به گزارش اتاق خبر، چیلکات در گفتوگو با شبکه 'بیبیسی' گفت: مهمترین انتظار من این است که در آینده هرگونه ورود به نبردی نظامی یا دیپلماتیک در چنین مقیاسی ، مبتنی بر تجزیه و تحلیل و ارزیابی دقیق باشد.
وی افزود: من در ابتدای این گزارش خیلی روشن ساختهام که اگر ما از تصمیمات یا رفتارهایی که سزاوار سرزنش هستند عبور کنیم، ما دیگر ازآنچه صورت دادهایم شرمسار نخواهیم بود.
چیلکات همچنین گفت که گزارش کمیته تحقیق در مورد دخالت انگلیس در جنگ عراق، مبتنی بر تجزیهوتحلیل دقیق از وقایع و براساس یافتههای بهدستآمده؛ بوده است.
وی بابیان اینکه این گزارش حاوی درسهای زیادی است، گفت که در آن، برخی از شخصیت های سیاسی و نهادهای اطلاعاتی انگلیس مورد انتقاد قرارگرفتهاند.
وی همچنین ابراز امیدواری کرد که این گزارش بتواند به سؤالات خانواده قربانیان جنگ عراق پاسخ درخوری را بدهد.
کمیته حقیقتیاب در مورد نقش انگلیس در جنگ عراق به ریاست جان چیلکات در سال 2009 میلادی از سوی ‘گوردون براون’ نخستوزیر انگلیس بهمنظور بررسی جزئیات چگونگی مشارکت انگلیس در این جنگ که در جریان آن 179 نظامی انگلیس کشته و 3500 نفر از آنها هم مجروح شدند، تشکیل شد.
این کمیته که قرار بود گزارش خود را ظرف یک سال ارائه دهد، اکنون پس از تاخیر هفتساله و عبور از فیلترهای دشوار دستگاههای امنیتی انگلیس، قرار است اواخر روز چهارشنبه آن را منتشر سازد.
براساس گزارشهای منتشر شده، کمیته چیلکات برای تهیه گزارش خود با بیش از 150 شاهد از جمله تونی بلر نخستوزیر پیشین انگلیس صحبت کرده و ضمن برگزاری 130 جلسه با شاهدان، بیش از 150 هزار سند دولتی را مورد بررسی قرار داده است.
به گزارش منابع انگلیسی انتظار می رود که در گزارش کمیته چپلکات، «تونی بلر» و شماری از شخصیت های برجسته وقت دولت انگلیس و دستگاه اطلاعاتی این کشور مورد انتقاد قرار بگیرند.
تونی بلر پیش از حمله 2003 به عراق، ادعاهایی درباره سلاحهای کشتار جمعی صدام مطرح کرده بود که با یافتههای اطلاعاتی انگلیس مغایرت داشته است.
براساس گزارش های یاد شده، قرار است بخشهای اساسی نامههای بلر به جورج بوش رییس جمهوری وقت آمریکا که متعلق به 2002 تا 2007 میلادی است به همراه گزارش کمیته چیلکات که شامل 2.6 میلیون واژه است، منتشر شود.
گفته میشود که هزینه فعالیت این کمیته که قریب به هفت سال به طول انجامیده، 10.3 میلیون پوند بوده است.
در همین حال منابع انگلیسی گفته اند که برخی از خانواده قربانیان جنگ عراق و نیز چهرههای شاخص حزب کارگر و حزب ملی اسکاتلند پس از انتشار گزارش چیلکات، درصدد اقدام قانونی علیه تونی بلر نخستوزیر پیشین این کشور به دلیل نقش او در این جنگ هستند.
به گفته این منابع، اقدام قانونی علیه 'تونی بلر ' نخست وزیر پیشین انگلیس، بستگی به نحوه و مفاد گزارش کمیته چیلکات در مورد جنگ عراق خواهد داشت.
به نوشته روزنامه گاردین، تعدادی از نمایندگان مجلس عوام با هدایت 'الکس سالموند' عضو ارشد حزب ملی اسکاتلند به دنبال استفاده از یک قانون قدیمی برای متهم کردن تونی بلر و کشاندن او به دادگاه پس از انتشار کمیته چیلکات در روز چهارشنبه هستند.
این نمایندگان میگویند، بلر باید درباره این ادعا که مجلس عوام را بر سر جنگ عراق فریب داده، توضیح دهد؛ اقدامی فریبکارانه که به بهای کشته شدن 179 نظامی انگلیسی تمام شد.
به گفته نمایندگان پارلمان انگلیس این رهبر سابق حزب کارگر که حتی از سوی جرمی کوربین متهم به جنایت جنگی شده است، باید به اتهام نقض وظایف قانونیاش به عنوان نخستوزیر مورد پرسش قرار بگیرد.
