مرگ رؤیای ترکیه | اتاق خبر
کد خبر: 327248
تاریخ انتشار: 2 فروردین 1395 - 06:54
سوریه در سالی که گذشت
در حالیکه حامیان تکفیریها از جمله آمریکا،ترکیه وعربستان طی سال گذشته تلاش کردند تا با فتح حلب آن را به عنوان پایتخت مخالفان معرفی کنند، با پیشروی ارتش سوریه تمامی نقشه های آنان نقش بر آب شد.

به گزارش اتاق خبر به نقل از مهر بحران سوریه در اوایل سال ۹۴ در حالی وارد پنجمین سال خود شد که محور آمریکایی ـ غربی ـ عربی فعالیت های خود علیه دولت دمشق با هدف سرنگونی آن را تشدید کردند. حمایت های ترکیه از تروریست های تکفیری داعش افزایش یافت، عربستان سعودی نیز بر حمایت های مالی خود از تکفیریهای داعش افزود و ایالات متحده آمریکا هم روند تسلیح معارضان سوری را تسریع کرد.

سرنگونی جنگنده روسی «سوخو ۲۴» توسط ارتش ترکیه

ارتش ترکیه حدود ۳ ماه پیش پیش یک فروند جنگنده روسی را که مشغول عملیات علیه تکفیریها در سوریه بود، هدف قرار داده و سرنگون کرد. آنکارا ادعا کرده است که این جنگنده حریم هوایی ترکیه را نقض و امنیت ملی این کشور را با مخاطره مواجه کرده بوداقدام ترکیه با واکنش مقامات مسکو مواجه شد. آنها معتقدند که جنگنده روسی چند کیلومتر دورتر از مرزهای ترکیه مشغول مبارزه با تروریست های تکفیری در سوریه بوده است که البته تمامی شواهد و قرائن این موضوع را تأیید می کنند

در واقع ترکیه با این اقدام خود تلاش کرد تا پس از دخالت نظامی روسیه در سوریه، اندکی از فشار تحمیل شده به تروریست ها بکاهد، به ویژه اینکه نظامیان ارتش سوریه و نیروهای دفاع مردمی این کشور تا آن زمان دستاوردهای بسیاری را در مبارزه با گروه های تروریستی ـ تکفیری خلق کرده بودند.

در این میان آنچه که بیش از هر چیزی موجب آزرده خاطری آنکارا شده بود، سیطره ارتش سوریه بر بسیاری از روستاهایی بود که اغلب قریب به اتفاق ساکنان آنها را ترکمان ها تشکیل می دهند؛ ترکمان‌هایی که شخصِ رجب طیب اردوغان در سال ۲۰۱۲ به آنها وعده ایجاد یک منطقه حائل در مناطق شمالی حومه حلب از «جرابلس» تا «أعزاز» را داده بود.

اقدام ترکیه در هدف قرار دادن جنگنده روسی «سوخو ۲۴» نه تنها موجب کاهش نقش روسیه در سوریه نشد، بلکه به دنبال این اقدام، روسیه عملیات نظامی خود علیه تکفیریها در سوریه و به ویژه در حومه استان لاذقیه را تشدید کرد.

دور اول مذاکرات صلح سوریه در ژنو؛ کارشکنی معارضان

مذاکرات صلح سوریه در ژنو در نهایت با سلسله رایزنی های گسترده «استفان دی میستورا» فرستاده ویژه سازمان ملل در این کشور برگزار شد. هیأت معارضان سوری که دستور خود را مستقیما از ریاض دریافت می کردند، بر اساس دستورات صادره از سوی سعودیها مخالفت خود با حضور در این نشست را اعلام کردند. در نهایت این آمریکا بود که دستور حضور معارضان در ژنو برای مشارکت در مذاکرات را صادر کرد.

معارضان سوری با چند روز تأخیر در مذاکرات صلح سوریه شرکت کردند و در طول حضور دو یا سه روزه خود در ژنو بارها و بارها ضمن کارشکنی های گسترده برای به شکست کشاندن مذاکرات، تهدید به ترک محل مذاکره کردند.

