ضرورت های خودکفایی در بخش کشاورزی | اتاق خبر
کد خبر: 333942
تاریخ انتشار: 28 فروردین 1395 - 16:24
شهاب الدین شکری

اتاق خبر-  خودکفایی عمدتا یک جهت گیری اساسی نسبت به کالاهای استراتژیک همچون گندم که قوت غالب است، مطرح و در قضیه تامین امنیت غذایی یک امر مهم تلقی می شود. منتهی سوالاتی در رابطه با برهه ای که بحث خودکفایی مطرح شد، وجود دارد. اینکه اصولا خودکفایی در چه شرایطی و بر چه مبنایی صورت گرفت؟ در این جریان کدام متغیرهای اقتصادی داخلی و خارجی نقش ایفا کردند؟ و ...

 به هرحال در اجرای سیاست خودکفایی موضوعات و عوامل مختلفی من جمله آمایش سرزمین، کمبودهایی که براثر خشکسالی و درنتیجه رها کردن زمین های کشاورزی ایجاد می شود، آفات ناشی از خشکسالی و ... دخیل هستند. علاوه براین موضوع نهادسازی و اینکه آیا در محصول x  یا y چقدر لازم است که به خودکفایی دست پیدا کنیم، به تعبیری تا چه اندازه مزیت نسبی با توجه به شرایط حال و آینده وجود دارد نیز باید مورد بررسی قرار گیرد.

نکته ای که در بحث خودکفایی وجود دارد این است که وزارت جهاد کشاورزی یک سیاستگذار مهم است اما اینکه این سیاستگذاری در دور کدام میز و در تعامل با کدام ذینفع صورت می گیرد، بسیار مهم و حیاتی است. به هرحال لازم است که صدای کشاورز، تولیدکننده، سندیکاها و یا صنوفی که در ارتباط با این موضوع هستند نیز شنیده شود.

در موضوع خودکفایی تنها مزیت نسبی مطرح نیست بلکه گاهی به دلیل استراتژیک بودن یک کالا به سمت تولید آن ولو با تغییر الگوی کشت و یا جایگزینی آن با سایر محصولات گام برداشته می شود.   

به هرحال در موضوع خودکفایی نهادسازی، تعیین استراتژی آینده و امنیت غذایی بسیار تعیین کننده است و در این راستا باید اهتمام جدی به منظور شناخت متغیرهای دخیل چون بحث های زیرساختی، سرمایه اجتماعی و انسانی صورت گیرد. برای خودکفایی باید به اظهارنظرهای قطعی و ثابت و نه حدس و گمان استناد کرد زمانی که هر روز و با روی کار آمدن هر دولتی سیاست ها تغییر می کند نمی توان در تولید یک محصول به خودکفایی رسید. به هرحال به دلیل وجود عوامل مختلف بیرونی، داخلی و یا محیطی این امر با چالش های عدیده ای روبرو است که باید در جهت رفع آن اقدام کرد.

باید گفت که درکل چشم انداز موجود در بخش کشاورزی چندان مطلوب نیست و در این فضا انگیره ای برای تولید و تولیدکننده باقی نمی ماند. کما اینکه لازم است تعریف درستی از نظام زراعی و بهره برداری صورت گیرد تا بتوانیم به یک وضعیت ایده آل دست پیدا کنیم. تمام حوزه های کشاورزی چون تولید، بازاریابی و .. در بحث اقتصاد مقاومتی باید مورد توجه اساسی قرار گیرد. در بخش کشاورزی ساختمان و یک شاکله اصلی وجود دارد که باید به طور جدی تقویت شود. مادامی که از اقتصاد مقاومتی صحبت می کنیم؛ نیاز است که در جهت توسعه تولید داخلی، بهره وری بالا و جلوگیری از هدررفت منابع حرکت کنیم که پیاده سازی این موارد تنها با قانون و بخشنامه عملی نخواهد شد بلکه نیاز به فرهنگ روبنایی و زیربنایی و همچنین تعامل با اقتصاد جهانی است.

 در بخش کشاورزی آسیب پذیری بسیار جدی وجود دارد یعنی با کوچکترین لرزه ای می توان انتظار فرو ریختن بخش هایی چون تولید، بازاریابی و .. داشت. درواقع در این بخش آسیب پذیری بالا و قابلیت ارتجاعی پایین است. هرچند بحث هایی در رابطه با نظام بهره برداری، الگو کشت و یا آمایش سرزمین مطرح شده است اما ضمانت اجرایی برای آن ها در نظر گرفته نشده و در چنین شرایطی نمی توان انتظار پیاده سازی شعار اقتصاد مقاومتی؛ اقدام و عمل را داشت تا در مرحله بعدی به بحث خودکفایی برسیم.

گفتنی است که نزدیک به یک دهه است که شعارهایی چون جهاد اقتصادی، اقتصاد مقاومتی و مبارزه با فساد مطرح می شود اما یکی از پایه های اصلی آن یعنی نقش مردم نادیده گرفته شده؛ به عنوان مثال نقش تعاونی ها که اقتصادی مردم محور هستند دیده نمی شود و سهم آن ها در حوزه کشاورزی به شدت ناچیز است. با این اوصاف چشم انداز روشن و شفافی از کشاورزی دیده نمی شود.

*کارشناس حوزه کشاورزی 

 94106 ت 

نظرات
ADS
ADS
پربازدید