کد خبر:
41534
تاریخ انتشار: 30 خرداد 1392 - 10:27
بهار- روزهای انتقال را پشتسر میگذاریم؛ انتقال دولت. حالا چشمها به سیاستهای اقتصادی دولت آینده دوخته شده است. گرانی، نقطه پیوند بازارهای مختلف است و تمام حرف و انتظار مردم از رییسجمهوری که وعده بازشدن قفلها را با کلید تدبیر داده است.
یکی از قفلها، قفل سرپناه است که ماههاست بازشدنش بهرویا تبدیل شده و حباب آن با وجود رکودی که فعالان این بازار از آن خبر میدهند هر روز بزرگتر میشود. در این میان آنچه هر روز بیاثرتر به نظر میرسد برنامههای ساختوساز دولتیهاست و نگرانی از آنکه سیاستهای اشتباهی ادامه یابد که دولت دهم برای آرامکردن بازار مسکن در پیش گرفت و سرانجام، برای مردم چیزی جز ادامه گرانی نداشت.
در هشت سال گذشته بازار مسکن همواره در فرازوفرود بود. سال 86 اوج گرانی را در دور نخست ریاستجمهوری محمود احمدینژاد به نمایش گذاشت و خریدار کم شد و رکود بازار را فراگرفت. با ورود رکود به بازار، قیمتهایی که در مدتکوتاهی سهبرابر شده بودند، شکستند و تا مدتها خریدوفروش در این بازار بیرمق جایی نداشت. رکود بازار را به آرامش رسانده بود، اما این رکود اثر طولانیمدتی بر بازار نداشت. هدفمندی یارانهها به اجرا درآمد، هزینههای تولید بالا رفت و قیمت مصالح ساختمانی به شکل قابلتوجهی رشد کرد، ارزش پول ملی به شدت کاهش یافت و التهابی که بازارهای مختلف کشور را فرا گرفته بود، بازار مسکن را نیز ملتهب کرد و قیمتها روندی صعودی در پیش گرفتند. برای دومینبار در دولت احمدینژاد قیمتها به فکر رکوردشکنی افتادند این اوضاع همچنان با وجود رکودی که بازار در چاه آن افتاده است، ادامه دارد و قیمتها سربالایی میروند.
با وجود چنین شرایطی، در سالهای اخیر تنها سیاست دولت احمدینژاد برای رامکردن بازار سرکش مسکن، پروژه مسکن مهر بود؛ پروژهای که منتقدان بسیاری داشت و با وجود این انتقادها در حاشیه شهرها اجرایی شد، اما نتوانست کمکی به حل بحران مسکن بکند. قیمت هر متر آپارتمان نوساز حتی در محلههای جنوبی شهر بیش از دومیلیون تومان است و این در شرایطی است که حداقل حقوق کارگری از 500هزار تومان نیز کمتر است، این یعنی دورترشدن از رویای خانهدارشدن. در چنین اوضاع و احوالی، یکی از برنامههای اقتصادی دولت آینده، مسکن ارزان و حل بحران آن است. حسن روحانی در روزهای رقابت انتخاباتی خود گفته بود که «با توجه به اینکه تامین مسکن نقش مهمی در آرامش روحی خانوارها دارد تامین مسکن ارزان جزو برنامههای دولت تدبیر و امید است.» اکنون بسیاری منتظرند تا برنامههای دولت آینده برای بازگرداندن آرامش به بازار ناآرام مسکن اعلام شود؛ برنامهای که فعالان حوزه مسکن یکصدا معتقدند که برقراری تعادل بین عرضه و تقاضا یا به عبارتی افزایش تولید تنها راهکار است.
نباید انتظار معجزه داشته باشیم
هرچند برنامه دولت آینده در این بخش، تامین مسکن ارزان معنا شده است و هنوز از نحوه عرضه این نوع مسکن اطلاعاتی در دست نیست، اما رییس انجمن انبوهسازان درباره برنامه ساختوسازی که در دولت احمدینژاد پیگیری شد و مسکن ارزانی که حسن روحانی رییسجمهوری منتخب از آن خبر میدهد، به بهار میگوید: مسکن مهر همان مسکن ارزان بود، قیمت زمین حذف شده بود، طبق قراردادها، انبوهسازان باید با قیمت تمامشده مسکن را تحویل میدادند و سود بانکی هم تکرقمی بود، اما مشکلاتی به وجود آمد که این پروژه به سرانجامی که باید نرسید.