معارضان ـ با تصمیماتی که در ریاض اتخاذ شد ـ تصمیم گرفتند دو پیش‌شرط اساسی را برای حضور در مذاکرات مطرح کنند؛

۱ـ عقب نشینی فوری نظامیان ارتش سوریه از مناطق تحت تسلط خود.
۲ـ توقف هرچه سریعتر حملات هوایی جنگنده‌های روسی.

بر اساس آنچه که گفته شد، دولت سوریه در جریان نشست صلح ژنو با شرایط بسیار سختی مواجه بود. از طرفی دیگر، حامیان معارضان نیز آشکارا مطالبات خود را از تریبون‌های مختلف فریاد می زدند. در این میان، ترکیه و عربستان در قامت سخنگویان معارضان برآمده و هریک خواسته‌هایی را از دولت سوریه مطالبه می کردند؛ یکی خواستار عقب‌نشینی ارتش سوریه از مناطق تحت تسلط خود بود و دیگری خواهان توقف حملات روسیه به مواضع تکفیری‌ها.

بنابراین، هیأت مذاکره کننده سوری خود را در مقابل صف گسترده‌ای از مذاکره کنندگان داخلی و خارجی با مطالبات مختلف می دید، باز هم حاضر به ترک محل مذاکرات نشد. با این حال، در نهایت این معارضان بودند که با اعمال فشارهای گسترده بر استفان دی میستورا وی را وادار کردند تا مذاکرات را به حالت تعلیق درآورد.

شکسته شدن محاصره ۴ ساله روستاهای شیعه نشین «نبل» و «الزهرا» در حومه حلب

نظامیان ارتش سوریه درست همزمان با آغاز مذاکرات صلح این کشور در ژنو موفق شدند پس از چهار سال محاصره روستاهای شیعه نشین «نبل» و «الزهراء» واقع در حومه حلب را بشکنند. شکسته شدن محاصره این دو روستای استراتژیک در حومه حلب موجب شد تا ضربه سنگینی بر پیکره تروریست های تکفیری و حامیان آنها از جمله عربستان سعودی و ترکیه وارد شود.

از نظر نقشه میدانی جنگ سوریه دو شهرک نبل و الزهرا در موقعیت استراتژیکی حیاتی قرار گرفته‌اند. از نظر جغرافیای الزهرا و نبل در ۲۰ کیلومتری شمال غرب حلب و ۴۰ کیلومتری مرزهای ترکیه قرار دارند و به دلیل اینکه روی منطقه مرتفع واقع شده‌اند بر اغلب مناطق غربی حلب بویژه بر بزرگراهی که این شهر را به مرز ترکیه وصل می کند، اشراف دارند. این بزرگراه در واقع مهمترین مسیر کمک رسانی به مراکز گروه‌های مسلح از مرز ترکیه به شهر حلب محسوب می‌شود و درست اهمیت استراتژیکی نبل و الزهرا در اینجا مشخص می‌شود، چرا که شکست محاصره این دو شهر همزمان به معنای تسلط نیروهای مقاومت بر گلوگاه گروه های تروریستی و در نتیجه محاصره شهر حلب بود.

تسلط بر روستاهای شیعه نشین «نبل» و «الزهرا» بود که موجب شد تا معارضان سوری از سوی مقامات رژیم سعودی تحریک شده و زیر مذاکرات صلح ژنو بزنند تا دی میستورا نیز با هدف جلوگیری از شکست مذاکرات، مجبور شود آن را به حالت تعلیق درآورد.

پیشروی های گسترده ارتش سوریه در استان حلب

ارتش سوریه طی ماه های اخیر دستاوردهای بسیاری را در استان حلب محقق کرده است که از جمله آنها می توان به موارد ذیل اشاره کرد؛ 

۱ـ تسلط بر منطقه استراتژیک «الطعانه» واقع در نزدیکی شهرک صنعتی حلب.

