یوسف نجفی مشاور عالی رئیس اتاق ایران، با اشاره به تغییر ماهیت اقتصاد و مشاغل در عصر جدید گفت: ورود بشر به هزاره سوم میلادی با عنوان عصر اطلاعات و ارتباطات شناخته میشود و در این دوره، دانش و فناوری نقش تعیینکنندهای در تحولات اقتصادی و اجتماعی دارند.
نجفی در نشست دانشگاه جامع علمی کاربردی اتاق ایران با روسای انجمنهای علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری،گفت: برخی جامعهشناسان توسعه معتقدند دوران دانشمندی صرف به پایان رسیده و بشر وارد عصر «روشمندی» شده است؛ عصری که در آن تخصص و مهارت اهمیت بیشتری پیدا میکند و این موضوع با ماموریت دانشگاه جامع علمی کاربردی نیز ارتباط مستقیم دارد.
او افزود: ماموریت اصلی دانشگاه جامع علمی کاربردی، ایجاد پیوند میان علم، مهارت و بازار کار است و برای تحقق این هدف باید علاوه بر تجربه داخلی، تحولات و دادههای بینالمللی حوزه مهارت نیز مورد توجه قرار گیرد.
مشاور عالی رئیس اتاق ایران با اشاره به گزارشهای بینالمللی درباره آینده مهارتها اظهار کرد: هوش مصنوعی در حال ایجاد تحولات اساسی در حوزه مهارتها و نظام کسبوکار است.
علم، دانش تولید میکند و مهارت، دانش را به عمل تبدیل میکند و در نهایت ترکیب دانش و مهارت میتواند به تولید ارزش و اشتغال منجر شود.
به همین دلیل میتوان مهارت را حلقه اتصال علم و اقتصاد دانست.
او ادامه داد: امروز دیگر صرفاً درباره مهارتهای فنی صحبت نمیکنیم و دامنه مهارتهای مورد نیاز اقتصاد بسیار گستردهتر شده است.
مسئله اصلی این است که مشخص شود آیا پیوند میان علم و مهارت در کشور با تحولات و شاخصهای جهانی هماهنگ است یا همچنان با فاصله و چالش مواجه هستیم.
مشاور عالی رئیس اتاق ایران با اشاره به گزارش «آینده مشاغل ۲۰۲۵» مجمع جهانی اقتصاد گفت: این گزارش که بر اساس دیدگاه بیش از هزار کارفرمای بزرگ در ۵۵ اقتصاد و ۲۲ حوزه صنعتی تهیه شده است، نشان میدهد حدود ۳۹ درصد از مهارتهای اصلی مورد نیاز مشاغل تا سال ۲۰۳۰ تغییر خواهد کرد.
نجفی افزود: در همین گزارش، ۶۳ درصد کارفرمایان، شکاف مهارتی را یکی از موانع مهم تحول کسبوکار عنوان کردهاند.
این آمار یک پیام روشن برای نظام آموزشی دارد و آن اینکه یادگیری نباید با دریافت مدرک پایان پیدا کند، بلکه باید به یک فرایند مادامالعمر تبدیل شود.
او اظهار کرد: بر اساس برآوردهای مجمع جهانی اقتصاد، تا سال ۲۰۳۰ حدود ۱۷۰ میلیون شغل جدید ایجاد و حدود ۹۲ میلیون شغل فعلی جابهجا یا حذف خواهد شد.
این ارقام پیشبینی قطعی نیستند، اما یک واقعیت مهم را نشان میدهند و آن اینکه اقتصاد آینده، اقتصادی ایستا نیست و مشاغل، فناوریها و مهارتهای مورد نیاز بهطور مستمر تغییر میکنند.
مشاور عالی رئیس اتاق ایران ادامه داد: بنابراین نظام آموزشی باید به جای تمرکز صرف بر نیازهای امروز، برای بازار کار فردا نیروی انسانی تربیت کند و دانشگاهها و مراکز آموزشی باید خود را با سرعت تحولات بازار کار هماهنگ کنند.
او با اشاره به گزارش سازمان بینالمللی کار درباره شکاف مهارتی، گفت: شکاف مهارتی به عدم تطابق میان مهارتهایی گفته میشود که کارفرمایان به آنها نیاز دارند و مهارتهایی که نیروی کار در اختیار دارد.
بنابراین مسئله امروز فقط این نیست که چه میزان آموزش ارائه میدهیم، بلکه باید پرسید آیا آنچه آموزش میدهیم با نیازهای واقعی جامعه و اقتصاد ارتباط دارد یا خیر.
نجفی افزود: یکی از مهمترین وظایف نظام آموزشی، ایجاد ارتباط میان دانشگاه و بازار کار است.
دانشگاه جامع علمی کاربردی نیز به دلیل ماموریت ذاتی خود در حوزه آموزشهای مهارتی، میتواند نقش مهمی در ایجاد این ارتباط و کاهش شکاف میان آموزش و نیازهای بازار کار ایفا کند.
او گفت: توسعه اقتصادی بدون توسعه سرمایه انسانی دشوار است و توسعه سرمایه انسانی نیز بدون آموزش باکیفیت و مهارت متناسب با نیازهای جامعه کامل نمیشود.
علم بدون مهارت ممکن است در حد دانش باقی بماند و مهارت بدون دانش نیز میتواند ظرفیت محدودی برای نوآوری داشته باشد، اما پیوند علم و مهارت میتواند دانش را به نوآوری، تولید، اشتغال و ارزش اقتصادی تبدیل کند.
نخستین گردهمایی مشترک دانشگاه جامع علمی-کاربردی با رؤسای اتحادیهها و انجمنهای علمی با هدف تقویت پیوند میان دانشگاه و بخش اقتصاد واقعی، در محل مرکز آموزش علمی-کاربردی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران برگزار شد.
در این گردهمایی، ظرفیتهای همافزای میان دانشگاه، انجمنهای علمی و بخش خصوصی با تمرکز بر موارد زیر مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت.
توسعه آموزشهای مهارتی و کاربردی
تقویت تعاملات علمی و صنعتی میان نهادها
آیندهپژوهی در حوزه مشاغل و روندهای نوظهور
ارتقای صلاحیتهای حرفهای و استانداردهای شغلی
توسعه اشتغال و توانمندسازی نیروی انسانی متخصص
این رویداد علمی با حضور معاون آموزشی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، رئیس دانشگاه جامع علمی کاربردی کشور، معاونان و مدیران ستادی و رؤسای انجمنهای علمی سراسر کشور، گامی بلند و بنیادین در مسیر حاکمیت آموزشی و تطبیق مهارتها با نیازهای روز دنیای تجارت و صنعت است.