بیگدلی تصریح میکند: «در یکسالونیم گذشته ارزش پول ملی به شدت کاهش یافته، قیمت مصالح ساختمانی افزایش یافته و کارکردن سخت شده است، مصالح با گرانی صددرصدی به دست سازندههای مسکن میرسد و این امر انگیزههای تولید را از بین برده و بر همین اساس در یک سال گذشته مسکن مهر جدیدی ساخته نشده است.»
وی ادامه میدهد: «باید بپذیریم مشکل اصلی گرانیهای مسکن در کنار افزایش هزینههای تولید، ساختار بروکراتیک بسیار سنگینی است که حاکم است، معمولا صدور پروانه ساخت در کشور ما حدود یک سال طول میکشد و این در حالی است که بعضی خیلی زودتر میتوانند به این پروانه برسند.» رییس انجمن انبوهسازان درباره اینکه آیا میتوان امید داشت با آمدن دولت آینده و «جو روانی تغییر» اوضاع بهبود یابد؟ پاسخ میدهد: «اتفاقی نیفتاده است که انتظار داشته باشیم حباب بترکد. نباید انتظار معجزه داشته باشیم، آرامش به بازار مصالح ساختمانی بازگشته و ارزانی شده یا ساختار بروکراتیک برای افزایش ساخت مسکن تغییر کرده یا ارزش پول ملی بازگشته است؟ چه اتفاقی افتاده که انتظار داشته باشیم ارزانی بیاید، تاثیر جو روانی ارزانی نمیآورد شاید کمی کاهش قیمت داشته باشیم.» وی با اشاره به اینکه باید حداقل سالی یکمیلیون واحد مسکونی در کشور ساخته شود تا حداقل جوابگوی نیاز جوانانی باشد که تازه زندگی تشکیل میدهند، خاطرنشان میکند که «با سیاستهای فعلی نمیتوان این نیاز را تامین کرد. در حال حاضر با حداقل ظرفیت کار میکنیم و میتوانم صراحتا بگویم که انبوهسازان با توانی کمتر از 10درصد توان خود فعالیت میکنند و این به معنی افزایش شکاف عرضه و تقاضاست.»
بیگدلی معتقد است اگر دولت آینده مشورتهای خوبی در عرصه مسکن بگیرد و چالشهای واقعی این بخش را بشناسد و بعد برای حل بحران آن تصمیم بگیرد بهتر میتواند در راهحل مشکلات آن قدم بردارد.
مسکن مهر و ارزان پاسخگو نیست، تعادل بیاورید
در این میان هرچند حسن روحانی، رییسجمهوری منتخب مردم، مسکن مهر را طرح پسندیدهای همراه با اشکالاتی میداند و در اینباره گفته است که «در ابتدا قرار بود در طول 10 سال 200هزار واحد ساخته شود، اما به یک و نیممیلیون واحد مسکونی تبدیل شد، بنابراین با شتابزدگی، بدون مطالعه، بدون مکانیابی صحیح و رعایت اصول فنی و مهندسی کار انجام و باعث شد امروز این ساختمانها عیوب فراوانی داشته باشند.» اما انبوهسازان که خود از فعالان اجرای این پروژه بودهاند اجرای آن را توام با توفیق نمیدانند و بسیاری از آنها همچون محسن مقدسزاده، عضو سندیکای شرکتهای ساختمانی، معتقدند که «مسکن مهر پاسخگو نبود و ساختمانی یکبار مصرف ساخته شد که چیزی عاید مردم نکرد.»
وی با اشاره به تاکید بر اینکه اصل قضیه این است که درآمد نفتی کشور تماما در پروژههایی هزینه شد که مربوط به سیستم دولتی بود و مقدار قابل توجهی باعث توانمندشدن عدهای شد، به بهار میگوید: «این پولها وارد بازارها شد و یکی از بهترین بازارهایی که میتوانست این پولها را جذب کند بازار ملک بود به همین دلیل افزایش قیمت رخ داد و حال آنکه پروژه مسکن مهر که گفته میشد مسکن ارزان است نمیتوانست پولهای سرریزشده به این بازار را به سمت خود هدایت کند.»
مقدسزاده ادامه میدهد: «اگر دولت آینده بتواند این بودجه عمرانی را واقعا در مسیر کارهای عمرانی هزینه کند مطمئنا قیمت مسکن به دلیل افزایش تولید و کاهش هزینههای تولید مصالح ساختمانی کاهش خواهد یافت.»
