اتاق نیوز- تیرماه به نیمه رسید اما خبری از مجامع بانکها نیست. شنیدهها حکایت از آن دارد که تاکنون کمتر بانکی صورتهای مالی سال ٩٣ خود را ارائه داده است. اوضاع نظام بانکی کشور آنقدر نامناسب است که امسال بانک مرکزی حساسیت و وسواس بهخرج داده و اصول بانکداری و حسابداری بانکها را در صورتهای مالی بیش از گذشته به زیر ذرهبین نظارتی خود کشیده است. بر طبق قوانین موجود پولی و بانکی، بانک مرکزی این اجازه را دارد که صورتهای مالی بانکها را قبل از انتشار از حیث اجرای استانداردهای مربوطه و اتکا به مباحث قانونی و فنی کنترل کند.
در دوره گذشته نظارت ناکارآمد بانک مرکزی به بحران شکلگیری مطالبات معوق نظام بانکی منجر شد؛ مطالبات سوختشدهای که هماینک فاقد ذخیرهگیری کافی است. به اعتقاد بسیاری از حسابداران و حسابرسان، بانکها در سالهای گذشته با تقسیم سودهای واهی و دستکاری صورتهای مالی سعی کردند که عملکرد خود را مثبت نشان دهند. درواقع بهتعبیر کارشناسان و اهل فن، بانکها در سالیان گذشته تا جایی که توانستند خود را بزک و آرایش کردند این درحالی است که به گفته شمساحمدی پشت این نقاب زیبا، چهرهای وحشتناک وجود دارد. حالا بانک مرکزی در دولت روحانی بر آن شده تا صورتهای مالی بانکها را قبل از انتشار، بهشدت کنترل و زیر و رو کند و بانکها پس از تصویب نهاد ناظر، موظف به تشکیل مجامع خواهند شد.
بر طبق قانون و عرف موجود، شرکتها و بانکها موظف هستند حداکثر تا پایان تیرماه، مجامع خود را برگزار کنند؛ در این میان آن دسته از بانکهایی که بورسی هستند، باید ١٠ روز قبل از تشکیل مجمع، گزارش حسابرس را روی سامانه کدال به نمایش بگذارند. اما امسال بانک مرکزی از ارائه صورتهای مالی و تشکیل مجامع، ممانعت به عمل آورده تا با موشکافی صورتهای مالی، این نتیجه حاصل شود که صورتهای کدام بانک شفافیت لازم را ندارد؛ کدام بانک برای مطالبات خود ذخیره کافی نگرفته و کدام بانک دراینمیان با تقسیم سودهای واهی و سودسازی در سالهای گذشته، دست به خلق اضافهپول زده است. البته هنوز بانکهایی هستند که در ارائه صورتهای مالی مقاومت میکنند و حرکت بانک مرکزی را در ممانعت از تشکیل مجامع بانکها، بهچالشکشیدن حاکمیت سهام و سهامداران و نقرهداغکردن بانکها تفسیر میکنند. برخی دیگر هم معتقدند بانکها در سالیان گذشته از غفلت بانک مرکزی سوءاستفاده کرده و سودهای واهی و تقلبی میان سهامداران تقسیم کردند و هماینک در شرایط فعلی و نزدیکشدن برخی بانکها به مرز بحران، صورتهای مالی بانکها نیازمند تجزیه و تحلیل قویتری است تا به قول رئیس شورایعالی انجمن حسابداران خبره ایران «سیهروی شود، هر که در او غش باشد.»
رسیدن به سود قابل قبول از نظر بانک مرکزی
هوشنگ خستویی، رئیس شورایعالی انجمن حسابداران خبره ایران در گفتوگو با «شرق» درباره تأخیر در ارائه صورتهای مالی و تشکیل مجامع بانکها گفت: رسیدگی و محاسبات ذخایر مطالبات معوق و رسیدن به سود قابل تقسیم و قابل قبول از نظر بانک مرکزی موجب چنین تأخیری شده است.
وی افزود: امسال، سال بسیار سختی از نظر رسیدگی به صورتهای مالی و بررسی گزارشات بانکهاست؛ فشار زائدالوصفی هم به بانکها واردشده تا حسابهای آنها شفاف و آشکار باشد و میزان سود و مطالبات آنها مشخص شود تا سیهروی شود هر که در او غش باشد.
