به گزارش اتاق خبر، به نقل از ساعت24، نظام دولتی صنعت دارو در همه ۴ دهه اخیر شرایط سختی را بر این فعالیت تحمیل کرده است که گوشههایی از آن را در گفتوگو با ناصر ریاحی از فعالان این صنعت و از تشکلگرایان قدیمی فعالیت داروسازی میخوانید.
ریاحی در گفتوگو با نشریه تشکلها ضمن اینکه تصریح میکند دولت از نظر او نمره ۱۹ میگیرد اما یادآوری میکند که عدم پرداخت بدیههای دولت به داروزسازی کار را دشوار کرده است.
مهمترین مسایل اقتصادی ایران در سال ۱۳۹۵ که مانع فعالیتهای اقتصادی کلان شده و کار صنف و صنعت شما را در مسیر دشوار قرار داد، کدامند؟ چه اتفاقهای مناسبی در سال ۹۵ افتاد؟
اول از مسایل خوب شروع میکنم. طرح تحول نظام سلامت که از سال ۱۳۹۴ در عمل شروع شد و در سال ۱۳۹۵ در واقع از حالت جنینی خارج شد، از بهترین طرحهایی است که بعد از انقلاب اسلامی در ایران اجرا شده است. این طرح از یک طرف شأن و مرتبه فعالان اقتصادی سلامت را ارتقا داد و از سوی دیگر رضایتمندی مردم را ایجاد کرد. اقتصاد سلامت در ایران میتوانست با این طرح رشد و توسعه را تجربه کند. این یک اتفاق خوب بود که در سال ۱۳۹۵ ادامه داشت. از طرف دیگر نرخ تورم که مهار شد نیز یک اتفاق کارآمد برای همه صنفها بوده و هست. اما آنچه باید در صنف سلامت ارزیابی کنیم این است که بودجه کافی به آن تزریق نشد.
در حال حاضر در بخش دارو بیش از ۳۵۰۰ میلیارد تومان بیمارستانهای دولتی و داروخانهها، دانشکدههای علوم پزشکی به صنف ما بدهکارند و این تقریبا معادل ۳۰ درصد کل گردش کار این صنعت است این بدهیهایی که یادآوری کردم بدهی معوق است وگرنه بدهی بیشتر است و مطمئن هستیم در شرایط عادی این بدهی پرداخت نمیشود. با توجه به اینکه بانکها هزینه سنگینی بابت وام از ما میگیرند و به دلیل کسری بودجه در طرح سلامت، دولت و وزارت بهداشت سود نهایی ما را پایین آورده و شکننده کرد. اگر دو ماه و یا حتی یک ماه پول خود را دیرتر بگیریم سود نهایی بیشتر کاهش مییابد و هزینه خراب سرمایهمان بیشتر میشود و ما به نقطه ضعیف میرسیم.
الان کاملا همه شرکتهای دارویی، تولیدکننده و صادرکننده در شرایط بسیار بد مالی هستند و شمار قابل توجهی از اینها اگر پولشان را بگیرند مطمئن هستم دیگر در این حوزه فعالیت نخواهند کرد. از طرفی با اجرای طرح تحول نظام سلامت که در ابتدای صحبت به آن اشاره کردم انتظار میرفت که حجم این بازار را افزایش دهد اگر حجم بازار تولیدات سلامت اعم از دارو و تجهیزات پزشکی در بازار افزایش پیدا میکرد. علاقه به سرمایهگذاری افزایش مییافت و به این ترتیب سرمایهگذاران خارجی هم میآمدند. این اتفاق حدود ۱۰-۲۰ سال پیش در ترکیه رخ داد و همه شرکتها و بنگاههای بزرگ خارجی در ترکیه شعبه و کارخانه راهاندازی کردهاند. اما در ایران داستان معکوس شد، یعنی چون بودجه نبود در واقع دولت برای اینکه طرح را ادامه بدهد حجم بازار را کوچک کرد، به این معنا که هم سود نهایی فعالان را کاهش داد و هم داروهای گرانتر را حذف و داروهای ارزانتر را جایگزین کرد. این کار به صورت کارشناسی انجام نشد بلکه به دلیل کسر بودجه این کار را انجام دادند، یعنی در صورتی که دو دارو مشابه باشند خیلی هم خوب است که این کار انجام شود ولی وقتی به دلیل کسر بودجه این کار را میکنند الزاما دیگر کیفیت و سلامت بیمار در اولویت نیست.
در شرایط حاضر از ورود و ثبت داروهای جدید که میتواند منجر به تولید یا واردات بیشتر شود به شدت جلوگیری میشود. فعالان صنف سلامت اعم از واردکننده و تولیدکننده دارو، فعالان اقتصادی بخش تجهیزات پزشکی، پزشکان و پرستاران سال بسیار بدی را پشت سر گذاشتند. این مشکل فقط منحصر به ما نیست. پزشکان و پرستاران بیش از یک سال است کارانه خود را دریافت نکردهاند.
همان طور که میدانید گروهی از پرستاران با حقوقهای ۵۰۰-۶۰۰ هزار تومان شاغل هستند و درآمدشان بیشتر از کارانه متعادل میشود و زندگی خود را تنظیم و دخل و خرج میکنند. این خیلی بیانصافی است نسبت به این قشر و هم کسانی که در گردش وجوه فعالیت میکنند. البته تامین سلامت افتخار همه ماست اما از نظر تامین بودجهها نباید با مشکل مواجه شویم و متاسفانه این مسایل شرایط بدی بود که در سال ۱۳۹۵ رخ داد.
