نخستين همايش بينالمللي مزيتها و ظرفيتهاي تعاونيها در توسعه اقتصادي و اجتماعي صبح ديروز (12مهر) در هتل المپيك آغاز به كار كرد.
در اين همايش 2روزه مهمان خارجي از 11 كشور زيمبابوه، هندوستان، استراليا، اتريش، زلاندنو و... همچون وزير تعاون زيمبابوه و مسوولاني از سازمان بينالمللي كار و مجمع جهاني تعاون حضور داشتند. از مهمترين محورهاي اين همايش ميتوان به آسيبشناسي توسعه بخش تعاون، كارآفريني و اشتغال، تعاون و توسعه اجتماعي، عدالت اجتماعي و كاهش فقر، مشاركت زنان و جوانان، اشاره كرد. اما اين همايش حاشيههايي هم به همراه داشت. تاخير بيش از نيمساعت براي آغاز برنامه شايد براي ما ايرانيان امري عادي باشد اما در يك همايش بينالمللي با تعداد بسياري ميهمان خارجي كه در نخستين گامهاي مسووليتشان آموختهاند به موقع و مطابق برنامهريزي امورشان را مديريت كنند، احتمالا تعجببرانگيز بود. علي ربيعي، وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي در اين همايش بينالمللي به ايراد سخنراني پرداخت اما نطق وزير با ناديده گرفتن زحمات و تلاشهاي تعاونگران عرصه صنعت به پايان رسيد.
اين همايش جهت همواركردن راه تعاونيها بود يا دلسرد كردن آنها از مسوولان امر تعاون، زياد مشخص نبود. درسوي ديگر سالن ميهمانان خارجي كه با وجود مسوولان هميشه درهمايش كشور ما هدفمند در برنامههاي علمي شركت ميكنند در به در به دنبال كاغذ و خودكار ميگشتند تا نكات را يادداشت كنند. از آنجايي كه ريال نداشتند و مسوول فروشگاه هم گذشت نداشت يكي از هموطنان آمد و آنان را به دو برگه كاغذ سفيد ميهمان كرد. فقدان امكانات اوليه مانند اينترنت، رايانه و كاغذ هم خبرنگاران را به دردسر انداخت و همميهمانان خارجي را با مشكلاتي روبهرو كرد تا جايي كه براي پرينت متن سخنرانيشان از همه كمك ميخواستند تا سيستمي رايانهيي دراختيارشان بگذارند.
هزينه ايجاد شغل در تعاوني يكسوم سرانه
همايش با خوشامدگويي حميد كلانتري، معاون تعاون آغاز شد. وي هدف از برگزاري اين همايش را تعامل فكري هرچه بيشتر با حضور سازمانهاي بينالمللي و صاحبنظران كشورهاي مختلف دانست. وي ضمن معرفي تاريخچه تعاون در ايران گفت: تعاون در ايران سابقه 80ساله دارد و با 100هزار تعاوني فعال در سه گرايش تعاونيهاي توليدي با 50درصد، تعاونيهاي خدماتي با 28درصد و تعاونيهاي توزيعي با 22درصد ظرفيت بخش تعاون در بيش از 110 گرايش شغلي مشغول فعاليت هستند. 640 اتحاديه استاني و 31 اتاق تعاون استاني سازمان كار نهاد مردمي بخش تعاون در سطح كشور هستند. به گفته وي تعاونيها شبكه بزرگي از تشكلهاي مردمي هستند كه از مركز تا دورترين نقطه روستايي كشور و مرزها درهمه رشتههاي اقتصادي حضور فعالي دارند، لذا بايد فضا براي ظهور و بروز تعاونيها و عرضه توانمنديهاي آنها فراهم كنيم. در ايران برابر قانون دستگاههاي اجرايي كشور موظفند بخشي از فعاليت تعاون را دنبال كنند. براين اساس ما زمينه همكاري دستگاهها براي توسعه تعاون و جايگاه تعاونيها را بايد فراهم كنيم. وي تامين مشوقها و منابع مالي در تعاونيها را به عنوان يك پيشنياز اساسي مورد تاكيد قرار داد و افزود: دركنار اين موضوع بايد توسعه بازار و برند تعاونيها براي استانداردسازي فعاليت تعاونيها و توسعه صادرات آنها مدنظر قرار بگيرد. معاون امور تعاون وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي در ادامه با تشريح مزيتهاي بخش تعاون اظهار كرد: تعاونيها بهترين ساختار توسعه عدالت اجتماعي، توزيع عادلانه درآمد و ثروت و كاهش فاصله طبقاتي هستند و ظرفيت بزرگي براي اشتغال و رفع بيكاري جوانان و زنان به شمار ميرود. كلانتري افزود: تعاونيها در واحدهاي كوچك و متوسط كه يكسوم هزينه سرانه ايجاد شغل را به خود اختصاص ميدهند، ميتوانند با برخورداري از شبكه بزرگي كه دارند، رشد اقتصادي و اجتماعي را به ارمغان بياورند.
