چشم انداز مذاکرات صلح افغانستان | اتاق خبر
کد خبر: 328965
تاریخ انتشار: 12 فروردین 1395 - 02:35
تحلیلگران بر این باورند که وارد نشدن طالبان افغانستان به مذاکرات صلح، «اقدامی تاکتیکی» است تا بتوانند امتیازاتی را به نفع خودشان از دولت افغانستان و آمریکا بگیرند.

به گزارش اتاق خبر، به نقل از خبرگزاری مهر، اولین دور مذاکرات صلح افغانستان موسوم به «مری۱» در ۱۶ می ۲۰۱۵ و به میزبانی پاکستان در اسلام آباد برگزار شد. قرار بود دور دوم مذاکرا صلح بین دولت افغانستان و طالبان در ۱۵ ژوئن ۲۰۱۵ برگزار شود اما به دلیل خبر ناگهانی مرگ «ملا عمر» رهبر طالبان این مذاکرات به حالت تعلیق درآمد.

پس از مرگ ملا عمر، «ملا منصور اختر» به عنوان رهبر جدید طالبان برگزیده شد اما برخی از اعضای طالبان با ملا منصور اختر بیعت نکردند تا جایی که در طالبان شکافی بزرگ بوجود آمد و گروهی از طالبان به رهبری «ملا رسول» با گروه تروریستی داعش در افغانستان بیعت کرده به طالبان افغانستان پشت کردند. طالبان دارای چند بخش و جناح است که شامل شورای کویته، شورای میدان شاه، حزب اسلامی حکمتیار و شبکه حقانی است. «ملا رسول» در افغانستان با گروه داعش بیعت کرد و در هلمند، زابل و نیمروز عملیات انجام می دهد. 

پس از آنکه «اشرف غنی» رئیس جمهور افغانستان برای شرکت در کنفرانس «قلب آسیا» به اسلام آباد سفر و با «نواز شریف» نخست وزیر پاکستان دیدار و گفتگو کرد، در این دیدار طرفین بر شروع مذاکرات صلح در افغانستان تاکید کردند تا با برقراری صلح در افغانستان، صلحی پایدار در منطقه بوجود آید. پس از سفر اشرف غنی به اسلام آباد «راحیل شریف» فرمانده ارتش پاکستان به کابل سفر کرد تا بتواند در دیدار با مقامات دولت کابل مقدمات دور دوم مذاکرات صلح افغانستان را فراهم آورد.

برای احیای دور دوم مذاکرات صلح افغانستان چهار نشست مقدماتی با مشارکت کشورهای افغانستان، پاکستان، چین و آمریکا در اسلام آباد و کابل برگزار شد. چین در دور اول مذاکرات تنها به صورت عضو ناظر بود و در واقع این اولین بار است که چین به صورت رسمی وارد مذاکرات صلح افغانستان می شد و این نیز در واقع به خواست پاکستان صورت گرفته است. همچنین چین از حضور در این مذاکرات سود می برد چرا که پکن در پی حفاظت از سرمایه گذاری ۴۲ میلیون دلاری خود در بندر «گوادر» پاکستان است.

چهارمین نشست مقدماتی مذاکرات صلح افغانستان در کابل برگزار شد. در بیانیه مشترک این نشست اعلام شد: مذاکرات صلح بین طالبان و دولت افغانستان در اویل ماه مارس و به میزبانی اسلام آباد برگزار شود. این نشست با مشارکت ۴ کشور افغانستان، پاکستان، آمریکا و چین برگزار شد. در بیانیه ای این نشست پاکستان اعلام کرده بود: مذاکرات مستقیم بین طالبان و دولت افغانستان به میزبانی اسلام آباد در ماه مارس برگزار شود.

در ادامه این بیانیه مشترک آمده بود: گروه کاری مشترک افغانستان و پاکستان با شرکت علمای دو کشور افغانستان و پاکستان تشکیل شود تا این گروه کاری مشترک بتوانند به پیشبرد صلح در افغانستان کمک کنند.

در این بیانیه مشترک، طرفین از اظهارات «اشرف غنی» رئیس جمهور افغانستان مبنی بر همکاری حزب اسلامی «حکمتیار» و دیگر گروهها برای پیشرفت مذاکرات صلح افغانستان حمایت کردند.