وی تاکید میکند که «مسکن نباید ارزان باشد باید به قیمت باشد، باید قیمتهای متعادل را به بازار مسکن آورد. این قیمتهای تعادلی هم با تنظیمبودن عرضه و تقاضا به بازار میآید، متاسفانه اکنون عرضه و تقاضا هیچ همخوانی با یکدیگر ندارند.»
ضرورت تمرکز دولت بر تولید مسکن
در این میان، بیتالله ستاریان هم افزایش تولید برای برقراری تعادل را ضرورت تمرکز دولت در بخش مسکن میداند و با اشاره به اینکه مسکن مهر به یک چالش در بخش مسکن تبدیل شده است، به مهر گفت: دولت آینده باید بخشی از مسکن مهر که باقیمانده را به اتمام برساند و زیرساختهای این طرح را تامین کند و به متقاضیان تحویل دهد، با آنکه بخشی از مسکن مهر که مکانیابی درستی شده اما تامین زیرساختهای آن انجام نشده است به سرعت تکمیل شود. وی افزود: بخشی از مسکن مهر که جانمایی درستی ندارد و زیرساختهای آن هم تامین نشده است باید تخریب شود و از بین برود، زیرا تاثیری بر بازار مسکن ندارد و متقاضیان هم از سکونت در آن واحدها رضایت ندارند.
این کارشناس مسکن با تاکید بر اینکه دولت یازدهم به دلیل فرصت کوتاهی که دارد باید نیرو و تمرکز خود را بر تولید بگذارد، گفت: دولت نباید فریب تبلیغات و جنجال مسکن مهر را بخورد بلکه باید سعی کند با همکاری بخش خصوصی که 93درصد از ساختوساز مسکن را بر عهده دارد تولید مسکن را افزایش دهد.
ستاریان تصریح کرد: منابع مورد نیاز تولید مسکن هم باید تامین شود ضمن آنکه قوانین دستوپاگیر برای سرمایهگذاری بخش خارجی در کشور باید از بین برود تا این سرمایهگذاران هم وارد بازار مسکن شوند. وی با بیان اینکه ارائه تسهیلات برای تغییر در تکنولوژی ساخت و رشد صنعتیسازی هم از ضروریات بازار مسکن است، اظهار داشت: بافتهای فرسوده باید بازسازی و دوبارهسازی شوند، اما بافت فرسوده نمیتواند تاثیر بسیاری بر تامین تقاضا داشته باشد به این دلیل که به اندازه کافی در این بافتها متقاضی وجود دارد و به تقاضای دیگر بخشها نمیرسد. همچنین ایرج رهبر، رییس کانون سراسری انبوهسازان، نیز به مهر گفت: انبوهسازان در دولت جدید درخواست دارند که تولید مسکن با امکانات و پتانسیلهای بخش خصوصی انجام گیرد و تصدیگریهایی که در اختیار دولت است به این بخش واگذار شود.
وی با بیان اینکه دولت میتواند با اجرای طرحهای تشویقی، انگیزه برای تولید مسکن ایجاد کند، افزود: اجرای طرح و برنامه باید به بخش خصوصی واگذار شود و دولت به عنوان حاکمیت بر این امر نظارت داشته باشد. رهبر با تاکید بر اینکه برای ثبات قیمتها باید تعادل میان عرضه و تقاضا ایجاد شود، بیان کرد: ارائه تسهیلات برای ساخت مسکن موجب افزایش ساختوساز شده و قیمت مسکن را کنترل کند ضمن آنکه همه متقاضیان میتوانند به راحتی مسکن تهیه کنند. رییس کانون سراسری انبوهسازان تصریح کرد: مسکن مهر طرح خوبی بود، اما یکسری مشکلات داشت که همزمان با ساخت واحدها، خدمات زیربنایی و روبنایی، حملونقل و ارتباط مابین شهرکها و محل کار فراهم نشد. وی با بیان اینکه کنترل قیمت مسکن باید در وزارتخانههای دیگر هم پیگیری شود، گفت: باید تمامی عوامل تاثیرگذار بر قیمت مسکن کنترل شود و به جز وزیر راه و شهرسازی، وزیر صنعت، معدن و تجارت هم باید پیگیر کنترل نرخ مصالح ساختمانی باشد.
کلید واژه ها :