تارنمای ایندیپندنت اخیر نوشته بود: «گروه اقدام خانواده های جنگ عراق» که به منظور رسیدگی به حقوق از دست رفته سربازان انگلیسی که در جنگ عراق کشته شده اند، به راه افتاده است، در نظر دارد که بر پایه یافته های گزارش کمیته چیلکات، از بازیگران اصلی این فاجعه شکایت کند.
به نوشته ایندیپندنت، «متیو جوری» وکیل حقوقی 29 خانواده قربانی جنگ عراق گفته است که به دنبال انتشار گزارش چیلکات، آن را به طور مفصل بررسی و متعاقبا کیفرخواستی را علیه متهمان ردیف اول این جنگ تنظیم خواهد کرد.
در همین حال، 'تونی بلر' تاکنون از اظهار نظر در مورد گزارش کمیته چیلکات پیش از انتشار عمومی آن خودداری کرده و اخیرا گفته است: 'من بارها در سالهای گذشته این مساله را تکرار کردهام که من منتظر گزارش هستم و پس از انتشار آن، نظرم را بیان میکنم.'.'
اگر چه تونی بلر پیشتر در گفتوگو با شبکه 'بی.بی.سی' گفته بود: 'چنانچه گزارش کمیته چیلکات من را متهم به عدم صداقت و دور زدن مجلس عوام کند، آن را به چالش میکشم.'
وی همچنین در این گفت وگو خواستار بحث های دقیق و مفصل درباره جزئیات گزارش چیلکات شد و افزود که برای دفاع از خود در این گفتوگوها شرکت خواهد کرد.
بسیاری از شهروندان انگلیسی بر این باورند که تونی بلر افکار عمومی را در این باره منحرف کرده است. این در حالی است که بلر این اتهام را تاکنون بارها رد کرده است.
هر چند تونی بلر سال گذشته و پس از گذشت 12 سال از آغاز جنگ عراق، در گفت وگو با شبکه 'سی ان ان ' اعتراف کرد که این جنگ بر اساس اطلاعات نادرست شکل گرفته است.
نخست وزیر پشین انگلیس در جریان این گفت وگو در پاسخ به این سئوال که : «آیا جنگ عراق اشتباه بود؟»؛ میگوید: «از اینکه اطلاعاتی که دریافت کردیم اشتباه بود، عذر میخواهم.»
تونی بلر که پیش از آن از پذیرش اشتباه بودن جنگ عراق خودداری کرده بود، عنوان داشت: «من ضمنا بابت برخی اشتباهاتی که در برنامهریزی رخ داد و قطعا بابت اشتباهمان در درک اینکه پس از کنار زدن رژیم چه اتفاقی میافتد، عذر میخواهم. اما دشوار است که بخواهم بابت کنار زدن صدام عذرخواهی کنم.»
نخستوزیر پیشین انگلیس همچنین در پاسخ به سئوال که آیا حمله به عراق «ریشه اصلی» شکلگیری داعش نبوده است؟، گفت: «فکر میکنم عناصری از واقعیت در این (فرضیه) وجود دارد. قطعا نمیتوان گفت مایی که صدام را در سال 2003 برکنار کردیم، کاملا در وضعیت سال 2015 بی تقصیریم.»
تونی بلر در 20 مارس سال 2003 به پیروی از جورج بوش رئیسجمهوری وقت آمریکا دستور اعزام نیروی نظامی انگلیس را به عراق صادر کرد.
حمله نظامی آمریکا و انگلیس به عراق به بهانه وجود برنامه فعال تسلیحات کشتار جمعی توسط رژیم صدام صورت گرفت؛ ادعایی که بعدها ثابت شد بی پایه و اساس و دروغ بوده است.
جرمی کوربین که در سپتامبر سال گذشته ( 21 شهریورماه 94) به رهبری حزب کارگر انتخاب شد، در گفت وگو با 'بی بی سی' تصریح کرده است: حمله به عراق در سال 2003 میلادی ازنظر من یک 'حمله نامشروع ' شمرده می شود و دخالت انگلیس در این جنگ نیز 'فاجعه بار ' بوده است.
این سیاستمدار کهنه کار انگلیسی افزود: ورود انگلیس به 'جنگ نامشروع 'عراق سبب از بین رفتن منابع انسانی و مالی زیادی شد و نتایج این جنگ را هنوز نیز می توان شاهد بود. پناه جویان زیادی براثر این جنگ وارد کشورهای منطقه شدند و شماری از آنها هم اینک در دریای مدیترانه جان می بازند.
وی در پاسخ به این سووال آیا تونی بلر بایستی به عنوان یک جنایتکار جنگی محاکمه شود، گفت: 'اگر تحقیقات ثابت کند که او مرتکب جنایت جنگی شده، باید مورد محاکمه قرار گیرد. هر کسی که مرتکب این جنایت شود بایستی به دست عدالت سپرده شود.'
الکس سالموند وزیر اول سابق اسکاتلند و عضو مجلس عوام کودتای اخیر نمایندگان پارلمانی حزب کارگر علیه جرمی کوربین را مرتبط با همین اظهارات دانسته است.
منبع: ایرنا
95102
