فرصت طلایی ایران برای حضور در بازارهای روسیه از همان یک سال پیش که به دنبال بحران اوکراین و روسیه، تحریمهای دو طرفه کشور یخی و اتحادیه اروپا و امریکا شکل گرفت؛ آغاز شد.
در این مدت ترکیه به خوبی توانست بازار روسها را تسخیر کرده و تبدیل به رقیب ایران شود اما به دنبال تنشهای سیاسی که میان ترکیه و روسیه درهفتههای اخیرپیش آمده، حالا ترکیه از بازار روسیه وا پس زده و فرصت طلایی ایران برای حضور در بازار روسیه طلاییتر شده است. هرچند اگر ایران برای حضور در بازار روسیه مانند همین یکسال گذشته اقدام کند، این نقطه طلایی به کمتر از برنز هم تبدیل میشود. اینبار رقیبی به نام ترکیه وجود ندارد اما هند و پاکستان در حال حرکت و نفوذ به بازار نیازمند روسیه هستند. باید وارد میدان شد و به طور جدی مشکلات را کنار زد و محصولات را وارد بازار این کشور یخی کرد. نقش دولت در این میان مشخص است و باید با مذاکرات در سطوح بالا موانع پیش رو را رفع کند اما این بخش خصوصی است که باید در خط مقدم حرکت کند و با برنامهریزی و تعیین نقشه راه، بازار روسیه را به انحصار محصولات ایرانی دربیاورد. به تازگی نیز در جلسهای در اتاق بازرگانی ایران مقرر شد کارگروه ویژهای از اتاق بازرگانی ایران و سازمان توسعه تجارت برای سرعتدهی صادرات به روسیه تشکیل شود.
از تعرفه بالا تا خطوط پروازی
رییس اتاق بازرگانی مشترک ایران و روسیه مشکلات تجارت با روسیه را در ۳ بخش میداند و میگوید: روادید و خطوط پروازی، حملونقل و مسائل پولی و بانکی از مهمترین مشکلاتی هستند که باید دولت برای رفع آنها تلاش کند. اسدالله عسگراولادی در گفتوگو با صمت تصریح کرد: درحالحاضر که ترکیه از بازار روسیه کنار رفته، فرصت بهتری برای ایران فراهم شده تا حضور ماندگارتری در بازار این کشور پرجمعیت و نیازمند داشته باشد. وی ادامه داد: روسیه از واردات محصولات ایرانی به کشورش تعرفههای بالایی میگیرد که به تازگی متوجه شدیم این میزان را از ترکیه نمیگرفتهاست. این موضوع را در سفر اخیر رییسجمهوری روسیه به ایران مطرح کردیم که وی قول مساعدت در این زمینه را داد. عسگراولادی گفت: حجم تجارت ایران و روسیه ۲میلیارد دلار است که یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار این میزان شامل واردات کالا به ایران میشود و حدود ۴۰۰ میلیون دلارهم ما صادرات مستقیم و ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیون دلار نیز صادرات غیرمستقیم به روسیه داریم. رییس اتاق بازرگانی مشترک ایران و روسیه با اشاره به اینکه باید مشکل روادید حل شود، اظهار کرد: تاجران ایرانی باید محصولات را در قبال روبل بفروشند که به دلیل متزلزل بودن واحد پولی روسیه، صادرکنندگان ایرانی این موضوع را نمیپذیرند، گرچه انتقال روبل به ایران نیز مشکلات بسیاری دارد و بهطور تقریبی ممکن نیست. به گفته وی، مشکلاتی در خطوط پروازی به روسیه داریم که باید حل شود، مناطق جنوب روسیه مشتاق خرید کالاهای ایرانی هستند اما به منطقه جنوب این کشور پرواز مستقیم نداریم و این امر مانعی در مسیر تجارت است.