تعامل با دولت به شرط ارتقاي تعاون
ازسوي ديگر تعاونيها با سازماندهي مناسب منابع انساني و مديريت سرمايههاي خرد و كوچك موجب همافزايي و رفع فقر و محروميت در مناطق روستايي ميشوند و با سازماندهي واحدهاي توليدي زمينه افزايش بهرهوري و توان رقابتي آنها در بازارهاي خارجي و داخلي را فراهم ميكنند. معاون امور تعاون وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي با بيان اينكه بايد به تعاون به عنوان يكي از سه بخش مهم اقتصادي توجه كنيم، خاطرنشان كرد: بخش تعاون با ظرفيتها و پتانسيلهاي بالايي كه دارد، ميتواند مكمل بخش خصوصي باشد و بخش خصوصي نيز متقابلا پيشران توسعه تعاون باشد. وي در رابطه با مزيتهاي اين بخش گفت: توسعه تعاونيها رشد اقتصادي، توسعه متوازن مناطق همراه با حفظ محيطزيست و توسعه پايدار را تامين ميكند. كلانتري با تشريح رابطه صحيح ميان دولت و تعاونيها گفت: اين بخش نيازمند حمايتهاي دولت است اما ازسوي ديگر بايد توجه داشته باشيم كه اين تعامل موجب رشد تعاون شود. اين ويژگيها باعث شده تا تعاون يك بخش اقتصاد اجتماعي جامعه را در برگرفته و جمعيت بسياري از اقشار مختلف را در بربگيرد. معاون تعاون در پايان سخنانش به 7 راهبرد اساسي بخش تعاون و زيرمجموعههاي آن اشاره كرد.
لزوم بازخواني ظرفيتهاي حقوقي و قانوني
در بخش بعدي برنامه علي ربيعي وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي سخنراني كرد. ربيعي گفت: در دوران خروج از ركود و تحريمهاي ظالمانه هستيم. اميدواريم هر چه زودتر ساير نهادها هم موضع خود را اعلام كنند چرا كه هر روز به تاخير افتادن رفع تحريمها ضرر وزيان مادي براي كشور دارد. بايد بتوانيم از اين فرصت استفاده كرده و جايگاه تعاون را احيا كنيم.
بايد رشد 7درصدي را در كشور تجربه كنيم و جهتگيري دولت به اين سمت است، لذا رشد سرمايهگذاري را بايد به سمت بخشهاي كمتر كار شده ببريم. ما بايد اقتصاد را در كشور تجربه كنيم. از اينرو بايد رشد سرمايهگذاري را به سمت بخشهاي كمتر كار شده ببريم. وي با بيان اينكه سالانه بايد 800 هزار شغل ايجاد كنيم، افزود: در شرايط كنوني چارهيي جز اين نداريم كه به سمت اشتغال بزرگ و بنگاههاي كوچك و متوسط برويم. وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي گفت: دولت در سال 1393 در بحث اشتغال موفق عمل كرده است. متاسفانه آمارهايي كه در مورد اشتغال ارائه ميشود برخي شروع به نقض اين آمارها ميكنند و دولت را ناموفق جلوه ميدهند در حالي كه دولت در بحث اشتغال و به ويژه تورم موفق عمل كرده و آمار تامين اجتماعي و دفترچههاي تامين اجتماعي گوياي اين سخن است. زماني كه برخي در خارج بر طبل عدم موفقيت دولت ميكوبند عدهيي نيز در داخل كه ادعاي مخالفت با آنان را دارند، همراهيشان ميكنند. دولت يازدهم در اقتصاد موفق عمل كرده است. تورم به گونهيي بود كه هزارتوماني در يك روز به 600 تومان نزول ميكرد. كسري رشد را در اين سالها تجربه كرديم. ربيعي تصريح كرد: اگر معاون اشتغال از ايجاد 400هزار شغل خبر ميدهد خالص اشتغال را با محاسبه ريزشهاي شغلي اعلام كرده است و ما 600هزار شغل با محاسبه 400هزار دفترچه بيمه اجباري ايجاد كردهايم. به گفته وي اين شغلها از نوع بنگاههاي كوچك و متوسط بوده و نوع مشاغل به شيوه كسبوكار در تعاونيها بوده است.