به نظر حضرتعالی دولت و مجلس و اتاق بازرگانی در سال ۱۳۹۵ چه کارهایی باید انجام دهند تا شرایط مناسبتر شود؟
واقعیت این است که نشستهای پرشماری بادولتمردان از یک طرف و با مجلس از سوی دیگر برگزار شده است. آخرین نشست در هفته اول اسفندماه برگزار شد. در این نشستها معاونتهای سازمان برنامهریزی و مدیریت قول دادند تا آخر امسال چهار هزار میلیارد تومان به دانشگاه علوم پزشکی پرداخت کنند.
واقعیت این است که این رقم اگر پرداخت شود نیز جبران ضرر نمیشود. به هر حال هر فعالیتی که در طول سال انجام دادهایم حتی امروز هم پول بگیریم در نقطه زیان هستیم. از طرف دیگر میزان پرداختیها کافی نیست. یعنی متاسفانه طرح تحول را بدون توجه به هزینهها شروع کردند و بدون اینکه زیرساختهای کافی برای این طرح بسازند شروع به اجرا شد. میدانم مجلس دنبال نجات این طرح است و اگر اتفاقی بیفتد ما نیز نجات پیدا میکنیم. دولت و اتاق بازرگانی در حدی که ظرفیت آنها اجازه میدهد بیانیه صادر کرده، مکاتبه کنند و از مسوولان دعوت کردند، نشست برگزار کرده و هشدارهای لازم را داده اند. ما هم در سطح تشکل به همین ترتیب عمل کردیم. تقریبا هیچ شخص ذیربطی نیست که با آنها نشست و دیدار نداشته باشیم.
اما به نظر من مشکل از اینجاست که دولتمردان و اکثر نمایندگان محترم متاسفانه کار اقتصادی نکردهاند و با قاعده کار آشنا نیستند. اگر فردی فعال اقتصادی باشد به نظر میآید که کار خوبی نکرده است و این افراد به مجلس راه پیدا نمیکنند. حدود ۴۵ روز پیش اوراق بهادار دولتی را به جای پول به ما پیشنهاد دادند و خواستند این اوراق با نام و ۴ ساله و با نرخ سود ۱۶ درصد بود و قرار شد ۲ هزار میلیارد تومان از طلب با این اوراق تسویه شود. در مصاحبه تلویزیونی در اتاق در این باره گفتم ما خانهدار نیستیم که پول را در صندوقچه بگذاریم و ۶ ماه یکدفعه سودش را بگیریم وقتی ما از بانک یا شرکتهای تامین سرمایه درخواست میکنیم که اوراق را نقد کنند، آنها بین ۲۰ تا ۴۰ درصد از مبلغ کم میکنند و ما به دلیل تاخیر ۳۰ تا ۴۰ درصد زیان کردهایم و ۳۰-۴۰ درصد هم به این صورت زیان میکنیم؟ یعنی کارهایی که در حد توان اتاق، مجلس و دولت بوده، انجام دادهاند اما کارساز نبوده است.
تشکل شما برای بهبود فضای کسب و کار و اعضای خود برای سال ۱۳۹۶ چه برنامههایی دارد؟
زندگی ادامه دارد ما هم شرایط دولت را درک میکنیم و هنوز هم اگر با من مصاحبه کنند نمره ۱۸-۱۹ به دولت و وزارت بهداشت میدهم. قبول دارم، سوء مدیریت و عدم برنامهریزی تا اندازهای دخالت دارد اما ظرفیت های مدیریتی کشور همین است و مدیرانی که توان ورود به دولت را دارند همین مدیران هستند. علاوه بر این، تحریم و مسائلی که هیچ وقت حل نشدهاند و برخی از آنها بعد از انتخابات جدید ریاست جمهوری امریکا بدتر هم شدهاند و ما این مشکلات را درک میکنیم. ما برای سال جدید برنامههای مفیدی داریم. هر سال در اتحادیه ما، مرکز آموزش داریم تقریبا به طور مرتب در سطوح مختلف از منشی تا کارمند خدماتی تا فنی در نظرداریم این برنامه را حتما ادامه دهیم. مسابقات ورزشی برای بدنه شرکت داریم و سال گذشته برای آقایان داشتهایم.
در سال جدید در نظر داریم مسابقات ورزشی که قابلیت اجرا برای خانمها دارد را اضافه کنیم. اتحادیه ما فصلنامه داشته در سال جدید ۶ شماره یعنی هر دو ماه یک بار منشتر خواهیم کرد. یک سری قاعدهها و ویژهنامههایی برای اعضا در حال تنظیم هستیم که تقریبا به اجماع رسیدیم یعنی همه متعهد به انجام هستند. قواعد اخلاقی بین خودمان تعیین و عمل میکنیم. حسن اتحادیه ما اعضای محدود آن است، شرکت دارویی باید برای فعالیت مجوز دریافت کنند و شرط عضویت در اتحادیه است و وزارت بهداشت از یک حدی بیشتر مجوز نمیدهد، مگر اینکه تعدادی شرکت از گردونه اقتصاد خارج شوند در آن صورت مجوز میدهد. به همین دلیل میتوانیم به هم خیلی نزدیک باشیم.