معرفی صحیح واحدهای توانمند
نایبرییس اتاق بازرگانی مشترک ایران و روسیه با تاکید براینکه روسیه مانند هر بازار دیگر ویژگیهای مختص خود را دارد، اظهار کرد: این بازار پرجمعیت را که دارای ذائقه و سلایق خاص خودش است باید با برنامهریزی صحیح تسخیر کرد. قدیر قیافه به صمت گفت: به عنوان فردی که شناخت خوبی از بازار روسیه دارم، فکر میکنم اگر قرار باشد جای ترکیه را در بازار روسیه پر کنیم در کوتاه مدت دست یافتن به این هدف مقداری آرمانی است. وی تصریح کرد: ما میتوانیم بخشی از نیازهای روسیه را که پیش از این از طریق ترکیه تامین میشد، در دست بگیریم. نیازهای روسیه در حوزه خشکبار، صیفیجات، میوه و ترهبار و برخی کنسروها را ایران میتواند به خوبی پاسخگو باشد. قیافه با اشاره به آنچه که باید بخش خصوصی انجام دهد، گفت: مهمترین موضوع، صادرات به بازار روسیه به ویژه در حوزههای آبزیان، لبنیات و دام و طیور است که موثرترین اقدام، معرفی صحیح واحدهای توانمند ایرانی به روسهاست. به گفته نایبرییس اتاق مشترک ایران و روسیه، تعداد واحدهای بزرگ و توانمند بخش خصوصی که بتواند نیازهای بازار روسیه را تامین کند، زیاد نیست. روسیه به عنوان کشوری با جمعیت ۱۴۸ میلیون نفری نیازهای غذایی بسیار بالایی دارد و علاوهبر این در بخش نساجی نیز واردات بسیاری از ترکیه داشت. قیافه افزود: به نظر میرسد باید در حوزه نشان و نشانسازی کار کنیم که البته این امر در کوتاهمدت شدنی نیست؛ بلکه تحقق این هدف نیازمند نگاه بلندمدت و استراتژیک به بازار روسیه است. وی اظهار کرد: برای حضور ماندگار و پایدار در بازار روسیه به برنامهریزی نیاز داریم که آن هم باید در اتاق بازرگانی شکل بگیرد و براساس آن نقشه راه ترسیم شود. نایبرییس اتاق مشترک ایران و روسیه همچنین شکلگیری شرکتهای مدیریت صادرات و کنسرسیومهای صادراتی را از راهکارهای حضور پایدار و ماندگار در بازار روسیه دانست و گفت: انسجام حضور در بازارهای بینالمللی نیز یکی دیگر از مسائلی است که باید به آن توجه کرد. قیافه گفت: رقابتهای ناسالم نیز بین فعالان بازرگانی در بخش خصوصی، خصولتیها و دولتیها باید از بین برود زیرا رقابت ناسالم دو گروه ایرانی در یک بازار هدف از یک سو منجر به کاهش قیمت محصولات صادراتی در بازارهای هدف میشود و از سوی دیگر هزینههای ارائه خدمات در بازارهای صادراتی را افزایش میدهد. وی ادامه داد: به عنوان نمونه در مسکو یک شهرک غذایی با بیش از ۴۰۰ هزار نوع فضای فروشگاهی سقفدار، عمدهفروشی و ۳۸۵ هزار مترمربع فضای انبار، تشکیل شده که یک گروه ایرانی برای دریافت فضایی ۲۰ هزار مترمربعی در این محیط اقدام کردند که برخی دیگر از فعالان ایرانی با اقدامات نادرست مشکلاتی را برای گروه نخست به وجود آوردند. با توجه به بروز چنین مشکلات و رقابتهایی میان گروههای مختلف صادرکننده ایرانی به طورقطع روسها فکر میکنند که فعالان اقتصادی ایران فعالیت منسجمی ندارند و میتوانند به هر شکلی با ما برخورد کنند.
مذاکره روسای جمهور برای تسهیل صادرات
به عنوان فردی که شناخت خوبی از بازار روسیه دارم، فکر میکنم اگر قرار باشد جای ترکیه را در بازار روسیه پر کنیم در کوتاه مدت دست یافتن به این هدف مقداری آرمانی است.محسن جلالپور رییس اتاق بازرگانی ایران نیز چندی پیش از گفتوگوی رییسجمهوری ایران با رییسجمهوری روسیه خبر داده و گفت: این مذاکره برای توسعه و تسهیل صادرات مواد غذایی ایران به روسیه بود تا این کشور در واردات کالاهای کشاورزی و مواد غذایی از ایران تجدید نظر کند. وی تصریح کرد: روسیه سختگیریهایی در استانداردها و تعرفههای مواد غذایی وارداتی از ایران دارد، بهطوری که به تازگی متوجه شدهایم گمرک روسیه از واردات ما ۱۷ تا ۱۸درصد و از هرکانتینر محصولات کشاورزی ایران ۷هزار و ۵۰۰ دلار تعرفه میگیرد، این در حالی است که چنین تعرفهای را از ترکیه و برخی از کشورهای همسایه دریافت نمیکند. جلالپور گفت: دولت باید این مسائل را حل کند و بخش خصوصی ما نیز بپذیرد که در این مواقع باید پاشنه کفش خود را کشیده و به این کشور برود، زیرا از نشستن چیزی نصیب ما نمیشود. وی یادآورشد: بهدلیل اینکه تا امروز ما بیشتر واردکننده بودهایم عادت به فخرفروشی و نشستن برای مراجعه داشتهایم اما برای صادرات، باید به کشورهای مقصد مراجعه کنیم.
منبع: گسترش صمت
مشکل تجار ایرانی برای ورود به بازار روسیه چیز دیگریست و اگر شما هم 17 سال در این گونه کشورها زندگی میکردید شاید الان به این مطلب واقف بودید. مشکلی که فقط به فقط با کمک همزمان دو دولت قابل حل شدن است و اگر این کار عملی شود آنوقت خواهید دیدید که چگونه اجناس و محصولات ایرانی در روسیه جای باز خواهند کرد و ریسک تجار ما به صفر خواهد رسید.