اتاق خبر: برخی از کشورهای اوپک که خواهان نقش سازنده در افزایش قیمتها هستند یا کاهش سطح تولید را منوط به شرایط خاص میکنند یا عرضه و تقاضا را عامل تنظیمکننده بازار میدانند. بر همین اساس به نظر میرسد نشست آینده اوپک که در حاشیه مجمع جهانی انرژی برگزار خواهد شد نیز بهدلیل نبود اجماع بین اعضای آن راه به جایی نخواهد برد و بازار به روند کنونی ادامه داده و تولیدکنندگان بزرگ نیز به افزایش تولید خود ادامه خواهند داد.
نقش سازنده بدون کاهش تولید
در این بین وزیر نفت عراق اعلام کرده خواهان ایفای نقش سازنده و فعال در افزایش قیمتهای جهانینفت خام است البته تا حدی که منجر به کاهش سطح تولید نفت این کشور نشود.
به گزارش شانا جبار علی العیبی، وزیر نفت عراق بدون اشاره به حمایت بغداد از توافق احتمالی فریز نفتی در نشست غیررسمی اعضای سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک)، در حاشیه نشست مجمع جهانی انرژی در الجزایر گفت: عراق قصد دارد نقش سازندهای در افزایش قیمت نفت و تعادل بازار داشته باشد. وی افزود: این به آن معنی نیست که عراق سهم خود را در بازار کاهش خواهد داد بلکه قصد دارد با حفظ سهم خود از بازار و ادامه روند کنونی تولید، نقش فعال و سازندهای در افزایش قیمت نفت ایفا کند.
مشخص نیست منظور این کشور از نقش سازنده چیست و چگونه میتواند بدون کاهش تولید، نقش اوپک در دستیابی به تعادل بازار نفت را پررنگ کند. با این اوصاف این کشور مدعی است عملکردش در جهت حمایت از اوپک و تقویت این سازمان است اما اینکه نوع حمایتی که عراق در پیش گرفته چگونه میتواند به حمایت از نقش اوپک منتهی شود در هالهای از ابهام است.
براساس آمار یکی از کشورهایی که با افزایش تولید خود توازن بازار را بهم زده در کنار عربستان، روسیه و امریکا، عراق است که با جمعیتی نصف جمعیت ایران بهطور تقریبی ۴ برابر ایران صادرات نفتی دارد.
به گزارش رویترز تولید کنونی نفت خام عراق، دومین تولیدکننده بزرگ اوپک، حدود ۴میلیون و ۶۰۰هزار بشکه در روز است و ۹۵درصد کل درآمد بودجه این کشور از محل فروش نفت تامین میشود.
نیازی به مداخله در بازار نیست
اما دیدگاه وزیر نفت عربستان جالبتر از وزیر نفت عراق است؛ وی معتقد است بازار نفت در مسیر درستی پیش میرود و نیازی به مداخله در بازار نیست.
خالد الفالح، وزیر انرژی عربستان سعودی در مصاحبه اختصاصی با رویترز پس از سخنرانی در شورای بازرگانی عربستان سعودی و امریکا در لسآنجلس، با رد محدود کردن سطح تولید برای تنظیم بازار، دستیابی به توافق اعضای سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) برای کاهش تولید و افزایش قیمت نفت را در هالهای از ابهام فرو برد.
وی معتقد است: لزومی به مداخله در بازار نیست جز اینکه به عرضه و تقاضا اجازه دهیم بازار را تنظیم کند.
الفالح به صورت علنی در چند هفته اخیر هرگونه مذاکره جدی برای محدود کردن سطح تولید نفت و تثبیت سطح تولید اوپک حتی با وجود بالا نگهداشتن عرضه جهانی نفت را رد کرد. بنابراین با توجه به اظهارنظر اخیر الفالح به نظر نمیرسد با اعتقاد به ثبات در تقاضا عربستان برنامهای برای محدود کردن سطح تولید خود داشته باشد؛ این موضوع نشان میدهد این کشور بهعنوان بزرگترین صادرکننده نفت جهان از ماه ژوئن، تولید خود را به منظور تامین تقاضای فصلی داخلی و همچنین اجرای تعهدهای خود برای صادرات بیشتر، افزایش داده است. تولید کنونی نفت عربستان به ۱۰میلیون و ۶۷۰ هزار بشکه در روز رسیده که در تاریخ بیسابقه است. این کشور ۵ برابر ایران صادرات نفت دارد، در حالی که با احتساب جمعیت این کشور که معادل نصف جمعیت ایران است به ازای هر عربستانی ۱۰برابر ایران صادرات دارد.