این در حالی است که سه دور از مذاکرات مقدماتی صلح افغانستان در اسلام آباد و کابل برگزار شده بود. «راحیل شریف» فرمانده کل ارتش پاکستان نیز در سفر خود به دوحه با «تمیم بن حمد آل ثانی» امیر قطر و دیگر مقامات سیاسی این کشور دیدار و گفتگو داشت. راحیل شریف در تلاش بود از طریق مقامات قطری گروه طالبان به رهبری «ملا منصور اختر» را به پای میز مذاکره بکشاند. امید می رفت مذاکرات راحیل شریف با مقامات قطری نتایج مثبتی بدنبال داشته است و در اوایل ماه مارس ۲۰۱۶ مذاکرات صلح افغانستان با مشارکت گروه طالبان و دولت کابل شروع خواهد شد.

اما دفتر طالبان افغانستان در قطر در بیانیه ای اعلام کرد: «ملا منصور اختر» رهبر طالبان به هیچ کدام از گروههای طالبان اجازه مذاکره با سران دولت افغانستان و نیز شرکت در مذاکرات صلح افغانستان را نداده است.

در ادامه بیانیه طالبان آمده است: گروه طالبان در صورتی حاضر به شرکت در مذاکرات صلح خواهد بود که زندانیان گروه طالبان از زندانهای افغانستان آزاد شوند، نیروهای ناتو از افغانستان خارج شوند و نام گروه طالبان از لیست تحریمهای جهانی خارج شود.

به نظر می رسد بر آورده شدن این شروط چندان نیز آسان نیست و شروع دوباره مذاکرات صلح در افغانستان مشکل خواهد بود. چندی پیش دولت افغانستان از آغاز به کار گروهی با عنوان «۱+۶» خبر داد، این گروه پس ازآن بوجود آمد که «حامد کرزای» رئیس جمهور سابق افغانستان اعلام کرد که کشورهای ایران، هند و روسیه نیز باید در مذاکرات صلح افغانستان حضور داشته باشند.

باید توجه داشت که برقراری امنیت در افغانستان نه تنها مستلزم همکاری کشورهایی چون افغانستان و پاکستان است بلکه باید قدرتهای منطقه از جمله ایران، چین، هند، روسیه در این مذاکرات شرکت داشته باشند. مشارکت هند در مذاکرات صلح افغانستان از این جهت قابل اهمیت است که هند می تواند پروژه اقتصادی خود را با مشارکت ایران و افغانستان به اجرا در آورد و طرح توسعه بندر چابهار از اهدافی است که می تواند به اقتصاد منطقه کمک شایانی کند.

۲۳ فوریه چهارمین دوراز مذاکرات مقدماتی صلح افغانستان با مشارکت کشورهای افغانستان، پاکستان، چین و آمریکا در کابل برگزار شد و طرفین به توافق رسیدند که مذاکرات مستقیم طالبان و دولت افغانستان در اسلام آباد پاکستان و در اوایل ماه مارس برگزار شود. به فاصله چند روز از این تصمیم ارتش آمریکا «جان نیکلسون» را به عنوان فرمانده جدید نیروهای ناتو در افغانستان جایگزین ژنرال «جان کمبل» کرد و به نوعی آمریکا با انجام این اقدام مهر تاییدی بر حضور نظامی خود در منطقه افغانستان زد و این اقدام آمریکاییها باعث خشم و نارضایتی طالبان افغانستان شد. به نظر می رسد آمریکا نیروهای نظامی خود را از منطقه خارج نمی کند و در صدد است گروه تروریستی «داعش» را که در منطقه خاورمیانه دچار شکست شده است به افغانستان منتقل کند.

به تازگی «قسیم جنگل باغ» فرمانده پلیس ولایت قندوز افغانستان به رسانه های محلی افغانستان گفته است که گروه تروریستی داعش در «چهاردره» ولایت «قندوز» افغانستان فعالیت خود را آغاز کرده و شمار نیروهای آنها به ۱۲۰ نفر می رسد.

