مسجد امام اصفهان، شاخصه­‌ی مهم معماری دوران صفوی | اتاق خبر
کد خبر: 302959
تاریخ انتشار: 27 آذر 1394 - 22:17
مسجدشاه که به نام‌های مسجد جامع، مسجد سلطانی و مسجد امام نیز شهرت دارد، یکی از مساجد میدان نقش جهان در اصفهان است که در طی دوران صفوی ساخته شد و از بناهای مهم معماری اسلامی ایران به‌شمارمی‌رود.

مسجدشاه که به نام‌های مسجد جامع، مسجد سلطانی و مسجد امام نیز شهرت دارد، یکی از مساجد میدان نقش جهان در اصفهان است که در طی دوران صفوی ساخته شد و از بناهای مهم معماری اسلامی ایران به‌شمارمی‌رود.

 

به گزارش اتاق خبر و به نقل از کجارو، این بنا شاهکاری جاویدان از معماری، کاشی‌کاری  در قرن یازدهم هجری است. مسجدِشاه در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ با شماره­ی ثبت ۱۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. 

 موقعیت جغرافیایی

مسجد جامع عباسی در ضلع جنوبی میدان نقش جان اصفهان و در محدوده دولتخانه صفوی قرار گرفته است.در مجاورت با بناهای مهم دوران صفوی چون، عالی قاپو و مسجد شیخ لطف الله بوده و در محدوده­ی مجموعه بناهای مهم دوران صفوی قرار دارد.

 

SSS

Naghshe_Jahan_large5

ورودی اصلی این مسجد در ضلع جنوبی میدان قرار گرفته و ورودی هایی دیگر نیز در محلات اطراف بنا (جهت دسترسی سریع تر و آسان تر مردم محله) هستند

دسترسی به بنا از خیابان استانداری و کوچه های عمود (گذر سعدی و پشت مطبخ) بر میدان به سهولت بوده و از خیابان های حافظ و سپه نیز پس از ورود به ضلع شمالی میدان، به صورت پیاده و یا درشکه امکان پذیر است.

 MASJED-EMAM

تاریخچه مسجد جامع عباسی

این مسجد مهمترین مسجد دوره صفویه در شهر اصفهان است که هم به لحاظ عظمت جنبه معماری و هم کثرت تزیینات حائز اهمیت می باشد. ساخت مسجد جامع عباسی که در ضلع جنوبی میدان نقش جهان قرار دارد در سال ۱۰۲۰ ه­. ق به فرمان شاه عباس اول و در بیست و چهارمین سال سلطنت وی شروع گشته و به منظور تزیین میدان، در سال ۱۰۲۵ هجری قمری و در حالی كه هنوز مشغول پی‌ریزی قسمت های دیگر مسجد بوده‌اند، سر در نفیس كاشیكاری معرق آن را به اتمام رسانیده‌اند. این مسجد شاهكاری جاویدان از معماری و كاشیكاری و حجاری ایران در قرن یازدهم هجری است و آخرین تاریخ های ثبت شده در مسجد، سال ۱۰۷۷ هجری قمری یعنی آخرین سال سلطنت شاه عباس دوم و ۱۰۷۸ هجری یعنی اولین سال سلطنت شاه سلیمان و نیز سال ۱۰۹۵ هجری قمری است و معلوم می‌دارد كه اتمام تزیینات و الحاقات مسجد، در دوره‌­ی جانشینان شاه عباس اول صورت گرفته است.

image_gallery

در كتب تاریخی مشهور عهد صفویه مانند «عالم آرای عباسی» و «وقایع السنین و الاعوام» همه جا از این مسجد به نام «مسجد جامع عباسی» و «مسجد جامع جدید عباسی» یاد شده است.

