مختلفي نيز قرار است در روزهاي باقيمانده هفته به ايران بيايند.
در نخستين مراودات تجاري كشورها قرار است هيات بلندپايهيي از كشور آلمان دو روز ديگر به تهران سفر كند و در بين اعضاي آن مديران بيش از 60شركت بزرگ مانند زيمنس حضور دارند اما آيا قراردادي هم امضا خواهد شد يا تنها ديدارهاي چند جانبه است؟ معاون وزارت نفت كه اين هيات را به ايران دعوت كرده است اعلام كرده اين هيات تنها براي مذاكره به ايران سفر خواهند كرد و انعقاد قرارداد نيازمند زمان است و با يك سفر اتفاق نخواهد افتاد.
اين درحالي است كه مدير اتاق بازرگاني ايران و آلمان با استقبال از توافق هستهيي به پايگاه خبري دويچه وله گفته كه در صورت لغو فوري تحريمها، پيشبينيهاي محافظهكارانه از رشد مبادلات تجاري دو كشور به ۶ يا ۷ميليارد يورو در سال۲۰۱۶ حكايت دارد. همچنين محمد لاهوتي، رييس كنفدراسيون صادرات بر اين باور است كه رسيدن به عدد 7ميليارد يورو اصلا دور از دسترس نيست و اين سطح مراودات در طول دو دهه گذشته با آلمان بيسابقه بوده. او به «تعادل» گفت: شايد اين عدد حتي به 10ميليارد يورو هم برسد.
سطح بالاي شاخص بارز آلمانيها
محمد لاهوتي بااشاره به سطح بسيار بالاي هيات آلماني اظهار كرد: سطح هيات آلماني كه در حال حاضر قرار است به بازارهاي ايران وارد شوند بسيار بالاست، چنين سطح عالي از روابط بدون شك ميتواند در اقتصاد ايران و البته آلمان تاثيرات مثبت زيادي در پي داشته باشد. او افزود: اين درحالي است كه وزير اقتصاد و انرژي آلمان بههمراه مديران ارشد شركت خودروسازي مرسدس بنز، فولكس واگن، زيمنس، لينده و چند شركت تراز اول ديگر حضور دارند و اين نشاندهنده اين است كه سطح هيات بيسابقه است. لاهوتي در ادامه خاطرنشان كرد: ازسوي ديگر اين سطح از تعامل و حضور شركتهاي مهم در طول دو دهه گذشته نه تنها بيسابقه بوده بلكه آلمان بهراحتي ميتواند از كشورهاي مهم اروپايي باشد كه كشورمان با آن مراودات تجاري بسياري داشته باشد.
و شايد هم 10ميليارد يورو
رييس كنفدراسيون صادرات در ادامه سخنانش به تاثيرات مثبت حضور ژرمنها در بازارهاي كشور اشاره كرد و گفت: برنامهريزيها بعد از لغو تحريمها و توافق صورت گرفته، بهگونهيي دقيق و زيركانه ريخته شده كه به آساني آلمان را نخستين شريك تجاري اروپاييمان كرده است و همين موضوع نشاندهنده تاثير توافق انجام شده در ارتباط ايران با جوامع بينالمللي و البته پيشرفته است. او يادآور شد: اين درحالي است كه بايد همواره به اين نكته اشاره كرد كه آلمان و ايران از لحاظ تاريخي و اقتصادي از ديرباز با يكديگر تعاملات خوبي داشتهاند و در آينده نيز شاهد اين روند رو به رشد خواهيم بود.
لاهوتي در ادامه گفت: از ديدگاه من عددي كه رييس اتاق مشترك اتاق ايران و آلمان بيان كردهاند كاملا در دسترس است و ميتوان به افزايش مبادلات تجاري ايران و آلمان به ۷ميليارد يورو در سال۲۰۱۶ بسيار اميدوار بود. اين درحالي است كه من در خبرها هم تا افزايش رقم به 10ميليارد دلار را شنيدهام.
ورود كشور برندها به ايران
رييس كنفدراسيون صادرات در ادامه افزود: آلمان كشوري است كه هم در صنايع خودروسازي و هم در پتروشيمي و واحدهاي صنعتي ميتواند كمكهاي شاياني به كشور ما داشته باشد. با نگاهي به خطوط توليدي كشور متوجه خواهيم شد كه اكثر ماشينآلات شركتهاي ما كه در حال فرسوده شدن هستند آلمانياند و براي ورود ماشينها با تكنولوژي بهروزتر ميتوان به ارزش مراودات بيشتر با آلمان پي برد و اينجاست كه بايد گفت كه كشور آلمان قطعا يكي از شركاي مهم ما در آينده خواهد بود. او گفت: بنابراين با يك نگاه كلي پيشبيني كه صورت گرفته اصلا دور از انتظار نيست. اين درحالي است كه صادرات ايران به آلمان نيز بهطور جدي آغاز خواهد شد و علاوه بر فرآوردههاي پتروشيمي و نفت و گاز شاهد صادرات ديگر اقلام نيز خواهيم بود.
