انتخاب مردم یا سیاست‌گذاری اشتباه؟ | اتاق خبر
کد خبر: 357929
تاریخ انتشار: 19 تیر 1395 - 11:07
محسن جلال‌پور رئیس اتاق بازرگانی ایران
تصویرهای ارسالی هموطنان از جاده‌های منتهی به استان‌های شمالی، تکان‌دهنده است. برخی افراد، معطلی در جاده‌ها را تا 20 ساعت گزارش کرده‌اند. طی مسیری که به شکل طبیعی باید سه ساعت زمان ببرد، 10 ساعت طول کشیده است. این اتفاق نادر را از چند جهت می شود بررسی کرد.

اتاق خبر: بعضی‌ها معتقدند مردم انتخاب بدی کرده‌اند و با وجود پیش‌بینی ازدحام در جاده‌های شمال، ریسک کرده و این راه را برگزیده‌اند. برای اینکه ببینیم این تحلیل تا چه اندازه نادرست است، باید چند نکته را در نظر بگیریم.

اول اینکه تعطیلات عید فطر امسال، تنها تعطیلات تجمیعی پس از امتحانات دانش‌آموزان و دانشجویان و همزمانی آن با تعطیلات پدران و مادران کارمند بوده ‌است. اگر به تقویم نگاه کنید، تا پایان سال چنین تعطیلاتی تکرار نمی‌شود. به این ترتیب، تعداد زیادی از خانواده‌ها با آگاهی از اینکه چنین فرصتی دیگر پیش نخواهد آمد، دل به جاده زده‌اند.

دوم اینکه تعطیلات عید فطر امسال پس از یک ماه عبادت و پرهیز در طولانی‌ترین روزهای سال، خانواده‌های مذهبی را هم ترغیب به مسافرت کرد. معمولا کم پیش می‌آید که سفر خانواده‌های مذهبی با خانواده‌های کمتر مذهبی آن هم به این گستردگی همزمان شود. اما این‌بار همزمان شد و ازدحام را به شدت افزایش داد.

علی میرزاخانی، سردبیر روزنامه «دنیای‌اقتصاد» در کانال خود به یک مشکل ساختاری مهم اشاره کرده است. اینکه تعطیلات هفتگی ما برخلاف بسیاری از کشورها، دو روز نیست و خانواده‌ها کمتر فرصت برنامه‌ریزی را برای سفرهای کوتاه‌مدت در طول سال دارند. استدلال این است که اگر تعطیلات هفتگی در ایران از یک روز جمعه به دو روز افزایش پیدا کند، حتما بسیاری از خانواده‌ها در طول سال، فرصت‌ بیشتری برای سفر پیدا می‌کنند. می‌خواهم این‌گونه نتیجه‌گیری کنم که به انتخاب مردم نباید خرده گرفت. در حقیقت این انتخاب به‌نوعی از روی اجبار هم بوده ‌است. در این زمینه لازم است قانون‌گذار وارد شده و در تعطیلات کشور بازنگری کند. باید بپذیریم که بازنگری در تعطیلات، یک مشکل ساختاری است و نیاز به سیاست‌گذاری‌های جدید دارد.

نکته بعدی، مساله زیرساخت‌ها در کشور است. زیر ساخت‌های حمل‌و‌نقل در کشور ما ضعیف است. در اقتصادی که سال‌های طولانی به‌صورت رسمی و غیر‌رسمی با فکر جایگزینی واردات اداره شده، بیشتر امکانات با هدف رساندن کالا به سمت پایتخت ساخته‌شده است. همه راه‌ها و بزرگراه‌ها به تهران ختم می‌شود. به همین نسبت، هرچه از تهران به شهرستان‌ها نزدیک می‌شویم، راه‌ها باریک‌تر و زیرساخت‌ها ضعیف‌تر می‌شود. برای اقتصاد صادرات محور، ضرورت دارد که راه‌های امن و استاندارد به سمت پایانه‌های صادراتی داشته باشیم نه اینکه راه‌ها به تهران ختم شود. در زمینه گردشگری هم راه‌های مناسب برای سفر به خیلی از مناطق جذاب کشور وجود ندارد. در خیلی از شهرها، فاقد هتل و محل اقامت مناسب هستیم؛ درصورتی‌که اگر زیرساخت مناسب در دیگر شهرها وجود داشته باشد، بار سفر به شهرهای شمالی کم می‌شود و مردم انتخاب‌های بیشتری خواهند‌داشت.

نکته بعدی، کمبود امکانات رفاهی و تفریحی در بیشتر شهرها ازجمله در پایتخت به نسبت جمعيت بالاي آن است. شهرهای ما به نسبت جمعیتی که دارند، از امکانات مناسب برای پر‌کردن اوقات فراغت خانواده برخوردار نیستند. به همین دلیل است که در تهران در روزهای تعطیل، اکثر شهربازی‌ها و پارک‌ها و رستوران‌ها دچار ازدحام می‌شوند. به قول یکی از دوستان، باید پدر یک خانواده باشید تا بفهمید که چقدر مراکز تفریحی مناسب خانواده در تهران کم است.

 نکته بعدی، مساله اطلاع‌رسانی است. با وجود تلاش‌هایی که اخیرا در زمینه اطلاع‌رسانی صورت گرفته، باز هم در زمینه کسب اطلاع از وضعیت راه‌ها دچار مشکل هستیم. هیچ سایت یا مرکزی وجود ندارد که به‌صورت صحیح و شفاف، اطلاعات لازم از وضعیت راه‌ها را به مردم منتقل کند.شاید تعداد زیادی از مسافرانی که در جاده‌های شمالی سرگردان شدند، اگر اطلاع کافی از وضعیت ترافیک راه‌های شمال داشتند، انتخاب دیگری می‌کردند. در عین حال موضوع مهم این است که دستگاه‌های مرتبط، بارها در جاده‌ها غافلگیر شده‌اند، اما هیچ‌گاه فکر و برنامه‌ریزی خود را ارتقا نداده‌اند.

اعتقاد من این است که بسياري از اين كمبودها ناشي از بزرگی دولت و میدان ندادن به بخش خصوصي در سرمايه‌گذاري‌های این بخش‌ها است. يكي از مهم‌ترين بخش‌هايي كه بخش خصوصی می‌تواند سرمایه‌گذاری کند، حوزه راه و امکانات رفاهی در شهرها است.

سیاست‌گذار باید این نکته را در نظر بگیرد که تحولات درآمدی، تغییر در سبک زندگی و جابه‌جایی نیازهای طبقه متوسط، مشکلات فعلی را در آینده‌ای نه چندان دور، چند برابر خواهد کرد. در‌صورتی‌که به‌درستی سیاست‌گذاری صورت نگیرد، در آینده‌ای نه چندان دور، شاهد راه‌بندان‌های شدیدتر خواهیم بود.

منبع: دنیای اقتصاد

95103

نظرات
ADS
ADS
پربازدید