۲ـ تسلط کامل بر منطقه «العاکوله» واقع در اطراف فرودگاه نظامی کویرس.

۳ـ تسلط بر روستاهای استراتژیک «خلصه»، «القلعجیه»، «الحمرا»، «زیتان»، «العیشه»، «النجاره»، «عین البیضاء»، «العبودیه» و «الماجوزیه».

۴ـ تسلط کامل بر تپه های استراتژیک «الحطابات»، «مکسور»، «تلیلات» و «المراغه».

۵ـ تسلط بر شهرک های استراتژیک «عتمان» و «رتیان» به همراه محاصره روستاهای «الزربه» و «الایکاردا».

پیشروی های گسترده و غیرقابل انتظار ارتش سوریه در استان حلب، تروریست های تکفیری و حامیان آنها را به شدت غافلگیر و دست پاچه کرد. همزمان با این پیشروی ها ارتش سوریه در دیگر استان ها نیز دستاوردهای چشمگیری را در مبارزه با تکفیریها به دست آورد. به عنوان نمونه ای از این دستاوردها می توان به تسلط کامل بر منطقه «الشیخ مسکین» واقع در حومه استان درعا اشاره کرد.

تهدید ریاض به مداخله نظامی در سوریه

 پس از سلسله دستاوردهای مختلف ارتش سوریه در استان های مختلف به ویژه در استان حلب، عربستان سعودی در اندیشه یاری رساندن به تکفیریها در حلب به منظور نجات آنها از لبه پرتگاه بود. در همین راستا «احمد العسیری» مشاور وزیر دفاع رژیم سعودی و سخنگوی ائتلاف علیه یمن از آمادگی ریاض برای اعزام نیروهای نظامی به سوریه خبر داد؛ مسأله ای که سر و صدای زیادی در رسانه های منطقه ای و جهانی و همچنین شبکه های اجتماعی برپا کرد.

اعلام رسمی مقامات سعودی مبنی بر تصمیم آنها برای آغاز عملیات نظامی زمینی در سوریه تنها چند هفته پیش از آغاز مجدد مذاکرات صلح این کشور در ژنو نشان داد که سعودی ها به دنبال آن هستند تا این بار معارضان سوری را دست پُر راهی سوئیس کنند. آنها که در نشست گذشته با فشار آمریکا و بالاجبار با حضور معارضان سوری در نشست ژنو موافقت کردند، کاملا دریافته اند که سیاست «زیر میز مذاکره زدن» دیگر راه به جایی نخواهد برد و باید استراتژی دیگری را جایگزین آن کرد و این استراتژی چیزی نیست جز عملیات نظامی در سوریه با هدف سنگین کردن سبد دستاوردهای معارضان. 

در واقع استراتژی نظامی رژیم سعودی از زمانی کلید خورد که ارتش سوریه پس از گذشت قریب به چهار سال موفق شد کنترل شهرک های شیعه نشین «نبل» و «الزهرا» را در دست بگیرد و درست پس از حدود ۵ ساعت از تحقق این دستاورد بزرگ، «استفان دی میستورا» فرستاده ویژه سازمان ملل تعلیق مذاکرات و موکول شدن آن به اواخر ماه جاری میلادی را اعلام کرد.

برقراری آتش بس در سوریه

رایزنی های گسترده میان ایالات متحده آمریکا و روسیه در نهایت به توافق بر سَر برقراری آتش بس در سوریه منجر شد. هرچند بسیاری از تحلیلگران موافقت ایالات متحده آمریکا با توافق آتش بس را نوعی تلاش از سوی واشنگتن برای خریدن فرصت به منظور بازسازی جبهه تکفیریها خواندند، اما در نهایت روسیه نیز با این طرح موافقت کرد

طرح توافق آتش بس مورد موافقت دولت دمشق نیز قرار گرفت. طولی نکشید که ۱۰۰ گروه مسلح در سوریه نیز موافقت خود با برقراری آتش بس را اعلام کردند. با توجه به اینکه توافق آتش بس میان آمریکا و روسیه، دو گروه تروریستی داعش و جبهه النصره در بر نمی گیرد، مبارزه ارتش سوریه علیه این دو گروه تروریستی همچنان ادامه دارد.

