بورس کالا غربی اداره می‌شود نه اسلامی | اتاق خبر
کد خبر: 32750
تاریخ انتشار: 15 آبان 1391 - 13:32

تجارت فردا- محمد آزاد را هنوز هم باید در زمره مخالفان بورس قلمداد کرد. او که از چهره‌های شناخته‌شده در بازار و اصناف است، هدایت اتحادیه آهن‌فروشان را در دست دارد. صنفی که هیچ‌گاه نتوانست به بورس کالا راه پیدا کند اگرچه تلاش زیادی برای ورود به این بخش از خود نشان داد. با رئیس اتحادیه آهن‌فروشان درباره تنش‌های اخیر وزارت صنعت، معدن و تجارت و بورس کالا به گفت‌وگو نشستیم.

بورس فلزات در سال 82 که راه افتاد، شما یکی از منتقدان جدی آن بودید. هنوز هم با بورس فلزات که چند سالی است به بورس کالا بدل شده مخالف هستید؟

من در آن سال‌ها که بورس فلزات تشکیل شد مخالف راه‌اندازی آن نبودم بلکه تمام نگرانی‌هایی که از پیدایش آن داشتم عدم شفافیت در بازار سرمایه بود. اتفاقاً از جمله بخش‌هایی که در آن زمان به استقبال بورس فلزات رفت، صنف آهن بود و فعالان این صنف معتقد بودند که می‌توانند به این بازار جدید اعتماد کنند منتها در بخش اقتصادی این صنف آنچه که باید در نظر گرفته شود شفافیت است؛ اینکه از مبدأ تا مقصد معاملات آهن و فولاد چگونه است و این مسیر کاملاً روشن باشد. این نگرانی را آن سال‌ها داشتیم و امروز هم همان نگرانی‌ها را دارم. همواره برای ما سوال بوده است که در این بازار، چه کسانی فروشنده هستند و خریداران که هستند؛ و اینکه نرخی که معامله می‌شود چه رقمی است. به این سوال‌ها هنوز نتوانسته‌ایم برسیم.

در ابتدای شکل‌گیری بورس فلزات، پیشنهاداتی نیز داشتید؟

مهم‌ترین خواسته ما این بود که روش معامله غربی‌ها و آنچه که در بورس‌های آمریکا و اروپاست را اینجا و در کشور اسلامی ما دنبال نکنند. ایران یک کشور اسلامی است و ما چیزی جز پیاده ‌کردن اقتصاد‌ اسلامی در این کشور نداریم. بنابراین اینکه بورس و معاملات بازار سرمایه در ایران به همان شکل که در بورس‌های لندن و نیویورک و‌... حاکم است، باشد را هرگز نمی‌پذیریم. در این بازارها، کالا سلف معامله می‌شود، در ایران نیز سلف‌خری سابقه چند صد‌ساله دارد اما اگر کالایی معامله نشود، این خلاف موازین اسلامی است و ما این را قبول نداریم. متاسفانه در حال حاضر در بورس کالا حواله اجناس هم معامله و دست به دست می‌شود بدون آنکه کالایی خرید و فروش شود. این گناه است و ما به طور جدی به آن ایراد داریم. هدف ما از ابتدای انقلاب تاکنون این بوده است که اقتصاد ‌اسلامی را در این کشور پیاده‌سازی کنیم. اینکه همه کسبه لقمه حلال به دست آورند. آیا با روش معامله کالاها که در حال حاضر در بورس کالا در پیش گرفته شده می‌توانیم به این خواسته دست یابیم؟ به نظر من نه. بنابراین ما با روش‌های معامله در این بورس مخالفیم و معاملات آتی در بخش آهن و فولاد را قبول نداریم.

اما به نظر می‌رسد که این روش معامله در بورس کالا نهادینه شده و رقم‌هایی نیز که داد و ستد می‌شود در مواقعی چشمگیر است.