برخی گزارش ها حاکی از آن است که گروه داعش تحرکاتی در ولایت بلخ یکی دیگر از ولایت های شمالی افغانستان نیز داشته است و پس از انجام یک عملیات برای سرکوب مخالفان مسلح در این ولایت، پرچم های سیاه این گروه از پناهگاه های آنان به دست نیروهای دولتی افتاده است. گروه داعش در مناطق مرزی «ننگرهار» افغانستان که با پاکستان هم مرز است هم حضور گسترده ای دارد و با نیروهای ارتش افغانستان و گروه طالبان نیز درگیر هستند.

در همین حال «اشرف غنی» رئیس جمهور افغانستان اخیراً در دیدار با «ینس استولتنبرگ» دبیر کل ناتو در کابل گفته است: هنوز زود است که تلاشهای صورت گرفته برای انجام مذاکرات صلح در افغانستان مورد ارزیابی قرار گیرد. به گفته وی در نشست چهارجانبه صلح برای تعیین نقشه راه، عوامل، نوع و طرف‌ های جنگ مشخص شده است و دراین مذاکرات، توافق شد تا با آنهایی که صلح را قبول ندارند، جنگ ادامه یابد.

حزب اسلامی به رهبری گلبدین حکمتیار به تازگی اعلامیه ای را صادر کرده است که در آن گفته شده  است، حکمتیار می خواهد بدون هیچ قید و شرطی به روند صلح افغانستان بپیوندد.

در اعلامیه این حزب آمده است: حکمتیار خواستار صلح و ثبات در افغانستان است و از همین رو به درخواست «اشرف غنی» رئیس جمهور افغانستان برای برقراری صلح در افغانستان لبیک می گوید.

هفته پیش، «اشرف غنی» بار دیگر از طالبان و حزب اسلامی به رهبری گلبدین حکمتیار خواست که به روند صلح افغانستان بپیوندند، این یک فرصت تاریخی است که این گروه ها نشان دهند که با مردم افغانستان هستند و یا با دشمنان مردم. نمایندگان مجلس سنای افغانستان نیز از آمادگی «گلبدین حکمتیار» رهبر حزب اسلامی افغانستان برای شرکت در مذاکرات صلح افغانستان استقبال کردند و از دولت خواستنند هر چه زودتر زمینه مذاکرات صلح با «گلبدین حکمتیار» را فراهم سازد.

«فضل هادی مسلم یار» رییس مجلس سنای افغانستان گفته است: اعلام آمادگی حکمتیار برای انجام صلح امیدوار کننده است؛ ما در افغانستان صلح واقعی می خواهیم و چشم براه اقدام عملی در این راستا هستیم.

«پیر محمد ملا زهی» از تحلیلگران مسائل افغانستان مذاکرات اینگونه به تحلیل مذاکرات صلح افغانستان پرداخته است: طالبان دارای چند بخش و جناح است که شامل شورای کویته، شورای میدان شاه، حزب اسلامی حکمتیار و شبکه حقانی است. «ملا رسول» در افغانستان با گروه داعش بیعت کرد و در هلمند، زابل و نیمروز عملیات انجام می دهد. به نظر می رسد بخشی از طالبان صلح می کند و در بلند مدت مذاکرات صلح «مری ۲» شروع می شود.

وی در ادامه می افزاید: اشرف غنی تغییر موضع داده است و خواستار برقراری توازن در مناسبات بین افغانستان و پاکستان است. اشرف غنی سیاست اولیه خود را که در ابتدای روی کار آمدن دنبال می کرد تغییر داده است و برقراری ارتباط با پاکستان را مهم می داند.

با توجه به نگاتی که در بالا به آنها اشاره شد بخشی از طالبان افغانستان در دراز مدات با دولت کابل وارد مذاکره خواهد شد. تحلیلگران بر این باورند که وارد نشدن طالبان افغانستان به مذاکرات صلح «اقدامی تاکتیکی» است تا بتوانند امتیازاتی به نفع خودشان از دولت افغانستان و آمریکا بگیرند. از سویی دیگر ارتش پاکستان همسو با گروهی از طالبان در صدد رسیدن به خواسته های خود در افغانستان است تا بتواند نقش هند را در افغانستان کمرنگتر کند.

انتهای پیام/

کد: 94108

نظرات
ADS
ADS
پربازدید