بعید است که صورتهای مالی بانکها با سود همراه باشد
غلامحسین دوانی عضو شورایعالی انجمن حسابداران خبره ایران در گفتوگو با «شرق» در پاسخ به این سؤال که چرا برگزاری مجامع بانکها با مشکلاتی مواجه شده تا جایی که برخی از عدم برگزاری بهموقع مجامع بانکها به انتقاد میپردازند، گفت: با توجه به اخباری که شنیده میشود و مطالبی که در مورد بدهی بانکها به بانک مرکزی اعلام شده و همچنین از آنجایی که در سالهای گذشته برخی از بانکها، صورتهای مالی خود را آرایش کرده بودند، چنانچه قرار باشد که بانکها برای مطالبات سوختشده، ذخایر مناسبی را بگیرند، در چنین حالتی بعید به نظر میآید که صورتهای مالی بانکها با سود همراه باشد.به گفته وی، از آنجا که بانکها از شرکتهای تأثیرگذار و شاخصهای بورسی هستند این نگرانی وجود دارد که در صورت آنکه صورتهای مالی همراه با افشای کامل باشد، بر شاخصها تأثیر منفی بگذارد البته عدهای بر این عقیدهاند که بهتر است مجمع بانکها برگزار نشود اما بانک مرکزی رسما چنین شایعهای را در مورد برگزارنشدن مجامع تکذیب کرده است و از طرفی دیگر، بسیاری از بانکها علاقهمند بودند که بعد از ١٠ تیرماه اقدام به برگزاری مجامع کنند تا صورتهای مالی آنها تحت تأثیر جو مساعد موضوع تحریمها قرار بگیرد.
بنا را بر شفافیت بانکها گذاشتند
منصور شمساحمدی از دیگر اعضای شورایعالی انجمن حسابداران خبره ایران نیز در گفتوگو با «شرق» گفت: بانک مرکزی از حسابرسان درخواست کرده که درباره صورتهای مالی بانکها بهصورت شفاف اظهارنظر کنند و چنین تأخیری هم در راستای تصمیمگیری برای شفافیت صورتهای مالی بانکها به وجود آمده است.
بهگفته شمساحمدی، حداکثر تا پایان تیر ماه باید مجامع شرکتها و بانکها برگزار شود، در این میان بانکهایی که بورسی هستند نیز قبل از برگزاری مجمع موظفند صورتها و گزارش حسابرس را روی سامانه کدال به نمایش بگذارند و با این اوصاف وقت زیادی باقی نمانده است.
وی درعینحال ضمن اشاره به اینکه تهیه صورتهای مالی برای بانکها موضوع پیچیدهای نیست و این مسئله برای بانکها زمانبر نخواهد بود، اظهار کرد: موضوع اصلی تأخیر در ارائه صورتهای مالی و برگزاری مجامع بانکها، موضوع شفافیت است اما اینکه شفافیت صورتهای مالی تا چه اندازه باشد، از اهمیت بسیاری برخوردار است چون ممکن است با اصلاح صورتهای مالی شرکتها، سودها به شکل زیان سنواتی خود را نشان بدهد و چهره نامناسبی از بانک ارائه شود.
بهگفته این حسابرس، بانکها سالیان زیادی است که نقاب زیبا به چهره دارند حالا اگر قرار بر شفافیت صورتهای مالی آنها باشد، ممکن است بهجای نقاب زیبا چهره وحشتناکی به خود بگیرند؛ بههرترتیب باید به این مسئله نیز توجه کرد که در شرایط فعلی شفافیت یکباره صورتهای مالی بانکها به صلاح هست یا موجب تشویش و نگرانی خواهد شد.
بانکها بهشدت با کمبود منابع مواجه هستند
غلامرضا سلامی عضو جامعه حسابداران رسمی نیز در گفتوگو با «شرق» درباره عدم برگزاری مجامع بانکها در موعد مقرر اظهار کرد: در سالهای گذشته بانک مرکزی نظارت کافی بر عملکرد بانکها نداشته و همین امر موجب شده است بعضا بانکها سود واهی تقسیم کنند.
بهگفته سلامی، متأسفانه بانکها به دلیل فشار اکثریت سهامداران در هیأت مدیره علاقه دارند سود را بیشتر از واقع شناسایی کنند. این حسابدار رسمی درعینحال ضمن بیان اینکه امسال بهطور قطع سود قابلتقسیم بانکها نسبت به سنوات قبل بهطور محسوسی کمتر خواهد بود، متذکر شد: بانک مرکزی امسال وسواس زیادی در تهیه صورتهای مالی بانکها به خرج داده است؛ اصل هم بر این است که بانک مرکزی نظارت قوی و علمی داشته باشد تا کمتربانکی با ورشکستگی مواجه شود. متأسفانه در سالهای گذشته این بیتوجهی صورت گرفت بهطوریکه سودی که در سالهای گذشته توسط بانکهای دولتی و خصوصی تقسیم شد، منطبق با سود واقعی نبود و بیش از حد میزان شناسایی شد و همین امر موجب شد بانکها با چنین مشکلی مواجه شوند و منابع بانکها خارج شود.
عضو شورایعالی انجمن حسابداران با بیان این نکته که بانکها هماینک با مشکل کمبود منابع مواجه هستند، گفت: بانک مرکزی بهتازگی متوجه بیتوجهی سالیان گذشته شده است و سعی بر جبران مافات دارد؛ اگرچه این اقدام بانک مرکزی درست است اما دیرهنگام است و باید از چند ماه قبل شروع به چنین اقدامی میکرد که تا قبل از خردادماه این اقدامات انجام شده بود.
منبع:شرق
