اختلاف حداقلي نرخ تورم مركز آمار و بانك مركزي | اتاق خبر
کد خبر: 354697
تاریخ انتشار: 6 تیر 1395 - 11:09
در حالي كه چندي پيش مركز آمار ايران از تك رقمي شدن نرخ تورم خبر داد، بانك مركزي نيز ديروز نرخ تورم را در 12ماهه منتهي به خردادماه سال جاري 9.7‌درصد اعلام كرد.

اتاق خبر: در حالي كه چندي پيش مركز آمار ايران از تك رقمي شدن نرخ تورم خبر داد، بانك مركزي نيز ديروز نرخ تورم را در 12ماهه منتهي به خردادماه سال جاري 9.7‌درصد اعلام كرد. وعده دولت يازدهم براي تك رقمي كردن تورم، سبب شد تا عملكرد دولت در دستيابي به تورم تك‌رقمي بيشتر زير ذره‌بين قرار بگيرد. با اين حال، دو اعلان رسمي اخير از سوي مركز آمار و بانك مركزي، بر موفقيت دولت در آنچه پيش‌تر وعده داده بود، صحه گذاشت. مركز آمار ايران نيز نرخ تورم را 5/9 اعلام كرد كه با رقم اعلام‌شده از سوي بانك مركزي اختلاف 0.2 درصدي را نشان مي‌دهد. نزديك‌ بودن آمار اعلام شده از سوي اين دو مرجع در حالي رخ مي‌دهد كه اختلاف آمار اعلام شده از سوي بانك مركزي و مركز آمار ايران تا مدت‌ها محل مناقشه كارشناسان و منتقدان بود. با اين حال، مقايسه «تعادل» از نرخ تورم اعلام شده از سوي مركز آمار ايران و بانك مركزي نشان مي‌دهد از بهمن ماه سال گذشته اختلاف آمار اعلام‌شده از سوي اين دو مرجع به كمتر از يك واحد‌ درصد

رسيده است.

در بهمن ماه سال گذشته مركز آمار ايران نرخ تورم را 11.8‌درصد اعلام كرد اين در حالي بود كه آمار اعلام شده از سوي بانك مركزي رقم

12.6 درصدي را براي تورم در همان دوره نشان مي‌داد. اختلاف 0.8واحد درصدي آمار اعلام شده از سوي اين دو مرجع، براي نخستين‌بار تفاوت كمتر از يك درصدي را ميان نرخ تورم بانك مركزي و مركز آمار ايران را نشان داد. در همين حال، بانك مركزي در اسفند ماه سال 94 نرخ تورم را 11.9‌درصد اعلام كرد كه اين‌بار هم اختلاف تورم اعلام شده از سوي بانك مركزي و مركز آمار كمتر از يك واحد ‌درصد و حدود 0.6‌درصد بود. پيش از آن مركز آمار ايران نرخ تورم اسفند ماه را 11.3‌درصد اعلام كرده بود. در فروردين ماه امسال نيز اختلاف نرخ تورم اعلام شده از سوي اين دو مرجع به 0.4‌درصد رسيد. با ادامه روند كاهشي اختلاف نرخ تورم اعلام شده از سوي بانك مركزي و مركز آمار، تفاوت آمار تورم در اعلان اين دو مرجع در ارديبهشت ماه سال جاري به 0.2‌درصد رسيد. بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران نرخ تورم ارديبهشت ماه را 10.4‌درصد اعلام كرده بود در حالي كه نرخ تورم در اعلان مركز آمار ايران 10.2درصد اعلام شده بود.

 

افزايش انطباق‌پذيري تورم بانك‌مركزي و مركز آمار

در تازه‌ترين اعلان مركز آمار ايران و بانك مركزي، اختلاف نرخ تورم اعلام شده از سوي اين دو مرجع روي مدار 0.2‌درصد باقي ماند كه سطح قابل قبولي از انطباق‌پذيري آمار اعلام شده را نشان مي‌دهد.

نكته قابل توجه ديگر اين است كه از دي ماه سال گذشته تاكنون، تفاضل نرخ تورم اعلام شده از سوي بانك مركزي و مركز آمار، در هر اعلان 0.2‌درصد كاهش يافته است به گونه‌يي كه اختلاف يك واحد درصدي آمار اعلام شده از سوي اين دو مرجع طي 5 ماه به 0.2درصد رسيده است. دريافت ديگري كه از بررسي اعلان‌هاي بانك مركزي و مركز آمار مي‌توان استخراج كرد، اين است كه نرخ تورم اعلام‌شده از سوي بانك مركزي همواره بالاتر از نرخ تورم اعلامي از سوي مركز آمار ايران بوده است. در حالي در دولت يازدهم اختلاف آمار تورم اعلام شده از سوي بانك مركزي و مركز آمار ايران را به حداقل ممكن رسانده است كه در يك سال اخير بيشترين اختلاف نرخ تورم بانك مركزي و مركز آمار ايران 1.6 واحد‌درصد بوده است.