كتیبه سردر مسجد به خط ثلث «علیرضا عباسی» و مورخ به سال ۱۰۲۵ حاكی از آن است كه شاه عباس این مسجد را، كه در كتیبه مسجد جامع نامیده شده، از مال خالص خود بنا كرده و ثواب آن را به روح جد اعظم خود- شاه طهماسب- اهداء کرده است.

isfahan ?????? ?? ?????? ?????? gallery esfahan 3d wallpaper iran best date iranian isfahani isfahany esfahani esfahany irani irany iranian history smily program cartoon daneshjoo chat ?????? student ????? ?????? ??????? book iran , web ,Free , wallpaper www.isfahan.us

در ذیل این كتیبه به خط «محمدرضا امامی» كتیبة دیگری نصب شده كه به موجب آن از مقام معماری و مهندسی معمار مسجد جامع جدید اصفهان (در مقابل مسجد جامع عتیق) یعنی استاد علی‌اكبر اصفهانی و ناظر ساختمان «محب علی بیكالله» تجلیل شده است.                                      
1111

كتیبه‌های مسجد، كار خطاطان معروف عهد صفویه مانند: «علیرضا عباسی» و «عبدالباقی تبریزی» و «محمدرضا امامی» و «محمدصالح امامی» است و تزیینات عمده‌­ی آن از كاشیهای خشت هفت رنگ و معرق است.

-شاه-اصفهان-کجاست-1389540563

معماری مساجد جامع به عنوان اصلی‌­ترین عنصر شهر و ممیزه­‌ی « شهر » وجایگاه ویژه­‌ای در معماری و شهرسازی پس از اسلامی دارند. نقش مساجد جامع در شکل­‌دهی کالبدی عناصر شهری دیگر همانند بازارها، معابر و … از یک سو و عنایت ویژه‌­ی حکام اسلامی به ساخت مسجد جامع شهر در هر دوره، از سوی دیگر، سبب شده تا همواره مسجد جامع به عنوان یک نشانه­‌ی شهری قابل توجه در کل شهر مطرح باشد. مسجد جامع عباسی نیز به علت جامع بودن آن در دوره صفوی حائز اهمیت می­باشد.

میان محور سردر که رو به میدان نقش جهان ساخته شده و محور مسجد که رو به قبله است،زاویه ای پدید آمده که معمار آن را به بهترین گونه پاسخ داده است.میدان نقش جهان رون اصفهانی دارد،یعنی حدودا رو به جنوب است اما مسجد رو به جنوب غربی است.معمار ایوان جنوبی مسجد در پشت هشتی را، به گونه ای چرخانده که از هشتی میتوان میانسرای مسجد را دید ولی نمی‌توان مستقیم به آن وارد شد،بلکه باید از یکی از دو دالان گرداگرد ایوان به میانسرا رسید. در پشت دالان طویل تر، آبریزگاه‌ها و وضوخانه جای دارد.

 Untitled-2_0

بیننده پس از ورود از درآیگاه ورودی و هشتی طی سلسله مراتبی و با چرخش از دالان ها وارد صحن مسجد شده و در جهت قبله قرار می گیرند.

در اصلی مسجد شاه كه در ضلع جنوبی میدان و در زیر مقرنس عالی سردر باشكوه آن واقع گردیده و با نقره و طلا پوشش داده شده شامل اشعاری به خط نستعلیق است كه سال اتمام و نصب آن را به زمان شاه صفی جانشین شاه عباس اول كه از ۱۰۲۸ تا ۱۰۵۲ سطلنت كرده می رساند.

صص

مسجد از مساجد چهار ایوانی است، میانسرای مسجد،تناسبات شش پهلوی منتظم را دارد. در دو گوشة جنوب شرقی و جنوب غربی صحن مسجد دو مدرسه بنام ناصری و سلیمانیه وجود دارد. اولی به دست ناصرالدین شاه و دومی به دست شاه سلیمان تعمیر شده‌اند.

MakeThumbnail

در مدرسه جنوب غربی مسجد، قطعه سنگ ساده‌ای به شكل شاخص در محل معینی تعبیه شده است كه ظهر حقیقی اصفهان را در چهار فصل نشان می‌دهد و چنانكه می‌گویند محاسبة آن را «شیخ بهائی» دانشمند و فقیه و ریاضیدان معروف عهد شاه عباس انجام داده است. سطح فوقانی این شاخص به شكل مثلث قائم‌الزاویه است كه وتر مثلث در جهت طرفی است كه ظهر را تعیین می‌كند و یك ضلع مجاور زاویه­ی قائمه وصل به دیوار است و ضلع دیگر نماینده قبلة مسجد است.

 

7

گنبد بزرگ مسجد، دو پوسته ی گسسته است.آهیانه‌ی آن ( آهیانه به معنی جمجمه‌است. در گنبدهای دوپوسته پوشش زیرین را هم به این نام می‌خوانند)، گنبد سبویی است چون دهانه ی آن بزرگ بوده و نزدیک به ۲۰ متر است، از مهمترین گنبدهای دوپوش بوده، فضای خالی بین دوپوش چوب بست‌هایی قرار گرفته است،” خود” آن “گنبد ناری” است. معمار گنبد،استاد فریدون نایینی است.

