او اعتقاد دارد؛یکی از مزیت های حمل زمینی این است که محموله های صادارتی و وارداتی با سرعت بیشتری انجام می شود و این رویه باعث می شود که محموله های بسیاری از ایران به کشورهای CIS ترانزیت شود. در ادامه گفت و گوی اتاق نیوز با آبراهامیان را می خوانید. ایران از نظر جغرافیایی دارای پتانسیل های بالقوه فراوانی است؛ چرا در زمینه حمل و نقل ایران هیچگاه نتوانست این پتانسیل را به صورت کامل بالفعل کند؟ ایران از نظر جغرافیایی موقعیت بسیار مناسبی دارد. از جنوب به دریاهای خلیج فارس و دریای عمان و از شمال بعد از فروپاشی شوروی به کشورهای CIS دسترسی دارد. کشور ترکیه از موقعیت جغرافیایی خودش به نحو احسن استفاده کرد؛ بدلیل اینکه پل ارتباطی بین آسیا و اروپا است. ایران نیز می توانست یک پل ارتباطی بین تمامی کشورهای خلیج فارس و دنیا باشد، بویژه کشورهای آسیایی و کشورهای CIS. اما دولتمردان به قضیه ترانزیت توجه چندانی نکردند؛ این درحالیست که محموله های بسیاری می تواند از ایران به کشورهای CIS ترانزیت شود. درحال حاضر بدلیل اینکه کشورهای افغانستان، پاکستان و عراق در شرایط نا امنی به سر می برند و امکان مراودات بسیار مشکل شده است. این درحالیست که کشورهای شمال ایران همچون ترکمنستان و ازبکستان، تاجیکستان و .. هم در صادرات و هم در حوزه واردات فعالیت دارند. اگر ایران بتواند بخش ترانزیت خارجی خود را بویژه از طریق ریل تقویت کند و توجه بیشتری به حمل و نقل ریلی شود؛ مطمئنا خواهد توانست جایگاه خود را ارتقا دهد؛ به همان صورتی که ترکیه این موقعیت را پیدا کرده است. ترکیه در حدود 20 سال قبل هیچ ناوگان بالقوه، مشخص و خوبی را برای حمل محمولات خود نداشت؛ اما در حال حاضر این کشور یکی از بزرگترین حمل کنندگان محمولات بین اروپا و آسیا و بالعکس است. ما باید به این قضایا توجه بیشتری کنیم. مورد دیگر موضوع مسیرهای جایگزین است که باعت ایجاد مشکلات با کشورهای همسایه می شود. در اصل می توان گفت که زیرساخت های حمل و نقل در ایران بویژه در حوزه زمینی و ریلی از کشورهای اروپایی و همسایه خود کمی عقب مانده است. باتوجه به مشکلات مرز بازرگان، مسیر آلترناتیو پیشنهادی شما چیست؟ مرز بازرگان در اصل ورودی کشور ما است و در ورود و خروج برای اروپا به حساب می آید. با توجه به این اهمیت، اگر بخواهیم مسیرهای دیگری را در نظر بگیریم؛ مسلما موضوعی که در وهله اول در مرز بازرگان برای ما اهمیت وافری دارد حمل زمینی است. حمل زمینی مزیتی که دارد این است که حمل و نقل محمولات چه صادارتی و چه وارداتی سریعتر انجام می شود و این باعث می شود که خیلی زودتر به مقصود خود برسیم. کشورهای اروپایی هستند که زمانیکه کالاهای خود را به ایران می فروشند؛ تمایل زیادی دارند که هرچه سریعتر این محصولات به دست مشتریان ایرانی برسد و حتی در زمینه صادرات هم برخی اجناس هست که شما نمی توانید با حمل و نقل دریایی منتقل کنید چون وقت زیادی را باید صرف کنید. ولی اگر حمل زمینی باشد این اتفاق صورت نمی گیرد. در نتیجه مرز بازرگان در ورودی ما به سمت اروپا است؛ اگر مرزهای دیگری را بخواهیم در نظر بگیریم همچون مرز ارمنستان و یا گرجستان، این مرزها امن نیستند و همچنین مناسب برای حمل کامیونی نمی باشند و البته گران تر تمام می شود. در نهایت