 

كاهش اختلاف از 5.6‌درصد به 0.2درصد

بررسي‌ها از اختلاف نرخ تورم اعلام شده از سوي بانك مركزي و مركز آمار طي سال‌هاي 86 تا 95 نشان مي‌دهد، بيشترين تفاوت مربوط به ماه‌هاي آذر و دي سال 90 است كه در اين دو ماه اختلاف 5.6 واحد درصدي ميان تورم اعلام شده در اين دو مرجع وجود داشته است. در آذر ماه سال 90، بانك مركزي نرخ تورم را 20.6‌درصد اعلام كرده بود در حالي كه اعلان مركز آمار ايران تورم 26.2 درصدي را نشان مي‌داد. در دي ماه همان سال، بانك مركزي نرخ تورم را 21‌درصد اعلام كرد درحالي كه تورم اعلام شده از سوي مركز آمار ايران 26.6‌درصد بود.

كاهش اختلاف نرخ تورم اعلام شده از سوي مركز آمار ايران و بانك مركزي روندي است كه با آغاز به كار دولت روحاني شدت يافته است. با اين حال، ميانگين اختلاف آمار اعلام شده از سوي اين دو مرجع طي يك سال اخير همچنان بالاتر از يك‌درصد است. هرچند اختلاف عددي ميان نرخ تورم اعلام شده از سوي بانك مركزي و مركز آمار ايران سابقه طولاني مدتي دارد اما به نظر مي‌رسد با تك‌مرجعي شدن انتشار آمار و بالاخره الزام قانوني مبني بر رسمي‌شدن مركز آمار در اعلام شاخص‌هاي اقتصادي، از درجه اختلاف عددي ميان مركز آمار و بانك مركزي به شكل چشم‌گيري كاسته شده است. نرخ تورم اعلام شده از سوي بانك مركزي طي ماه‌هاي اخير نشان از تلاش براي كاهش فاصله با ارقام اعلام شده از سوي مركز آمار ايران دارد.

پيش از اين برخي كارشناسان اختلاف آمار اعلام شده از سوي بانك مركزي و مركز آمار را به دليل تفاوت در روش محاسبه اعلام كرده بودند. با اين حال، دليل ديگري كه اغلب كارشناسان بر سر آن اتفاق نظر دارند، محدودتر بودن جامعه آماري بانك مركزي ايران است. گرچه ديگر مركز آمار به عنوان مرجع رسمي اعلام نرخ تورم شناخته مي‌‎شود اما به نظر مي‌رسد، بانك مركزي همچنان به اعلام نرخ تورم مي‌پردازد كه برخي كارشناسان اختلاف نرخ تورم اعلام شده از سوي بانك مركزي و مركز آمار ايران را نيز واكنشي منطقي از سوي بانك مركزي در پي تك مرجعي شدن اعلام آمار رسمي قلمداد مي‌كنند.

 

هر دو آمار قابل استناد است

اينكه بانك مركزي و مركز آمار ايران با چه سازو‌كاري توانسته‌اند، اختلاف نرخ تورم اعلام شده از سوي اين دو مرجع را به حداقل برسانند جاي واكاوي دارد. احمد پارسيان استاد آمار دانشگاه تهران در اين خصوص بر اين باور است كه هيچ گونه هماهنگي ميان مركز آمار ايران و بانك مركزي براي نزديك‌تر كردن نرخ تورم اعلام شده از سوي اين دو مرجع وجود نداشته است.

پارسيان تصريح كرد: «ممكن است برخي شرايط در محاسبه نرخ تورم از سوي اين دو مرجع متفاوت باشد اما در عملكرد نهايي نبايد اختلاف فاحشي وجود داشته باشد.»

اين استاد آمار دانشگاه تهران با بيان اينكه كاهش اختلاف نرخ تورم اعلام شده از سوي مركز آمار ايران و بانك مركزي لزوما به معناي هماهنگ شدن اين دو مرجع براي كم كردن اين اختلاف نيست، اظهار كرد: «كمتر شدن اين اختلاف را مي‌توان به فال نيك گرفت و با حداقل شدن اختلاف نرخ تورم اعلام شده از سوي بانك مركزي و مركز آمار ايران، هر دو آمار قابل استناد خواهند بود.»در همين حال مهدي تقوي، اقتصاددان با بيان اينكه شيوه محاسبه تورم براي هر دو مرجع يكسان است، تصريح كرد: «ممكن است نمونه‌گيري بانك مركزي و مركز آمار ايران يكسان نباشد كه اختلاف نرخ تورم اعلام شده نيز از تفاوت جامعه آماري نشات مي‌گيرد.»

تقوي افزود: «همچنين اين احتمال وجود دارد اقلامي كه در سبد بانك مركزي براي محاسبه نرخ تورم منظور مي‌شود با مركز آمار متفاوت باشد كه اين اختلاف نيز انحراف كوچكي در نتيجه نهايي ايجاد خواهد كرد.»

گرچه منتقدان، عملكرد دولت در تحقق تورم تك رقمي را هدف گرفته بودند اما بانك مركزي نيز با اعلام نرخ تورم تك رقمي، تنها چند روز پس از جديدترين اعلان مركز آمار ايران از نرخ تورم، بر تحقق وعده تورم تك رقمي در دولت يازدهم صحه گذاشت. گرچه اما و اگرهايي در خصوص ادامه روند كاهشي نرخ تورم در ميان منتقدان وجود دارد اما بايد ديد آيا با توجه به شرايط اقتصادي كشور اين تورم تك رقمي پايدار خواهد بود يا خير.

 منبع: تعادل

کلید واژه ها :
نظرات
ADS
ADS
پربازدید