محسن بهرامي ارضاقدس رييس كميسيون تجارت اتاق تهران
يكي از موارد زيربنايي و تاثيرگذار در اقتصاد كشور بحث نرخ ارز است. نه تنها در داخل كشور بلكه در مسائل مربوط به صادرات و واردات كالا بسيار موثر است. برخي كارشناسان و فعالان اقتصادي بر اين باورند كه شناور نبودن نرخ ارز يكي از دلايل كاهش صادرات ايران است. بدين معنا تا زماني كه قيمت كالاها و نرخ تورم افزايش مييابد اما نرخ ارز همچنان ثابت است و نميتوان به افزايش صادرات اميدوار ماند. هرچند نرخ ارز تنها فاكتور افزايش آمار صادرات نيست، اما نقش مهمي در رسيدن به توسعه ارتباط با كشورهاي خارجي ايفا ميكند. اكنون يادآوري اين نكته حائزاهميت است كه اصطلاح شناور نبودن نرخ ارز نميتواند درست و بجا باشد، زيرا در برنامه پنجم توسعه نظام ارزي به دقت مديريت شده و بهطور قانوني با اين مساله برخورد خواهد شد. در اين برنامه بهطور دقيق پيشبينيهاي مهمي درباره نرخ ارز لحاظ شده تا فعالان و سرمايهگذاران اقتصادي با نوسانات ناگهاني مواجه نشوند و بتوانند طبق اين برنامه اهداف و زمانبنديهاي لازم براي فعاليتهاي خود درنظر بگيرند. تعريف مديريت نرخ ارز در برنامه پنجم توسعه بدين معناست كه اين نرخ همه ساله باتوجه به تفاضل تورم داخلي و خارجي اصلاح شود و بازه تغييرات نرخ ارز به اندازه تفاضل ذكر شده صورت بگيرد. حال اصطلاح صحيح شناور بودن نرخ ارز اينگونه به خود معنا ميگيرد كه در احكام قانوني تفاضل قيمت تورم داخلي و خارجي تعديل صورت بگيرد. براي مثال اگر تورم داخلي 15درصد و تورم بينالمللي 4درصد در سال است، حال باتوجه به اين مابهالتفاوت، نرخ ارز بايد 11درصد در سال افزايش يابد. اما اين افزايش ميتواند در طول سال با يك شيب ملايم و هر ماه يك درصد يا يك ماه 2 درصد و ماه بعدي بدون افزايش باشد. بنابراين باتوجه به موارد ذكر شده نميتوان الزاما افزايش صادرات را در گرو افزايش نرخ ارز دانست زيرا مواد اوليه بيشتر كالاهاي صادراتي توليد داخل كشور نيست بلكه جزو كالاهاي وارداتي است. پس با افزايش نرخ ارز قيمت نهايي كالاي توليدي نيز افزايش خواهد يافت. درنهايت رقابتپذيري توليدات كشور از نظر قيمت و كيفيت در عرصه جهاني با مشكل روبهرو خواهد شد. درراستاي افزايش صادرات عوامل متعددي غير از ارز دخيل هستند ازجمله نرخ سودسرمايهگذاري، تسهيلات، سپردهگذاري و مديريت صحيح بانك مركزي و درنهايت مديريت درآمدهاي ارزي و فروش نفت تعيينكننده و راهگشا خواهد بود.
منبع: تعادل