ما یک مسیر میانبر برای کشورهای اروپایی را از دست خواهیم داد. در حدود بیست سال، راننده های ایرانی از طریق شمال ایران به سمت روسیه می رفتند و از آنجا وارد کشورهای روسیه سفید چون بلاروس، آلمان و لهستان می شدند؛ در حال حاضر این مسیر هم امن نیست و کیفیت سابق را ندارد و البته به دلیل وجود سرمای زیاد، تردد کامیون ها با مشکل روبرو می شود. مشکل دیگر این مسیر، طولانی بودن بیش از اندازه آن است. مسیر دریای شمال برای ورود به کشورهای روسیه سفید، بلاروس، آلمان و لهستان هم چندان مناسب نیست و کامیون داران ما مسیر طولانی را در پیش خواهند داشت. حتی می توان از طریق دریای سیاه هم به رومانی و بلغارستان وارد شد ولی طولانی بودن مسیر و گران بودن از ویژگی های این مسیر هم به شمار می رود. در حمل و نقل مسیری مناسب به حساب می آید که هم از نظر اقتصادی مقرون به صرفه باشد و هم کوتاه تر باشد. درواقع شعار تمام شرکت های حمل و نقل برای حمل محمولاتشان این است که کالاهای خود را سریع به مشتریان می رسانند. بنابراین اگر بخواهیم مسیر جایگزینی را تعیین کنیم؛ نیاز هست که به زیرساخت های کشور توجه بیشتری نشان داده شود بویژه اگر بخواهند از مرزهای شمالی استفاده کنند. زیرساخت های حمل و نقل ایران همچون حمل و نقل دریایی، ریلی و جاده ای تا چه اندازه با یکدیگر هماهنگ هستند و آیا این زیرساخت ها باعث هم افزایی یکدیگر می شوند؟ برخی به دنبال اجرایی کردن این قضیه بوده اند؛ وقتی حمل و نقل دریایی، هوایی و زمینی با هم هماهنگ می شوند درواقع یک حمل لجستیک را بوجود می آورند یا به تعبیری حمل ترکیبی را می سازند که این مورد در ایران اتفاق نیفتاده است، ما در ایران بندر خشکی که نزدیک ایستگاه راه آهن یا فرودگاه باشد تا کارها سریعتر انجام شود یا تشریفات گمرکی در زمان کمتری صورت گیرد نداریم. به عنوان مثال در بندرعباس لایروبی کف دریا را به منظور سریع شدن کارها انجام ندادیم و جرثقیل های مختص به این کار بسیار قدیمی هستند. این اقدامات باید انجام شود تا ما مدلی از حمل و نقل داشته باشم که قادر به رقابت با کشورهای همسایه است. به نظر من توسعه بنادر خشک یکی از مهم ترین اقدامات است که فقط در حد حرف باقی مانده است. در دوران تحریم بخش مهمی از حمل و نقل دریایی ایران به کشورهای جنوبی خلیج فارس منتقل شد؛ آیا ایران توانایی این را دارد که در دوران پساتحریم بدون همکاری بنادر جنوبی خلیج فارس فعالیت کند؟ در واقع نمی تواند این کار را انجام دهد؛ چون این کشورها در چند سال اخیر از نظر تکنولوژیکی، نیروی انسانی و .. پیشرفت زیادی داشتند. باید در بندرعباس، جزیره قشم، بوشهر و چابهار سرمایه گذاری های لازم انجام شود تا تکنولوژی های مربوطه به کشور منتقل شود. البته باز به این مسئله بستگی دارد که شما تا چه اندازه قصد پیشرفت و رقابت دارید؛ تا 5 سال آینده ما نمی توانیم این استقلال را داشته باشیم مگر اینکه سرمایه گذاری های کلانی در جنوب کشور انجام شود و اگر حمل و نقل ایران توسعه پیدا کند، از نظر اقتصادی پیشرفت بسیاری خواهیم داشت. تمام رویدادهای پیرامون ما از طریق حمل و نقل صورت می گیرد و با توجه به این اهمیت اگر توجه ای به حمل و نقل داخلی و بین المللی نشود؛ از نظر اقتصادی، سیاسی و اجتماعی پیشرفت کندی خواهیم داشت.