هر چند که ممکن است ایالات متحده آمریکا از فرصت برقراری آتش بس برای تقویت گروه های تروریستی ـ تکفیری سوریه بهره ببرد، اما در هر صورت تحقق هرگونه راهکار سیاسی برای برون رفت از بحران ۶ ساله سوریه مرهون موفقیت این آتش بس است.

خروج بخش عمده از نیروهای روسی از سوریه 

«ولادیمیر پوتین» رئیس جمهوری روسیه سرانجام پس از ۷ ماه حضور نظامی این کشور در سوریه در اقدامی غافلگیر کننده و غیرقابل انتظار دستور خروج بخش اصلی نیروهای روسی از سوریه را صادر کرد. پوتین در بیانیه دستوری خود علت اصلی خروج نیروهای روسی از سوریه را پایان مأموریت آنها و تحقق اهداف مسکو در سوریه خوانده است.

در واقع پس از صدور دستور خروج نیروهای روسی از سوریه رسانه های مختلف غربی و عربی تلاش زیادی کردند تا این اقدام مسکو را نتیجه بروز اختلافات عمیق میان روسیه و سوریه قلمداد کنند. برخی اعلام کردند که اقدام مسکو نوعی اعمال فشار بر «بشار اسد» بوده تا وی امتیازات بیشتری را به مخالفان بدهد. برخی نیز اعلام کردند که به دلیل مخالفت دولت دمشق با برخی مواضع روسیه در قبال بحران سوریه، مسکو نیروهای خود را از این کشور خارج کرده است.

در هر صورت، وزارت خارجه روسیه تا کنون با صدور بیانیه های مختلف وجود هرگونه اختلاف نظر میان مسکو و دمشق قویا تکذیب و اعلام کرده است که این اقدام پس از رایزنی های فشرده با دولت دمشق انجام شد.

در طول ۷ ماه عملیات نظامی روسیه در سوریه، سازماندهی تروریست های تکفیری از هم پاشید و منافع ایالات متحده آمریکا، عربستان و همچنین ترکیه با مخاطره جدی مواجه شد. در طول این مدت، روسیه موفق شد به هدف اصلی خود که تار و مار کردن تکفیریها و تضعیف آنها بود، دست پیدا کند.

اعلام «نظام فدرالی» در شمال سوریه توسط کُردها

کُردهای سوری همزمان با آغاز مذاکرات صلح سوریه در اقدامی غیرمنتظره در شمال این کشور «نظام فدرالی» اعلام کردند. این اقدام با واکنش جدی دولت سوریه مواجه شد. وزارت خارجه این کشور با صدور بیانیه ای اعلام کرد که «نظام فدرالی» در شمال سوریه فاقد هرگونه ارزش از دیدگاه دمشق است. واکنش ها به اقدام کُردها سوری تنها به این سطح محدود نشد، بلکه در خارج از مرزها نیز «استفان دی میستورا» فرستاده ویژه سازمان ملل در امور سوریه اعلام کرد که حتی معارضان سوری هم با برقراری نظام فدرالی در شمال سوریه مخالف هستند.

موافقان طرح برقراری نظام فدرالی در سوریه بر این باورند که این طرح موجب حفظ وحدت سوریه و حاکمیت ملی آن می شود. این در حالی است که مخالفان معتقدند که در شرایط کنونی که دولت درگیر مبارزه با تروریست های تکفیری است، از قدرت کافی برای اداره و هدایت فدرال ها در صورت تشکیل نظام فدرالی برخوردار نیست.

94105

کلید واژه ها :
نظرات
ADS
ADS
پربازدید