این روشی که در پیش گرفته شده یک نوع لاتاری و قمار است که در کشور اسلامی ایران حرام است. ما با روش معاملات مشکل داریم اگر نه از فروش آهن‌آلات در بورس که قیمت‌ها شفاف باشد و دست واسطه‌ها کوتاه شود، استقبال می‌کنیم. نکته دیگر این است که در سال‌های ابتدایی تشکیل و راه‌اندازی بورس فلزات که بعدها به بورس کالا تبدیل شد، معاملات پنهانی سیطره بالایی در این بازار داشت، امروز هم کم و بیش این روش ادامه دارد.

در ابتدای تاسیس بورس فلزات با ورود صنف آهن‌فروشان به این بازار معاملاتی مخالفت‌های جدی می‌شد. دلیل این مخالفت‌ها چه بود؟

از همان ابتدای راه‌اندازی این بورس قرار بود که اتحادیه آهن‌فروشان که به عنوان متولی این صنف در ایران شناخته می‌شود، در بورس کالا وارد شود اما این اتفاق نیفتاد. با این حال، این اتحادیه همواره در کنار بورس کالا بوده و هست. در زمان تصدی آقای هاشمیان که ریاست بورس کالای ایران را بر عهده داشت همکاری ما با این مجموعه شفاف‌تر از امروز بود تا آنجا که مدیرعامل سابق با ما نشست‌های مشورتی برگزار می‌کرد و به نظرات و پیشنهادهای فعالان این صنف اهتمام ویژه‌ای می‌شد. در واقع ما در آن دوره رضایت بیشتری از بورس کالا داشتیم. اما در دو سال اخیر که نوسانات بازار ارز، صنف آهن‌فروشان را به مانند دیگر صنوف آزار داد، کسانی در بورس کالا سودهای کلان بردند که هیچ ارتباطی با این صنف ندارند.

 در این مورد هم چندین بار به مسوولان دولتی تذکر دادیم اما ترتیب اثری ندادند. حتی در یک‌دوره‌ای اعضای صنف آهن‌فروشان می‌توانستند به عنوان خریدار به بورس کالا وارد شوند اما پس از مدتی مسوولان این بورس اعلام کردند تنها شرکت‌های حقوقی اجازه ورود به خرید و فروش در این بورس را دارند و عملاً دیگر ما را راه ندادند. حال آنکه اعضای صنف آهن‌فروشان شناخته‌شده و دارای شناسنامه هستند ولی برخی برای کسب سودهای کلان و خارج از عرف، اقدام به ثبت شرکت‌های تجاری ظرف 24‌ ساعت کردند و نقدینگی بالایی نیز دارند. حتی برخی از این شرکت‌ها اصلاً وجود خارجی ندارند. ما بارها خواستار این شدیم که خریداران حوزه آهن و فولاد را به اتحادیه آهن‌فروشان معرفی کنند تا بدانیم که ورود‌کننده‌ها به بورس کالا چه کسانی هستند اما به رغم مکاتباتی که با مسوولان بورس کالا مبنی بر اعلام فهرست ماهانه جزییات خریداران آهن‌آلات داشته‌ایم، تاکنون حتی یک نفر را هم به ما معرفی نکرده‌اند. این‌گونه است که ما نمی‌دانیم مسیر توزیع کالاهای خریداری‌شده چگونه است و چه کسانی اقدام به سوءاستفاده از این بازار و تغییر قیمت‌ها کرده‌اند. من مدافع بورس هستم اما چرا بخش خصوصی جرات نمی‌کند وارد این بازار شود؟ اگر قرار است در بورس کالا کشف قیمت شود چرا نباید تمام فعالان و صنف بازار آهن پا به این نهاد بگذارند؟ این سوالاتی است که هنوز برای من و صنف آهن‌فروشان بی‌پاسخ مانده است.