ژرمنها چه گفتند؟
به گزارش پايگاه خبري دويچه وله، مدير اتاق بازرگاني ايران و آلمان گفته كه آلمان از نظر تاريخي همواره داراي روابط اقتصادي و سرمايهگذاري قوي با ايران بوده است. اكنون كه تحريمها عليه ايران برداشته شده، شركتهاي آلماني بهدنبال حضور مجدد در بازار اين كشور هستند. ميشاييل توكاس، توافق منعقده در روز سهشنبه را رويايي خواند كه اكنون تحقق يافته است. وي در اين باره ميگويد: «امروز روز بسيار خوبي براي ماست؛ روزي كه سالها منتظر و اميدوار به فرا رسيدن آن بوديم... آلمان شريك تجاري مورد علاقه ايران است.»
در صورت لغو فوري تحريمها، پيشبينيهاي محافظهكارانه از رشد مبادلات تجاري دو كشور به 6 يا 7ميليارد يورو در سال2016 حكايت دارد. مبادلات دو كشور در حوزههايي كه تحت تحريم نبوده، ازجمله بخش محصولات كشاورزي و پتروشيمي همواره در حال رشد بوده است. براساس اعلام وزارت خارجه آلمان، صادرات به ايران در سال2014، 30درصد رشد داشته است. حجم مبادلات تجاري دو جانبه نيز 27درصد افزايش يافته است. اما اين نرخهاي رشد سريع از اين جهت گمراهكننده بوده كه حجم كل كالاهاي مبادله شده در اين سال 2.7ميليارد يورو (3ميليارد دلار) بوده است. براي اقتصادهايي با بزرگي آلمان و ايران، اين رقم ناچيز بهنظر ميرسد. براساس آمارهاي فكت بوك سازمان سيا، توليد ناخالص داخلي آلمان در سال2014 از نظر برابري قدرت خريد به 3.27تريليون دلار رسيد. توليد ناخالص داخلي ايران نيز از نظر برابري قدرت خريد 1.18تريليون دلار بود. اما حجم مبادلات تجاري دو كشور طي ماهها و سالهاي آينده مطمئنا به ميزان قابلتوجهي افزايش خواهد يافت.
تحليل تحليلگران
به اعتقاد تحليلگران ورود هياتهاي ديگر از فرانسه نيز به ايران همچنان جنبه ارزيابي و ديدارهاي چند جانبه دارد و نبايد فعلا اميدوار به ورود سرمايهگذاران خارجي بهخصوص اروپاييها و امريكاييها بود؛ موضوعي كه علت آن را بايد در عدم شناخت آنها از بازارها و قوانين ايران دانست و البته نهايي نشدن توافق هستهيي بين ايران و 1+5 كه قرار است ازسوي كنگره امريكا، شوراي عالي امنيت ملي ايران و مجلس نهايي شود. البته در اين بين بهنظر ميرسد كه سرمايهگذاران شرق آسيا مانند هنديها و كرهييها براي حضور در ايران پيشقدم شوند و سرمايهگذاري را زودتر شروع كنند، كما اينكه اخباري از سرمايهگذاري آنها در حوزه ساخت كارخانه فولاد و آلومينيوم منتشر شده است.
از زمان روي كار آمدن دولت يازدهم تاكنون، شاهد روزهاي پرترافيكي از سفر هياتهاي تجاري كشورهاي خارجي بهخصوص اروپاييها به ايران بودهايم. هياتهايي از آلمان، فرانسه، ايتاليا، چك، لهستان، سوييس، روسيه و بسياري از كشورهاي ديگر راهي ايران شدهاند و هريك تلاش كردهاند تا از سفره رنگارنگ اقتصاد ايران در حوزههاي نفت، انرژي، معدن، پتروشيمي، نساجي، خودروسازي و... سهم بيشتري رزرو كنند و جاي بهتري را در اين سفره براي بعد از لغو تحريمها به خود اختصاص دهند. اين درحالي است كه به گفته وليالله افخميراد رييس سازمان توسعه تجارت و معاون وزير صنعت، معدن و تجارت در دو سال گذشته 57هيات و دوهزار و 100تاجر و فعال اقتصادي از كشورهاي مختلف به ايران آمدهاند و 46هيات اقتصادي و بيش از 800تاجر و بازرگان ايراني در قالب گروههاي مختلف و با مجوز رسمي سازمان توسعه تجارت به ديگر كشورها سفر كردهاند.
البته اين بازديدها تاكنون به سرمايهگذاري خاصي منجر نشده است و تنها ارزيابي گذشته بوده و بايد ديد در ماههاي آينده اين ديدارها به ورود سرمايهگذاران بهصورت رسمي و سرمايهگذاري منجر ميشود.
منبع: روزنامه تعادل
