تحلیل روابط ایران و عمان بر پایه منافع مشترک | اتاق خبر
کد خبر: 338422
تاریخ انتشار: 12 اردیبهشت 1395 - 11:46
المانیتور گزارش داد:
عمان با وجود عضویت در شورای - عمدتاً ضد ایرانی - همکاری خلیج فارس، روابط گرم و صمیمانه خود را با تهران حفظ می کند. نظر به این که ایران به تدریج به اقتصاد جهانی می پیوندند، عمان، برای شرکت های ایرانی که تلاش می کنند در بازارهای کشورهای آفریقایی، آسیایی و ع

به گزارش اتاق خبر، عمان در آب های تنگه هرمز با ایران هم مرز است و با وجود عضویت در شورای - عمدتاً ضد ایرانی - همکاری خلیج فارس، روابط گرم و صمیمانه خود را با تهران حفظ می کند. نظر به این که ایران به تدریج به اقتصاد جهانی می پیوندند، عمان، برای شرکت های ایرانی که تلاش می کنند در بازارهای کشورهای آفریقایی، آسیایی و عربی نفوذ کنند، به جا پای محکمی تبدیل می شود.
ظهور عمان به عنوان قطب تجاری مهم، ایران را به قاره های متعدد و همسو با سیاست خارجی مستقل این کشور پادشاهی پیوند می دهد، کشوری که غالباً خارج از چارچوب شورای همکاری خلیج فارس عمل می کند. پیوندهای بازرگانی، فرهنگی و سرزمینی عمان با کشورهای غیرعرب ریشه در تاریخ دارد، چون این کشور زمانی یک امپراطوری بزرگ بود که قلمرو آن تا سراسر خاک هند، پاکستان، ایران، سومالی، موزامبیک و تانزانیای امروز گسترش داشت. هویت پان اقیانوسِ هندِی عمان غالباً از هویت عربی – اسلامی آن و نیز از عضویت آن در شورای همکاری خلیج فارس به سرکردگی سعودی به مراتب فراتر می رود.
اینک که ایران بعد از تحمل سال ها فشار، از زیر بار تحریم ها خلاصی می یابد، عمان فرصت های جدیدی به دست آورده است که به عنوان کریدور مهم تجاری برای خود موقعیتی کسب کند.
١٦ ژانویه [٢٠١٦]، «برنامه جامع اقدام مشترک» به اجرا در آمد. شش روز بعد، نشریه گلف نیوز به نقل از علی اکبر سیبویه، سفیر ایران در مسقط، خبری را منتشر کرد مبنی بر این که ایران با توجه به نقش مؤثر عمان در روند تصویب توافق هسته ای و رفع تحریم ها، محبت دولت این کشور را جبران خواهد کرد. سیبویه گفت: "هنگام نیاز دوستان اندک هستند، ولی عمان با وجود همه مشکلات در کنار ما و همراه ما بود و ما هرگز دوستان خود را فراموش نمی کنیم."
در ماه مارس، ایران به وعده خود خوب عمل و اعلام کرد که سرمایه گذاری مشترک به ارزش ٢٠٠ میلیون دلار با عمان راه اندازی می کند. شرکت ارکید اینترنشنال به کمک این سرمایه کارخانه ای برای تولید اتومبیل در منطقه آزاد تجاری «دقوم» ، در ساحل دریای عرب کشور عمان، تأسیس خواهد کرد. شرکت سرمایه گذاری دولتی عمان با همکاری ایران خودرو – بزرگ ترین شرکت تولیدکننده خودرو در این کشور – و نیز یک سرمایه گذار عمانی به طور مشترک صاحب این کارخانه خواهند بود.
