توسعه نفتی در مشت چینی‌ها | اتاق خبر
کد خبر: 39846
تاریخ انتشار: 8 اردیبهشت 1392 - 11:29
بهار- سایه چشم‌بادامی‌ها بر صنعت نفت ایران هر روز گسترده‌تر از دیروز می‌شود. قراردادهای نفتی، وندور لیست نفت و قطعات نفتی موجود در این صنعت پیر را که نگاه کنیم ردپای کشورهای آسیای‌شرقی و به‌خصوص چین دیده می‌شود. نمایشگاه بین‌المللی نفت و گاز تهران نیز آینه تمام‌نمای این روزهای صنعت نفت ایران بود؛ نمایشگاهی که بیش از 90‌درصد غرفه‌های شرکت‌های خارجی آن را چینی‌ها در اختیار داشتند. از این‌که چرا شرکت‌های بزرگ خارجی همچون «شل»، «رپسول»، «اِنی» و «توتال» عطای حضور در ایران را به لقایش بخشیدند و در پس همین غیبت فضا برای کوتاه‌قامتان آسیای‌شرقی باز شد، بسیار گفته شده است. آنچه امروز در صنعت نفت ایران در حال رخ دادن است چینی شدن آن و در نهایت تحمیل هزینه‌های سربار و کندی و به بیراه رفتن توسعه نفتی در کشور است. بی‌تعارف توسعه نفتی در مشت چینی‌هاست و هزینه توسعه از رهگذر حضور چشم‌بادامی‌ها بعضا به چند برابر هم افزایش یافته است. افزایش هزینه‌ها که هیچ گاهی هم از ضعف مدیریتی و موازی‌کاری‌های درون دولت نهایت استفاده را می‌کنند. به طور مثال پس از کش و قوس‌های بسیار همین چند روز پیش مجوز اکتشاف نفت و گاز در کویر از سوی رییس‌جمهوری برای دومین بار صادر شد اما به دلیل ممانعت سازمان محیط‌زیست این مجوز راه به جایی نبرد تا پیمانکار چینی این طرح اکتشافی بدون اجرای کامل قرارداد بار سفر از کویر را بسته و طلب دستمزد و ضرر زیان واردشده را بکند. اجرای طرح اکتشافی در کویر در حالی صورت گرفته است که از نظر مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت، کویر برای اکتشاف اولویت اقتصادی ندارد. نفتی‌ها اما در توجیه این ابهام می‌گویند: با توجه به این‌که ذخایر هیدروکربوری در کویر شامل نفت و گاز می‌شود این مناطق در قالب بلوک‌های اکتشافی به پیمانکار واگذار می‌شود و در این حالت ریسک حفاری و سرمایه‌گذاری بر عهده شرکت پیمانکار است. معاون مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ایران با اشاره به این‌که بر همین اساس قرارداد عملیات اکتشافی بلوک گرمسار به چینی‌ها سپرده شد گفت: در حالی زمان قرار‌داد با شرکت چینی تمام شده است که سازمان محیط‌زیست اجازه هیچ‌گونه فعالیتی به آن‌ها نداد و اکنون چینی‌ها پولشان را می‌خواهند. سلیمانی با اظهار این‌که شرکت چینی اعلام کرده است که «پولمان را بدهید تا برویم» افزود: آن‌ها دیگر حاضر به ادامه‌ کار در کویر نیستند؛ چراکه شرکت چینی بیش از دو سال کار اکتشاف را تعطیل کرده است. اتفاقات رخ داده در کویر و تبعات آن شاید در نگاه اول بسیار ساده بوده و برای بسیاری اهمیت چندانی نداشته باشد اما به حضور پررنگ چینی‌ها و قدرت عمل آن‌ها در پروژه‌های بیشمار نفتی که می‌رسیم، معادلات کمی پیچیده‌تر می‌شود و اهالی فن را نگران می‌کند. به هر حال چین این روزها تک‌خال بازی‌های سیاسی و اقتصادی ایران بشمار می‌آید و در نگاه دولتمردان، این کشور ابزاری