تولید سرانه بالای این کشور در کنار صندوق توسعه ارزی، این کشور را تبدیل به سومین کشور بزرگ دارنده صندوق ارزی یا نفتی جهان کرده و با بالا بردن قدرت مانور و چانهزنی عربستان در بازارهای جهانی تعادل بازار نفت را به توافق این کشور برای کاهش سطح تولید نیازمند کرده است.
تغییر سیاست فریز نفتی
به نظر میرسد ایران سیاست خود درباره مسئله فریز نفتی را تغییر داده است، چراکه نیکلاس مادورو رییسجمهور ونزوئلا مدعی شده این کشور و ایران برای بازگرداندن ثبات به بازار نفت، در پی اجماع هستند. به نقل از خبرگزاری رویترز، نیکولاس مادورو، رییسجمهور ونزوئلا، ۶ شهریور پس از دیدار با محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرد دو کشور همچنان به منظور دستیابی به اجماع برای یافتن راههای تثبیت بازار نفت تلاش میکنند. وی گفت: ما برای ایجاد زمینههای مشترک و اجماع جدید برای تثبیت بازار نفت، تقویت صنایع و کمک به اوپک، به تلاش ادامه میدهیم.
ایران به دنبال افزایش سهم خود از بازار نفت به شرطی با فریز نفتی همکاری میکند که در لیست توقف تولید نباشد، چراکه هنوز به سطح تولید خود پیش از تحریم نرسیده است؛ از طرفی برخی اعضای اوپک، بهویژه عربستان، بیشتر بر افزایش سهم خود از بازار نفت متمرکز بوده و تمایلی به کاهش تولید ندارند.
همکاری با سهمخواهی
سخنان وزیر نفت ایران درباره تایید حضور ایران در نشست غیررسمی اعضای اوپک در الجزایر، بازتابی گسترده در رسانههای جهان داشته است. این تایید، قیمت نفت خام در بازارهای جهانی را افزایش داده و بیش از ۴۰ رسانه مختلف در سراسر دنیا به زبانهای مختلف این خبر را مخابره کردهاند؛ اما آیا این نشست اوپک نیز همانند نشستهای قبلی با شکست روبهرو خواهد شد؟ در این صورت تکلیف کشورهایی چون ونزوئلا که به شدت نیازمند افزایش قیمت نفت برای برونرفت از بحران انسانی و اقتصادی هستند، چیست؟
براساس اعلام خبرگزاری روسی اسپوتنیک، ایران آمادگی دارد تا درباره مسئله فریز نفتی با دیگر تولیدکنندگان نفت جهان مذاکره کند، اما این گفتوگوها باید در چارچوب شرایط تعیینشده از سوی ایران باشد.
رویترز نیز در گزارشی جداگانه، تعیین شرایط ایران برای همکاری با اعضای اوپک را با هدف تثبیت قیمت و بازارهای جهانی نفت خام مورد توجه قرار داده است. شبکه خبری سی ان بیسی امریکا نیز به نقل از رسانههای ایرانی اعلام کرد جمهوری اسلامی برای ثبات بازار نفت با اوپک همکاری میکند. خبرگزاری فرانسه نیز با اشاره به برنامه ایران برای حضور در نشست الجزایر، از قول وزیر نفت نوشت که ایران خواهان احیای سهم خود در بازارهای جهانی نفت خام است.
یونایتد پرس اینترنشنال از دیگر رسانههای امریکایی است که در نشست الجزایر شرکت میکند. این خبرگزاری همچنین به نقل از وزیر نفت اعلام کرده که ایران همچنان برای بازپسگیری سهم خود از بازار جهانی نفت، مصمم است.