این گروه ایرانیِ خودرو ساز قصد دارد کار خود را سال آینده آغاز و تا پیش از نیمه سال ٢٠١٨، بیست هزار دستگاه اتومبیل تولید کند. هاشم یکه زارع، مدیر اجرایی ایران خودرو، اعلام کرد در نظر دارد فقط ٥٠٠٠ دستگاه از خودروهای تولید شده در عمان را به خریداران در این کشور تحول دهد و ١٥٠٠٠ دستگاه اتومبیل بقیه به کشورهای اتیوپی، اریتره، سودان و یمن صادر خواهند شد. ایران همچنین طرح های متعدد دیگری، از جمله تأسیس کارخانه نانو تکنولوژی، یک مجتمع بیمارستانی و افتتاح خطوط هواپیمایی میان عمان، قطر و ایران را برای یمن برنامه ریزی کرده است.
به گزارش فایننشال تریبون ایران، شرکت فرانسوی پژو سیتروئن (PSA)سالیانه حداکثر تا ٢٠٠ هزار دستگاه اتومبیل تولید خواهد کرد. قرار است سهم این شرکت ها برابر باشد.
کاهش مستمر قیمت نفت به بودجه دولت عمان آسیب جدی وارد کرده و کشورهای حاشیه خلیج [فارس] را به طور فزاینده در تنگنای مالی قرار داده است. عمان، همچون سایر اعضای شورای همکاری خلیج فارس تصمیم دارد منابع درآمد خود را تنوع بخشد. در واقع، ٢١ سال پیش از آن که ولیعهد عربستان سعودی چشم انداز ٢٠٣٠ پادشاهی سعودی را اعلام کند، عمان چشم انداز ٢٠٢٠ خود را ترسیم و اعلام کرد. رشد اقتصادی بخش خصوصی، افزایش درآمد خارج از حوزه نفت و سرمایه گذاری در بخش سرمایه های انسانی کشور، از جمله اهداف این چشم انداز هستند.
در ماه مارس ٢٠١٤، در خلال سفر حسن روحانی، رئیس جمهور ایران به مسقط، مقامات ایران و عمان در زمینه ساخت خطوط لوله گازی در زیر دریا - به طول ١٢٤ مایل - میان این دو کشور به توافق رسیدند. نظر به این که عمان با هدف کاهش وابستگی به نفت به سمت صادرات گاز مایع طبیعی روی آورده است، واردات گاز از ایران برای مصرف داخلی این کشور پادشاهی به کشورهای حاشیه خلیج [فارس] اجازه می دهد که میزان بیشتری از گاز طبیعی خود را به کشورهای خارجی بفروشند.
عمان جای پای مناسبی را برای ایران فراهم می آورد که به کشورهای آفریقایی داد و ستد کند. از طرف دیگر رفع تحریم ها از ایران نیز موجب می شود که این کشور پادشاهی بتواند روابط خود را با کشورهای گاز خیز آسیای میانه در زمینه انرژی تقویت کند. تصویب و امضای توافق هسته ای در نوامبر سال ٢٠١٣ نشان دهنده گامی مهم به سمت روابط تجاری میان کشورهای آسیای میانه، ایران و عمان بود در اوت سال ٢٠١٤، وزرای خارجه ایران، عمان، ترکمنستان و تاجیکستان با هدف امضای یادداشت تفاهم برای ایجاد «کریدور حمل و نقل بین المللی» در مسقط با یکدیگر ملاقات کردند. این یادداشت تفاهم در چارچوب توافق عشق آباد بود که در سال ٢٠١١ برای ایجاد کردیدور میان این چهار کشور به امضاء رسی. (از آن زمان، هند و قزاقستان نیز به این پیمان پیوسته اند.) وزاری خارجه این کشورها همچنین اصول و مبانی مسئله گشودن بندرهای صحار، دقوم و صلاله به روی کشورهای آسیانه میانه را بررسی کردند. چشم انداز این کریدور تجاری بی تردید مقامات عمان را بر آن داشت که به لحاظ دیپلماتیک، مسئله لغو محدودیت های تجاری ایران با جهان خارج و نیز کاهش تنش های میان ایران و دشمنان آن را دنبال کنند.