EEE

از نكات جالب این مسجد انعكاس صوت در مركز گنبد بزرگ جنوبی آن است، ارتفاع گنبد عظیم از سطح زمین ۵۲ متر و ارتفاع مناره‌های داخل آن ۴۸ متر و ارتفاع مناره‌های سردرآن در میدان نقش جهان ۴۲ متر است.

isfahan

قطعات بزرگ سنگ‌های مرمری یكپارچه و سنگاب‌های نفیس، مخصوصا سنگاب نفیس شبستان غربی گنبد بزرگ كه مورخ به سال ۱۰۹۵ هجری است.
RRR

عالی ترین کاشیکاری مسجد در سردر ورودی آن قرار گرفته و سراسر آن با رنگ بندیهای کامل آکنده از کاشی هفت رنگ و معرق است. قوس اصلی ورودی با سه ردیف مارپیچ تزیینی آبی روشن قاب بندی شده و از داخل گلدان هایی مرمرین حجاری شده قوس را در بر گرفته است. “قاب های نیم گنبد با ستارگان و پیچک های تاک فراز آمده از گلدان ها تزیین شده است. قاب های باشکوه همچون سجاده هایی که مدخل را در برگرفته باشند، با سنگ مرمر تزیین یافته اند. بقیه ی مسجد با کاشی های نامرغوب‌تر هفت رنگ آذین یافته است. در بخش بالا خانه‌ی روی سردر مسجد یک قاب کاشی معرق با نقش حیوانی – دو طاووس سبز رو به روی هم – وجود دارد، که در سنت های ایرانی نماد “ابدیت” است (مانند ققنوس). در قاب کاشی های دیگر، گنجشک ها و شاخه های گل و بته در کنار هم قرار دارند؛ این نقوش یادآور بهشت و باغ های باطراوت و جاودانه ی آن است. عبارات “الله”، “محمد” و “علی” با استفاده از خطوط کوفی بنایی سر در را تزیین داده است.

-اصفهان-1389540563

در مسجد امام اصفهان فرامین متعددی از دوران شاه عباس اول بر روی الواح سنگی نقر و نصب شده است. از دیدنیهای جالب این مسجد بی‌نظیر جهان اسلام است.اگرچه هر قسمت این بنای تاریخی دارای ارزش و اهمیت است اما بعضی از قسمتهای آن شاخص‌تر و دارای ویژگی‌های بیشتری هستند. از جمله، منبر آن یكپارچه از سنگ سماق است. این منبر چهارده پله دارد و پله چهاردهمی از بقیه پله‌ها پهن‌تر و نشیمنگاه واعظ است. از این منبر بیشتر در فصل سرد زمستان استفاده می‌شود.

ca016000-2400-1600-0000-000000000090p

 

همچنین در قسمت فوقانی محراب دولابچه‌ای در دیوار تعبیه شده كه سه متر طول و دو متر عرض دارد. دولابچه، از چوب عود ساخته شده و با تیغه‌های طلا زینت یافته و دارای حلقه‌های زرین است. در مسجد جامع عباسی اصفهان واقع در میدان نقش جهان چهارمنار بسیار زیبا دیده می‌شود كه شاهكار معماری عصر صفوی است و از نظر كاشیكاری و تزئینات دیگر از شاهكارهای هنری محسوب می‌شود. دو منار آن كه در طرفین گنبد قرار دارد، هر كدام به ارتفاع ۴۸ متر است. ارتفاع هر یك از دو منار دیگر كه در سر در مسجد قرار گرفته ۴۲ متر است. نقوش اسلامی این دو منار به صورت ختایی شطرنجی بر روی زمینة فیروزه‌ای می‌باشد. هنر معماری این منارها طوری است كه از قیصریه آنها را رو به روی هم می‌بینیم.

مسجد جامع عباسی، شاخصه­‌ی مهم معماری دوران صفوی و میدان نقش جهان است.

1

38611


مسجد-شاه-اصفهان-1

 منبع: کجارو

مطالب مرتبط
نظرات
ADS
ADS
پربازدید