از جمله مواردی که بورس کالا به آن متهم شده، افزایش قیمت و گرانی کالاها در این بازار است. فکر می‌کنید مقصر گرانی‌ها بورس کالاست؟

تاوان تمام گرانی‌ها در بازار آهن و فولاد را در حال حاضر صنف ما یعنی اتحادیه آهن‌فروشان می‌دهد. دیگرانی می‌آیند و کالا را در بورس معامله می‌کنند و از صنف ما جنس را تحویل می‌گیرند اما آن کسی که باید به دارایی پاسخگو باشد عضو صنف ماست. می‌گویند شما از بورس، آهن را خریداری کرده‌اید در حالی که این واسطه‌ها هستند که کالا را آن هم بدون فاکتور به صنف ما می‌فروشند. اگر قرار است جنسی در بورس کالا معامله شود باید اجازه داد تا تمام آن بخش کالایی به بورس بیاید نه اینکه تنها به بخش محدودی اجازه ورود داده شود. حتی مسوولان بورس کالا از ارائه آمار شرکت‌های حقوقی به ما که متولی اصلی بازار آهن هستیم سر باز می‌زنند. در حال حاضر، ملاک قیمت‌گذاری در کشور نرخ‌هایی است که در بورس کالا کشف می‌شود، این یک ضعف است و من در جلساتی که وزیر صنعت، معدن و تجارت حضور داشته اعتراض خودم را در این مورد به گوش ایشان رساندم. در یکی از همین جلسات که اخیراً بود به آقای وزیر گوشزد کردم که قیمت‌ها در بورس کالا به صورت سلف‌خری به دست می‌آید حال آنکه همان کالا در بازار خارج از بورس به قیمت‌هایی بسیار بالاتر فروخته می‌شود و در این میان اعضای صنف آهن‌فروشان را جریمه می‌کنند. ما در حوزه فلزات، گرانی داریم اما گران‌فروشی نداریم؛ و نوسانات نرخ ارز است که این بازار را مانند سایر بازارها تحت تاثیر خود قرار می‌دهد. اتفاقاً طی 10 روز اخیر که قیمت دلار در بازار قدری کاهش پیدا کرده، شاهد کاهش قیمت‌ها در بازار آهن هستیم که این اتفاقی طبیعی است.

در جلساتی که با آقای غضنفری داشته‌اید، پیشنهاداتی را نیز با ایشان در میان گذاشته‌اید؟

در یکی از همین جلسات از ایشان خواستم صادرات آهن‌آلات و سنگ‌آهن را ممنوع کنند. استدلالم این بود که در شرایط فعلی اقتصادی کشور و نیز فشار تحریم‌ها به بخش تولید، نیاز داخلی واحدهای تولیدی باید برطرف شود. آقای وزیر قول دادند که جلوی صادرات آهن و فولاد و مشتقات آن را خواهند گرفت که با بخشنامه اخیر مبنی بر توقف صادرات 52 قلم کالا که فولاد و آهن را نیز در‌برمی‌گیرد خوشبختانه این اتفاق افتاد.

با مسوولان بورس کالا نیز جلساتی داشته‌اید؟

من با همه دست‌اندرکاران بورس رفاقت دارم، معتقدم که روش‌های معامله در بورس کالا منطقی نیست. ملاک تبیین روش‌ها نباید غرب باشد، که باید به شرع اسلام و قوانین کشور رجوع کرد. 

وزیر صنعت، معدن و تجارت هشدار داده است که در صورت بی‌توجهی بورس کالا به تذکرات وی، با این نهاد به طور قانونی برخورد خواهد کرد. این برخورد چگونه خواهد بود؟ آیا منجر به تضعیف یا حتی انحلال بورس کالا خواهد شد؟

حدود و اختیارات بورس کالا بر اساس قانون مشخص است. وزارتخانه صنعت، معدن و تجارت و نیز وزارت اقتصاد بر این نهاد نظارت دارند. بنابراین عملکرد بازار سرمایه را این دو وزارتخانه رصد می‌کنند و می‌توانند هر تصمیمی را اتخاذ کنند. اما اینکه آقای غضنفری از برخورد قانونی سخن گفته‌اند، فکر می‌کنم این برخورد می‌تواند روی اصلاح روش‌های معاملاتی در این بازار و نیز نحوه تعیین قیمت پایه کالاها باشد.

 

مطالب مرتبط
نظرات
ADS
ADS
پربازدید