از منظر عربستان سعودی و سایر کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، پیوند ایران به اقتصاد جهانی از جمله نتایج مشکل آفرین برجام است، گو این که این قضیه پیش بینی می شد. سعودی ها وقتی متوجه شدند که همتایان عمانی آن ها میزبان مذاکرات محرمانه در زمینه توافق هسته ای میان مقامات آمریکایی و ایرانی هستند و مستقل از شورای همکاری خلیج فارس راه های دیپلماتیک را دنبال می کنند، بسیار خشمگین شدند. نظر به تداوم نقش آفرینی های عمان در زمینه تلاش های ایران برای ایجاد بازارهای جدید در سراسر کشورهای حوزه اقیانوس هند و خاورمیانه بزرگ، مسئله تقویت روابط تهران و مسقط شاید به عنوان منبع تنش میان کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس به قوت خود باقی خواهد ماند. به طور قطع این شورا از اتخاذ سیاست خارجی مستقل از سوی عمان نگران است چرا که این قضیه می تواند ساختار این شورا و نیز امنیت جمعی کشورهای حاشیه خلیج فارس را تضعیف کند.
با این همه، نظر به رشد تجارت میان ایران و عمان و این که بندرهایی همچون دقوم فرصت های بی شماری را برای ایران فراهم می آورد، کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس نیز باید از قِبَل تأسیسات زیر بنایی توسعه یافته این کشور پادشاهی و نیز دسترسی آن به دریای عرب و اقیانوس هند استفاده های فراوانی ببرند. در سال ٢٠١٣، یعنی زمانی که عمانی ها ساخت بندر دقوم را آغاز کردند، برای عربستان سعودی و امارات متحده عربی فرصتی فراهم شد که وابستگی خود به تنگه هرمز را در زمینه انتقال نفت کاهش دهند و برای اتصال جاده ها، خطوط راه آهن و خطوط لوله نفت و گاز به دقوم طرحی هایی را آغاز کردند.
اطراف عمان را - به عنوان کشوری در جنوب شرقی شبه جزیره عرب که از ثبات سیاسی برخوردار است – کشورهایی فراگرفته اند که در زمینه
حساس ترین گسل یا اختلافات ژئوپلیتیک قرار دارند و کریدورهای تجاری مهمی را در اختیار دارند. مسقط، تحت رهبری سلطان قابوس بن سعید، برای حفظ روابط مثبت و حسنه با همه قدرت ها، به گونه ای محتاطانه و مصلحت گرایانه راه خود را از میان اختلافات فرقه ای منطقه گشوده و کشور را هدایت می کند. رکن مهم سیاست خارجی سلطان قابوس ایجاد توازن در منافع همسایگان قدرتمند تر برای پیشبرد منافع کشور خود است.
عمانی ها مدت های مدیدی عربستان سعودی را به منزله همسایه ای سلطه جو تلقی کرده اند و امروز مقامات مسقط و ریاض درباره بسیاری از مسائل – از تولید نفت گرفته تا مداخله نظامی عربستان سعودی در یمن - به شدت اختلاف دارند. تقویت روابط با ایران به عمان امکان می دهد که به لحاظ ژئوپلیتیک از ریاض مستقل شود و این مسئله همراه با رفع بیشتر تحریم های برضد ایران تداوم خواهد یافت و در زمینه اقتصاد جهانی فرصت های جدیدی را برای این کشور پادشاهی به ارمغان خواهد آورد. رشد فزاینده کریدور تجاری ایران و عمان به این کشور کمک می کند که استقلال سیاست خارجی خود را تقویت کند، سیاستی که ریشه در پیشینه بی نظیر ملتی دارد که زمانی قلب امپراطوری اقیانوس هند بوده است. در واقع، عمانی ها همزمان با برنامه ریزی برای آینده خود، به گذشته خود نیز می نگرند.

نظرات
ADS
ADS
پربازدید