سعید صمدی، رییس کمیسیون معدن خانه اقتصاد ایران در گفت و گو با خبرنگار خانه اقتصاد توضیح داد: اگر قرار باشد بخش معدن رشد و توسعه یابد و در صحنه جهانی معادلات معدنی و نیز بحث سرمایه گذاری خارجی حضور پیدا کند یکی از الزامات اولیه، بحث شفافیت است.
وی ادامه داد: به عبارتی، بحث شفافیت یکی از پیش نیازهای سرمایه گذاری خارجی است، واگر در دوران تحریم دچار نقصانی بودیم، قطعا به دلیل نبود شفافیت بوده است.
صمدی افزود: از آن جا که کمیسیون معدن خانه اقتصاد ایران سعی می کند به مشکلات زیربنایی حوزه معدن بپردازد و در پی حل و یا ارائه راه حل های مسائل بنیادی است، لذا بحث شفافیت به عنوان یکی از مشکلات بنیادی و مبانی توسعه بخش معدن در این کمیسیون در نظر گرفته شده است.
وی با بیان این که اگر بخواهیم در ارتباط با شفافیت تعریفی ارائه دهیم می توان گفت: شفافیت به عملیاتی اطلاق می شود که طی آن تمام جریان اطلاعات در حوزه معدن اولا؛ آسان ، ثانیا؛ رایگان، ثالثا؛ به موقع و از همه مهم تر بدون درخواست، در معرض دید عموم قرار گیرد.
صمدی در خصوص نتیجه بحث شفافیت یادآور شد: شفافیت موجب تسهیل فعالیت های اقتصادی می شود. دیگر نتیجه شفافیت جلوگیری از رانت و فساد است، از طرف دیگر این مهم؛ از جمع آوری و یا به عبارتی تولید مضاعف اطلاعات که هزینه بردار است جلوگیری به عمل می آورد.
وی تصریح کرد: در مجموع، مبحث شفافیت باعث تسهیل ساز و کار فعالیت های معدنی می شود.
رییس کمیسیون معدن خانه اقتصاد ایران در خصوص حوزه های شفافیت گفت: شفافیت حوزه بسیار گسترده ای را در برمی گیرد این امر هم در بخش خصوصی با عنوان فعالان معدنی، معدن کاران، استخراج کنندگان معدن و هم در دولت باید اجرایی شود و تفاوتی نمی کند.
صمدی تأکید کرد: اما از آن جا که عمده فعالیت ها و اطلاعات در دست دولت است ، طبیعتا عمده افشاء اطلاعات و شفافیت سازی نیز بایستی توسط دولت صورت گیرد.
وی شفافیت در بحث اطلاعات را یکی از حوزه های گسترده این بحث خواند و اظهار داشت: بحث اطلاعات می تواند شامل اطلاعاتی در خصوص اطلاعات ذخایر، مشخصات ذخایر و یا هر گونه اطلاعاتی باشدکه به شناخت یک معدن کار در خصوص پتانسیل های معدنی کمک هایی را ارائه دهد، حال این اطلاعات می تواند اطلاعات اداری،زمین شناسی، سوابق بهره برداری و یا ژئوفیزیک باشد.
صمدی ادامه داد: دومین حوزه شفافیت، حوزه قراردادها است؛ قراردادهایی که دولت در ارتباط با معدن، با بخش خصوصی منعقد می کند و یا هر گونه فعالیتی که به شکل پیمان و یا تفاهم نامه یا هر چیزی که می خواهد ارتباط جدیدی را بین دولت و بخشی دیگر ایجاد کند.
وی افزود: سومین حوزه؛ حوزه درآمدها و مخارج است. بالاخص تمام مجموعه های دولتی که در حوزه معدن یک سری درآمدها و یا مخارج دارند، تمام این ها باید به صورت شفاف در جریان دید عموم قرار گیرند تا مورد نقد قرار گیرند.
رییس کمیسیون معدن خانه اقتصاد ایران تصریح کرد:حتی در مجموعه قراردادها بایستی زیرمجموعه قراردادها نظیر الحاقیات، صورت وضعیت ها و پرداخت ها آورده شود.
وی با بیان این امر که بحث مذاکرات حوزه معدن یکی دیگر از حوزه های گسترده بحث شفافیت است توضیح داد: حال این مذاکرات با یک شرکت خارجی بوده و یا با مجموعه ای از داخلی صورت گرفته باشد و یا مذاکرات شورای عالی معادن؛ بایستی هرگونه مذاکره رسمی که در ارتباط با معدن در حوزه دولت انجام می شود به صورت شفاف ارائه شود،
صمدی افزود: تمام مکاتبات معدنی نیز باید به صورت شفاف ارائه شود.
وی مشکل تفسیر متفاوت از قوانین را یکی از مشکلات مهم موجود در بخش معدن معرفی کرد و اظهار داشت: یکی از مشکلات موجود این است که تفاسیر از قوانین متفاوت است یعنی از یک قانون چندین سازمان معدنی برداشت ها ی متعدد و متفاوتی انجام می دهند.
صمدی افزود: در حوزه شفافیت اگر این قوانین، مقررات و مکاتبات به صورت مکتوب در جایی ثبت شود طبیعتا به بحث وحدت رویه نیزکمک خواهد کرد.
وی ادامه داد: در بحث شفافیت جامعه بزرگ معدنی و جامعه مردم نظاره گر فعالیت های معدنی خواهند بود.
رییس کمیسیون معدن خانه اقتصاد در خصوص وظیفه شفاف سازی بخش خصوصی نیز گفت: در مقابل بخش خصوصی نیز بایستی فعالیت های خود را شفاف کند؛ هم چنین تبادل اطلاعات بین بخش خصوصی و دولت می تواند مفید واقع شود.
صمدی تأکید کرد: هر تصمیم گیرنده ای زمانی که متوجه شود اعمال ، رفتار و تصمیمات وی به طور شفاف در معرض قضاوت و دید عموم خواهد بود طبیعتا سعی می کند تمام دقت خود را در اتخاذ تصمیمات به کار ببندد.
وی اعلام کرد: این مجموعه بحث شفافیت است، البته ما هنوز در ابتدای کار هستیم و در در نظر داریم این بحث را به عنوان بسته پیشنهادی کمیسیون معدن به ارگان های نظارتی، وزارت خانه، مجلس شورای اسلامی ارائه دهیم.
صمدی افزود: البته توجه داشته باشید در این زمینه قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات نیز موجود است که حدود 5 سال پیش به تصویب رسیده است.
رییس کمیسیون معدن خانه اقتصاد ایران عنوان کرد: در همین زمینه سازمان های جهانی نیز حضور دارند که به بحث شفافیت کمک می کنند. اگر بحث شفافیت قوت گیرد؛ ریسک سرمایه گذاری و هزینه سرمایه گذاری، کاهش می یابد وشرکت های قدرت مند و معتبر خارجی حاضر خواهند بود در بحث سرمایه گذاری به ما کمک کنند.
