این علم دارای شاخههای متعددی است که هر کدام به بررسی یک جنبه خاص از روانشناسی میپردازند. دو شاخه اصلی روانشناسی، روانشناسی عمومی و روانشناسی بالینی هستند. روانشناسی میتواند به ما کمک کند تا رفتار خود و دیگران را بهتر درک کنیم، مشکلات رفتاری خود را حل کنیم، روابط اجتماعی خود را بهبود ببخشیم و در زمینههای مختلف مانند آموزش، سلامت، کار و ... موفق باشیم. این دو شاخه از روانشناسی تفاوتهای اساسی دارند که در این مقاله به آنها خواهیم پرداخت.
روانشناسی چیست؟
روانشناسی یک علم گسترده است که به مطالعه رفتار و فرایندهای ذهنی انسان میپردازد. این علم دارای شاخههای متعددی است که هر کدام به بررسی یک جنبه خاص از روانشناسی میپردازند. هدف روانشناسی، کسب دانش و درک عمیقتری از رفتار و فرایندهای ذهنی انسان است. این دانش میتواند در زمینههای مختلف مانند آموزش، سلامت، کار، روابط اجتماعی و ... مورد استفاده قرار گیرد. به طور کلی روانشناسان همواره در تلاشند تا درک بیشتری از افراد به دست آورند. دو شاخه مهم از روانشناسی، روانشناسی عمومی و بالینی هستند که هرکدام از آنها ویژگی های خاص خود را دارند و در موارد خاصی استفاده میشوند. در ادامه به توضیح هرکدام می پردازیم و تفاوت های آن ها را بررسی میکنیم.
روانشناسی عمومی
روانشناسی عمومی به بررسی کلیات در روانشناسی و رفتارهای ذهنی و شناختی میپردازد. این شاخه از روانشناسی به مطالعه موضوعاتی مانند رشد و تکامل روانی انسان، یادگیری و حافظه، انگیزش و هیجان، ادراک و احساس و شخصیت و سازگاری اجتماعی میپردازد. روانشناسان عمومی با استفاده از روشهای علمی مانند مشاهده، آزمایش و نظریهپردازی، به کسب دانش و درک عمیقتری از رفتار انسان میپردازند. به طور کلی این نوع روانشناسی، به دنبال درک کلی درباره رفتار انسان ها و اطلاعات بیشتر درباره آن ها است.
روانشناسی بالینی
روانشناسی بالینی به بررسی و درمان اختلالات روانی میپردازد. این شاخه از روانشناسی به مطالعه موضوعاتی مانند تشخیص و ارزیابی اختلالات روانی، درمان اختلالات روانی و پیشگیری از اختلالات روانی میپردازد. روانشناسان بالینی با استفاده از روشهای درمانی مختلف مانند روان درمانی، دارو درمانی و مشاوره، به کمک افراد مبتلا به اختلالات روانی میپردازند. یک روانشناس بالینی، با استفاده از دانش و تجربه خود، تلاش میکند تا با استفاده از موثرترین روش ها، به افراد کمک کند تا مشکلات و اختلالات خود را درمان کنند.

تفاوتهای روانشناسی بالینی و عمومی
تفاوتهای اساسی بین روانشناسی بالینی و عمومی در موارد زیر خلاصه میشود:
- موضوع مطالعه: روانشناسی عمومی به بررسی کلیات روانشناسی و رفتارهای شناختی و ذهنی میپردازد، در حالی که روانشناسی بالینی به بررسی و درمان اختلالات روانی میپردازد. برای مثال روانشناسی عمومی به مطالعه و تحقیق درباره رشد و تکامل و روابط اجتماعی میپردازد، در حالی که روانشناسی بالینی به ارزیابی و درمان روانشناختی میپردازد و می کوشد تا درمان ها و رویکردها موثر جدیدترین برای مشکلات و اختلالات پیدا کند.
- هدف مطالعه: هدف روانشناسی عمومی کسب دانش و درک عمیقتری از رفتار انسان است، در حالی که هدف روانشناسی بالینی کمک به افراد مبتلا به اختلالات روانی است. فرض کنید یک دانشجوی روانشناسی عمومی در حال مطالعه موضوع شخصیت است. هدف این دانشجو از مطالعه این موضوع، کسب دانش و درک کلی از شخصیت انسان است. در حالی که یک روانشناس بالینی در حال مطالعه موضوع افسردگی است. هدف این روانشناس از مطالعه این موضوع، کمک به افراد مبتلا به افسردگی است.

- روشهای تحقیق: روانشناسان عمومی از روشهای علمی مانند مشاهده، آزمایش و نظریهپردازی برای کسب دانش استفاده میکنند، در حالی که روانشناسان بالینی از روشهای درمانی مختلف مانند روان درمانی، دارو درمانی و مشاوره برای کمک به افراد مبتلا به اختلالات روانی استفاده میکنند.
- محیط کار: روانشناسان عمومی در محیطهای مختلفی مانند دانشگاهها، مدارس، سازمانها و شرکتها مشغول به کار هستند، در حالی که روانشناسان بالینی در محیطهای درمانی مانند بیمارستانها، کلینیکها و مراکز و کلینیک های روان شناسی مشغول به کار هستند و افراد مختلف برای دریافت کمک از آن میتوانند به انواع کلینیک روان شناسی شرق تهران مراجعه کنند و از راهنمایی و دانش آن ها استفاده کنند.
جدول مقایسه روانشناسی بالینی و عمومی
|
ویژگی |
روانشناسی عمومی |
روانشناسی بالینی |
|
موضوع مطالعه |
کلیات روانشناسی و رفتار انسان |
اختلالات روانی و درمان آنها |
|
هدف مطالعه |
کسب دانش و درک کلی از روانشناسی و رفتار انسان |
ارزیابی و درمان اختلالات روانی |
|
روشهای مطالعه |
روشهای آزمایشی، توصیفی و نظری |
مصاحبه، آزمونهای روانشناختی و روشهای درمانی |
|
مهارتهای مورد نیاز |
مهارتهای پژوهشی، ارتباطی و حل مسئله |
مهارتهای مصاحبه، ارزیابی روانشناختی و درمانی |
|
محیط کار |
آموزش، بازاریابی، مدیریت، بهداشت و درمان و... |
درمانگاهها، بیمارستانها، مدارس، مراکز مشاوره و... |
|
تحصیلات مورد نیاز |
مدرک کارشناسی روانشناسی |
مدرک کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی |
|
مجوزهای حرفهای |
نیازی به اخذ مجوز حرفهای |
نیاز به اخذ مجوز حرفهای از سازمان نظام روانشناسی و مشاوره |
روانشناسی بالینی و عمومی دو شاخه اصلی روانشناسی هستند که هر کدام به بررسی یک جنبه خاص از روان انسان و زندگی میپردازند. روانشناسی عمومی به بررسی کلیات روانشناسی و رفتارهای ذهنی و شناختی میپردازد، در حالی که روانشناسی بالینی به بررسی و درمان اختلالات روانی میپردازد و در تلاش است تا به افراد برای درمان مشکلات خود کمک کند.