روزنامه دیلی استار لبنان نیز در گزارش خبری خود آورد که خواهان احیای سهم از دست رفته خود در بازارهای جهانی نفت خام است.
خبرگزاری ترند آذربایجان نیز با بازتاب سخنان زنگنه، نوشت که ایران از طرح فریز نفتی حمایت میکند اما خواهان احیای سهم ازدسترفته خود در بازار است. پایگاه خبری اویل پرایس که از رسانههای تخصصی فعال در صنعت نفت به شمار میرود، در گزارشی مفصل به سخنان زنگنه پرداخت و اعلام کرد ایران برای پیوستن به توافق فریز نفتی شرط گذاشت.
روزنامه هندی اکونومیک تایمز نیز خبر داد ایران شرکت در نشست الجزایر را تایید کرده و این مسئله احتمال توافق فریز نفتی را افزایش میدهد. پایگاه خبری روسی وستنیک کاوکازا نوشت: ایران آماده همکاری با اعضای اوپک است و روزنامه بانکوگ پست تایلند نیز تیتر «ایران خواهان احیای سهم از دست رفته خود در بازار نفت است» را برای گزارش خبری خود درباره این رویداد انتخاب کرد. شبکه العربیه نیز که یک رسانه دولتی سعودی است، اعلام کرد ایران برای حضور در نشست اعضای اوپک در الجزایر شرط گذاشت. تیتر پایگاه خبری اف ایکس امپایر مربوط به تایید حضور وزیر نفت ایران در نشست الجزایر با هدف احیای سهم این کشور در بازارهای جهانی نفت خام عنوان شده است.
با نگاهی به آنچه جراید خارجی منتشر کردهاند میتوان دریافت دلیل حضور ایران در نشست اخیر همانند رقبای این کشور بیش از آنکه مبنی بر تنظیم بازار باشد برای بالا بردن همکاری درونسازمانی اوپک و به منظور دستیابی ایران به سهم خود از بازارهای از دست رفته است. اما اینکه چرا ایران مسئله همکاری با فریز نفتی را مطرح کرده و منظور از همکاری در چارچوب شرایط تعیینشده از سوی ایران چیست و ایران چگونه قصد دارد این توازن را ایجاد کند، هنوز مشخص نیست.
تغییر روند بازار نفت با نشست اوپک
به اعتقاد مهدی یوسفی تحلیلگر بازار نفت، مبحث نشست اوپک در چند هفته گذشته نقش مثبتی در تقویت قیمت نفت داشته است. این تحلیلگر بازار نفت در گفتوگو با شانا اجماع اعضای اوپک در افزایش قیمت نفت در بازار نفت را بیتاثیر میخواند و تصریح میکند: براساس آمار موسسات بینالمللی احتمال اینکه تصمیم مثبتی در این اجلاس گرفته نشود بسیار ضعیف است و به احتمال اعضا با فریز نفتی موافقت کنند. این اجماع نیز نمیتواند تاثیر زیادی در تغییر قیمت نفت داشته باشد. وی میافزاید: بیشتر کشورها با تمام توان در حال تولید نفت هستند و بازار نفت هنوز هم با مازاد عرضه روبهروست، در نتیجه با وجود پیشبینی رشد تقاضا در سال ۲۰۱۷میلادی قیمت نفت بین ۵۰ تا ۵۵ دلار برآورد میشود.
این کارشناس انرژی اعضای موثر اوپک را در وضعیت بازار نفت موثر میداند و میگوید: اعضای اوپک و دیدگاه آنها نسبت به کاهش سطح تولید بهویژه کشورهایی که نقش موثری در این سازمان دارند، ازجمله ایران، عراق و عربستان حائز اهمیت است و میتواند در روند این نشست تاثیرگذار باشد.
در این بین تکلیف ایران معلوم است و ایران در صورتی با فریز نفتی موافقت خواهد کرد که از کاهش یا توقف سطح تولید تا زمان دستیابی به میزان تولید پیش از تحریم مستثنا شود؛ همچنین عراق و عربستان نیز با کاهش سطح تولید موافق نیستند که این امر رسیدن به اجماع را با مشکل مواجه میکند.
منبع: صمت
95102
