ایران و اروپا؛ کشش و نیاز متقابل | اتاق خبر
کد خبر: 312517
تاریخ انتشار: 7 بهمن 1394 - 12:00
عبدالله مهربان
در شرایط پسابرجام و پساتحریم به نظر می رسد هم ایران و هم اروپایی بنا به نیازهای مختلف داخلی و منطقه ای و بین المللی و نیز جذابیت های متقابلی که برای هم دارند، خواهان بسط و افزایش روابط متقابل هستند

اتاق خبر: در آغازین روزهای سال نو میلادی، بیش از یک دهه از روابط پر فراز و نشیب و تنش­ آلود میان ایران و اروپا وارد فصل تازه­ ای شده است که در صورت تفاهم و تداوم می­تواند دستاوردهای ارزشمندی برای دو طرف به همراه داشته باشد. از سویی ایران خسته از تحریم و تنش بین­ المللی و این اواخر تیرگی روابط با کشورهای عربی به دنبال بازیابی و ترمیم روابط با شرکای قدرتمند سابق می­باشد و از سویی دیگر اروپای درگیر با بحران­های اقتصادی و تقابل با روسیه بر سر مسائل شرق اروپا به دنبال جایگزین­های مناسب­ تری می­گردد.

سفر حسن روحانی رئیس جمهور ایران به ایتالیا و فرانسه از چند زاویه قابل تفسیر است. نخست از نقطه­ نگاه مقامات ایرانی که خود مبتنی بر دو رویکرد سیاسی، اقتصادی و داخلی، خارجی است و دوم از منظر اروپایی­ها که باز دو چشم­ انداز سیاسی و اقتصادی را دنبال خواهند نمود.

قدرت­ گیری روسیه جدید با رویکرد تهاجمی، دخالت در شرق اروپا و تهدیدهایی که از معاملات انرژی متوجه کشورهای اروپایی است، آن­ها را به سمت بهبود روابط با ایران سوق می­دهد تا ضمن بیرون کشیدن ایران از زمین روسیه از منابع نفت و گاز مطمئن­ تری برخوردار گردند که البته بازار هشتاد میلیونی ایران نیز مکمل اهداف فوق می­باشد. از منظر سیاسی نیز نقش منطقه­ ای ایران در آوردگاه مبارزه با افراط­ گرایی و نفوذ سنتی این کشور در مناطق پرتنش خاورمیانه یعنی عراق، سوریه، لبنان و یمن برای اروپایی­ ها حائز اهمیت است.

اما این روی سکه آنچه اهمیت سفر رئیس­ جمهور ایران در دوره پساتحریم به ایتالیا و فرانسه به عنوان دو کشور قدرتمند اروپای غربی را نماین می­سازد قابل تأمل بیشتری است. در داخل نظام سیاسی ایران دو محرک متفاوت، دو جهت متفاوت را برای ترسیم نقشه راه سیاست خارجی در دوره جدید نشانه رفته است. گرایش­ های نئولیبرال اقتصادی دولت روحانی، توسعه و پویایی خود را در مراودات و مبادلات با دنیای آزاد غرب جسته، ولی طیفی از کانون­های قدرت و تصمیم­ سازی ناوگان سیاست خارجی را به سمت شرق با سکان­ داری روس­ها سوق می­دهند. در کشمکش این شهرآورد سیاسی این دولت است که در حال حاضر بویژه با عبور از بحران هسته­ ای ابتکار عمل را ولو تحت فشار جریان­های مخالف در دست دارد. فراست روحانی با علم بر این تقابل به عنوان نمی­خواهد ابتکار عمل را از دست دهد. لذا با تدارک سفر به کانون­های قدرتمند و تأثیرگذار اروپایی در صدد است تا ضمن ترمیم روابط اقتصادی، هژمونی خود را در عرصه سیاست خارجی به نمایش بگذارد. جالب آنکه یکی از اولین و مهمترین اقدام­هایش در این سفر عقد قرارداد خرید هواپیماهای ایرباس فرانسوی است تا ضمن ترمیم ناوگان هوایی فرسوده که بیشتر مشتمل بر هواپیماهای روسی است به صورت نمادین خطوط هوایی و ارتباطی­ اش را با هواپیماهای اروپایی جایگزین نماید.

عبدالله مهربان - کاندیدای دکترای مطالعات اروپا از دانشگاه تهران

نظرات
ADS
ADS
پربازدید