حركتهاي پوپوليستي در اقتصاد
وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي در ادامه گفت: من هيچ اعتقادي به تنديسهاي بزرگ كارخانههاي فولاد، سيمان و پتروشيمي ندارم. سرنوشت فولادهاي يك ميليون تني را ديديم كه اكنون يكي پس از ديگري در حال تعطيلي هستند. بنده پالايشگاهي را كلنگزني كردم كه هزينه ايجاد هر يك شغل 12ميليارد تومان بود. پتروشيمي ديگري در خراسانجنوبي مورد بهرهبرداري قرار گرفت كه هزينه ايجاد هر شغل3ميليارد و 500ميليون تومان ميرسد. در بخش فولاد نيز از يك ميليارد و 700ميليون تومان تخمين زده ميشود، در صورتي كه خسارتهاي بسياري براي محيطزيست هم به ارمغان آورده است. اينها نتايج حركتهاي پوپوليستي اقتصاد در سالهاي گذشته بوده است. در حالي كه در بخش تعاون با 20 تا 30ميليون تومان و در سطوح بالا با 80ميليون تومان ميتوان شغل ايجاد و از ظرفيت تعاونيها استفاده كرد. ربيعي در بخش ديگري از صحبتهاي خود با بيان اينكه ترويج تعاون به شيوه سنتي را بايد كنار بگذاريم، اظهار كرد: كارهاي كلينيكي در بسياري از استانها براي تعاونيهاي موفق بايد انجام بگيرد و ترويج بايد بيشتر به سمت محلگرايي سوق پيدا كند. وي افزود: بخش تعاون از نظر حقوقي و قانوني غني است، اما بايد اين ظرفيتهاي حقوقي و قانوني را يكبار ديگر بازخواني و احيا كنيم، همچنان كه سند توسعه بخش تعاون را بايد مورد بازخواني قرار بدهيم و قوانين را احيا كنيم و پس از آن به يك سند كارآمد تبديل كنيم.
اميد دولت به بنگاههاي كوچك
وي با تاكيد بر توليد دانش عملياتي در حوزه تعاون اظهار كرد: متاسفانه امروز بسياري از رشتههاي تعاون در دانشگاهها در حال تعطيلي است و مطالعات صورت گرفته نشان ميدهد كه تنها 306پاياننامه در مقطع ارشد و دكتري در حوزه تعاون وجود دارد. بنابراين بايد دانش كار در حوزه تعاونيها را بيش از اين توليد كنيم و نظام آموزشي خود را در اين بخش ارتقا بدهيم. وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي خطاب به منتقدان اشتغال دولت گفت: آمارهايي كه درباره ايجاد اشتغال اعلام ميشود، صحيح است و عملكرد دولت در اين زمينه موفق بوده است. از سوي ديگر مهمترين رويكرد و سياست دولت در بحث اشتغال تمركز در بنگاههاي خرد و كوچك و متوسط و استفاده از ظرفيت آنها در مشاغل خرد و خانگي است. وي افزود: هماكنون ظرفيتهاي خالي در بنگاههاي كوچك و متوسط وجود دارد كه با يك تحرك ساده ميتوان بخشي از اشتغال كشور را در طول چهار سال آينده از طريق آنها تامين كرد. ربيعي گفت: هماكنون طرح دولت در زمينه مشاغل خرد و مشاغل حمايتي و اجتماعي آماده شده است و دولت درصدد است تا از ظرفيت SMEها و بنگاههاي كوچك و متوسط استفاده كند.
وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي درباره موضعگيريهاي اخير نسبت به آمار ايجاد 700هزار شغل و برنامه اشتغال دولت گفت: متاسفانه شاهد برخي رفتارها و اظهارات در خصوص آمارهاي اشتغال هستيم كه بعضا ايجاد 700هزار شغل را در حد يك ادعا دانستند در حالي كه اين آمارها صحيح است و دولت عملكرد موفقي از خود در زمينه اشتغال نشان داده است. وي ادامه داد: يك بخش از آمارها را عكس ميگيرند و بزرگنمايي ميكنند و براساس آن قضاوت غيرمنصفانهيي ارائه ميدهند در حالي كه وقتي آمار اشتغال را اعلام ميكنيم هم اشتغال خالص و هم ريزش آن را اعلام ميكنيم. مثلا در سال 1393، 400هزار شغل خالص رسمي و بيمه اجباري ايجاد شد.
حمايت از تعاونيهاي گردشگري
ربيعي در بخش ديگري از سخنان خود از تسهيلات صندوق كارآفريني اميد با كارمزد 4درصد به تعاونيهاي گردشگري خبر داد. به گفته وي يكي از برنامههايي كه در بخش اشتغال دنبال ميكنيم ايجاد تعاونيهاي گردشگري است و از تعاونيهاي گردشگري كه درحوزه روستاها شكل بگيرد، حمايت ميكنيم. همچنين در روستاهايي كه تعاونيهاي گردشگري ايجاد شود به هر نفر وام و تسهيلات پرداخت ميشود و در صورت شكلگيري يك تعاوني گردشگري وام 4درصد بهره از سوي صندوق كارآفريني اميد پرداخت ميشود. ربيعي به ظرفيت بالاي اشتغال در حوزه زعفران و كفش اشاره كرد و گفت: با يك تحرك كوچك موفق به ايجاد 15هزار شغل در بخش كفش شدهايم كه اين طرح در8 استان مورد مطالعه قرار گرفته و در 30 استان كشور آغاز خواهد شد. به گفته ربيعي وزارت تعاون به دنبال متصل كردن تعاونيها با سازمان فني و حرفهاي و ارتباطات است تا حوزه كارآفريني و مشاغل پشتيبان را به سمت تعاونيها سوق بدهد.
گونهشناسي گسترش تعاونيها
وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي در ادامه به حضور تعاونيها در عرصه ساختوساز اشاره كرد و گفت: در حوزه مسكن يك ميليون و 430هزار واحد مسكن مهر برعهده تعاونيها بوده است كه سال گذشته با تفاهم و همكاري دكتر آخوندي وزير راه و شهرسازي بخشي از كار ساخت و تكميل مسكن مهر را آغاز كرديم و 950هزار واحد را تحويل داديم و اميدواريم باقيمانده واحدها را تا سال 1395 تحويل بدهيم. همچنين تفاهمنامهيي را با وزير راه و شهرسازي در بحث مسكن حمايتي و اجتماعي در قالب تعاونيها امضا كرديم كه براساس آن در تامين بخش مسكن كارگري از ظرفيت اتحاديههاي مسكن كارگران و در بخش بازنشستگان از ظرفيت تعاونيهاي مسكن استفاده خواهيم كرد تا با آورده خود و كمك صندوقهاي بازنشستگي و سپردهگذاري در بانك مسكن برابر آورده متقاضيان وام بدهيم. وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي در بخش پاياني سخنانش به نكاتي كليدي درباره تعاون اشاره كرد: گونهشناسي گسترش تعاونيها در ايران، انعطاف در روشها، اتصالات عمودي و افقي ميان خود تعاونيها، گسترش اتحاديهها و تعاونيها در استانها، تمركز بر تعاونيهاي موفق از مهمترين مسائل مطرح شده بودند.
منبع: روزنامه تعادل