برای مقابله با تحریم‌های سیاسی و اقتصادی جهان غرب است. سیاستمداران و فعالان اقتصادی چین نیز با اشراف کامل به این موضوع در پی منافع خود در مناسبات سیاسی و اقتصادی با ایران هستند و با جدیت هرچه تمام‌تر سعی بر بهره‌برداری مطلوب از این فرصت دارند. بدون شک نفت دولتی شاهرگ اقتصاد ایران است و توسعه آن نقش بسزایی در اقتصاد کشور دارد. توسعه میادین نفت و گاز بدون بهره‌گیری از دانش و تکنولوژی روز دنیا امکان‌پذیر نیست و در شرایطی که شرکت‌های بزرگ این صنعت بنا به دلایل سیاسی و عدم امنیت سرمایه‌گذاری در ایران از ورود به این بخش سرباز می‌زنند، شرکت‌های چینی بهترین گزینه برای پر کردن این خلا هستند. با شرایط به وجود آمده در سال‌های اخیر چینی‌ها حضور پررنگ‌تری در صنعت نفت ایران داشتند که با استقبال دولت ایران نیز مواجه شده‌اند به‌طوری‌که مسئولان ایرانی در اظهارنظرهای رسمی از امکان سرمایه‌گذاری بیشتر شرکت‌های چینی در صنعت نفت سخن گفته‌اند. چین نیز در راستای تامین منافع خود از هیچ‌گونه کمکی به ایران مضایقه نکرده است به‌طوری‌که پس از مطرح شدن تحریم بنزین آمادگی خود را برای سرمایه‌گذاری درساخت پالایشگاه‌ها اعلام کرد و وزارت نفت ایران نیز از موافقت چین برای سرمایه‌گذاری در ساخت پالایشگاه خبر داد. البته این اشتیاق برای مشارکت چین در این صنعت با وجود ذخایر عظیم نفت و درآمدهای حاصل از آن کمی قابل تامل به نظر می‌رسد. براساس این گزارش روابط ایران با چین به‌طور پیوسته در طول دهه گذشته رشد کرده و در سال‌های اخیر سرعت بیشتری به خود گرفته است. حضور چینی‌ها در ایران از سال 2007 پررنگ‌تر شد و در همین سال شرکت ‌«ساینوپک» چین قرارداد توسعه میدان یادآوران را با شرکت ملی نفت ایران، با برآورد ذخایری در حدود 17‌میلیارد بشکه به امضا رساند. پس از آن شرکت «سی‌ان‌پی‌سی» امتیاز توسعه میدان نفتی آزادگان شمالی را به‌دست آورد تا سر‌آغازی باشد بر قراردادهای بلند بالای نفتی با چینی‌ها. کارشناسان بر این باورند فضای پرتنش اقتصادی حاکم بر مناسبات سیاسی خارجی و داخلی ایران، صنعت کهن نفت ایران را بیش از پیش با تکنولوژی نه چندان کارآمد چینی اجین خواهد کرد و درهای این صنعت کماکان به روی شرکت‌های چینی باز خواهد ماند تا علاوه بر کسب سود سرشار از این رهگذر آزمون و خطا‌های خود را نیز انجام داده باشند. حضور چشمگیر این شرکت‌ها در سال‌های گذشته با به دست آوردن امتیاز توسعه فاز 12 پارس‌جنوبی و جایگزینی با شرکت بزرگی همچون توتال بیشتر نمود پیدا کرد. به هر حال ایران این روزها در معادلات اقتصادی وابستگی محسوسی به جمهوری خلق چین پیدا کرده است تا رفتار این عضو دایم شورای امنیت سازمان ملل که از حق وتو در برابر قطعنامه‌های جدید علیه ایران برخوردار است کاملا حساب شده باشد. چین علاوه بر این مهم با سرمایه‌گذاری ده‌ها‌میلیارد دلاری در بخش انرژی، عملا صنعت نفت را وابسته به سیاست‌های خود کرده است تا بازی‌های سیاسی و اقتصادی برنده‌ای جز چین نداشته باشد.
کلید واژه ها :
مطالب مرتبط
نظرات
ADS
ADS
پربازدید